Trưng bày "Khát vọng hòa bình" tại di tích Nhà tù Hỏa Lò

Nhân dịp kỷ niệm 53 năm chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không” (12/1972 - 12/2025), ngày 25/11/2025, Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức lễ khai mạc trưng bày chuyên đề “Khát vọng hòa bình” tại di tích lịch sử Nhà tù Hỏa Lò (số 1 phố Hỏa Lò, phường Cửa Nam, Hà Nội).

Trưng bày “Khát vọng hòa bình” gồm 3 nội dung: "Ký ức rực lửa"; "Làn sóng phản chiến" và "Vì một bầu trời xanh".

Nội dung "Ký ức rực lửa" tái hiện bối cảnh cuối tháng 12/1972, miền Bắc Việt Nam rung chuyển bởi các cuộc tập kích bằng máy bay của đế quốc Mỹ. Hàng loạt máy bay B52 cùng các máy bay chiến thuật của quân đội Mỹ được huy động để tiến hành ném bom phá hoại Hà Nội, Hải Phòng và một số địa phương ở miền Bắc Việt Nam. Các vị trí quân sự, đầu mối giao thông, nhà máy, xí nghiệp, bệnh viện, trường học, những khu phố đông dân cư đều trở thành mục tiêu đánh phá của bom Mỹ. Từng ngôi nhà, dãy phố Hà Nội, Hải Phòng phải hứng chịu những trận bom rải thảm, khiến “đất rung, ngói tan, gạch nát”.

Trưng bày “Khát vọng hòa bình” được giới thiệu đến du khách kéo dài đến hết ngày 25/12/2025 tại Di tích lịch sử Nhà tù Hỏa Lò (Hà Nội) (ảnh P.V)

Dưới mưa bom bão đạn dữ dội, các lực lượng vũ trang đã chủ động, sáng tạo phối hợp cùng nhân dân Thủ đô kiên cường chiến đấu. Bằng sự dũng cảm, sáng tạo trong chiến đấu, bộ đội radar “Vạch nhiễu tìm thù”, bộ đội phòng không - không quân như “Rồng lửa”, “Én bạc” xuất kích đánh bại cuộc tấn công của đế quốc Mỹ. Do yêu cầu chiến đấu, Bộ Tổng tham mưu quyết định cho phép Bộ Tư lệnh Thủ đô thành lập 8 đại đội tự vệ tập trung chiến đấu, thoát ly sản xuất. Cán bộ, chiến sỹ các đại đội phần lớn là công nhân của nhiều xí nghiệp tập trung lại. Với thế trận chiến tranh nhân dân, Việt Nam một lần nữa khẳng định sức mạnh, lập nên chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không”.

Nội dung thứ hai mang tên "Làn sóng phản chiến", giới thiệu các hoạt động phản đối cuộc chiến tranh của Mỹ tại Việt Nam, yêu cầu hòa bình đã diễn ra ngay trong lòng nước Mỹ. Nhiều người dân Mỹ tham gia tuần hành phản chiến. Hàng nghìn thanh niên đốt giấy gọi nhập ngũ, hàng trăm sỹ quan Mỹ bị bắt vì phản đối chiến tranh, hàng nghìn người lính từ chối tham chiến. Tiếng nói lương tri cũng được cất lên từ chính những cựu binh Mỹ, những binh lính đang tham chiến và từ những phi công đang bị giam tại các trại giam miền Bắc Việt Nam. Cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam không đơn độc, bởi luôn có sự đồng hành của những người dân Mỹ yêu hòa bình.

Tại chiến trường Việt Nam, chứng kiến những hậu quả đau thương của chiến tranh cùng những thương vong ngày càng lớn của đồng đội, các binh lính Mỹ dần nhận thức mục đích không tốt đẹp của cuộc chiến và khao khát tìm ra một giải pháp hòa bình. Những lá thư được gửi về quê nhà, những tờ rơi kêu gọi hòa bình, hình ảnh người lính Mỹ ngồi trên xe lăn tham gia biểu tình…, tất cả khắc họa nên một bức tranh khác về chiến tranh - nơi không chỉ có bom đạn và sự tàn khốc, mà còn có cả những lương tri đang thức tỉnh.

Nội dung "Vì một bầu trời xanh" kể lại giai đoạn sau khi Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký ngày 27/1/1973, các phi công Mỹ được trao trả về nước. Cùng với các hoạt động hàn gắn vết thương sau chiến tranh của chính phủ Việt Nam và Mỹ, nhiều cựu binh Mỹ đã quay trở lại Việt Nam góp phần vào việc xây dựng tình hữu nghị giữa hai nước. Ngày hôm nay, Việt Nam đang tham gia một cách chủ động, tích cực, có trách nhiệm vào các vấn đề quốc tế để cùng chung tay xây dựng một thế giới hòa bình, phát triển.

Điểm nhấn của lễ khai mạc chính là hoạt cảnh diễn tái hiện những nỗ lực của các y, bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai khi khắc phục hậu quả tàn khốc sau trận ném bom rải thảm của máy bay Mỹ đánh phá bệnh viện ngày 22/12/1972. Giáo sư Đỗ Doãn Đại - Giám đốc bệnh viện đã có những quyết định dứt khoát để cứu tính mạng của những y, bác sĩ và những bệnh nhân đang bị vùi lấp trong đống đổ nát.