Theo nhà nghiên cứu Catherine Flick, các công nghệ dựa trên blockchain như tiền số, NFT, GameFi, metaverse và Web3 đều bị thao túng bởi các tổ chức lớn, không phải phi tập trung và bình đẳng như thường được nhắc đến.
“Những công ty lớn và những kẻ có khả năng thâu tóm thị trường đang kiếm tiền trên công sức của người lao động. Những người này thường dễ bị lợi dụng và bị bóc lột bởi họ thiếu kiến thức chuyên sâu", Flick, nhà nghiên cứu tại Trường Khoa học Máy tính và Tin học, thuộc Đại học De Montfort, cho biết.
Flick cho rằng những người bỏ công sức, ví dụ như một số nghệ sĩ đứng sau các bộ sưu tập NFT, được trả ít hơn số tiền mà họ đáng lẽ được nhận. Nghệ sĩ đứng sau bộ sưu tập Bored Ape Yatch Club (BAYC) nổi tiếng với 10.000 tác phẩm NFT từng tiết lộ với trang tin Wired rằng mức thu nhập cô nhận được "không hề cao".
Theo chuyên gia Catherine Flick, người lao động đang bị các cá voi tiền mã hóa bóc lột. Ảnh: Getty Images.
Bà Flick, chuyên gia nghiên cứu về các chủ đề như đạo đức trong ngành công nghiệp game và công nghệ, là một trong số những nhà phê bình đối với trào lưu tiền mã hóa. Bà cũng thường xuyên đưa ra cảnh báo cho các nhà đầu tư.
Flick không phải tiếng nói duy nhất cảnh báo về rủi ro của tiền mã hóa và các trào lưu. Dan Olson, YouTuber nghiên cứu tiền mã hóa đã gọi loại tài sản này là "trò lừa đảo ngu ngốc". Video phân tích về NFT trên kênh YouTube Folding Ideas của anh hiện đã đạt 6,5 triệu lượt xem.
Một trong những đặc điểm được quảng bá nhiều nhất của tài sản kỹ thuật số là tính "phi tập trung", tức là không có cá nhân, công ty hoặc chính phủ nào kiểm soát nó. “Nhưng đây có lẽ chỉ là một lời đường mật”, Flick nhận xét.
Ví dụ như Yuga Labs, công ty đứng sau BAYC, đã mua lại bộ sưu tập NFT CryptoPunks cũng như Meebits từ Larva Labs. Điều này nghĩa là tập đoàn này hiện sở hữu 2 trong số các dự án NFT có giá trị nhất trên thị trường.
"Không có gì thực sự nói 'phi tập trung' bằng một công ty kiểm soát các bộ sưu tập NFT đắt nhất và phổ biến nhất!", Molly White, nhà phê bình tiền mã hóa nhận xét về sự việc trên.
Flick cũng chỉ ra rằng các sàn giao dịch NFT, nơi người dùng có thể giao dịch các bộ sưu tập kỹ thuật số, là một ví dụ khác về việc tài sản kỹ thuật số không hề phi tập trung. “Nếu thị trường này thực sự ‘phi tập trung’, mọi người sẽ dễ dàng tự bán NFT. Vấn đề là nó không hoạt động theo cách đó”, cô nói thêm.
Bored Ape Yatch Club và Cryptopunk - hai bộ sưu tập NFT phổ biến nhất đều thuộc sở hữu của Yuga Labs. Ảnh: Yuga Labs.
"Sự tập trung tài sản diễn ra vì mọi người cần các sàn dễ sử dụng, có thể xem những gì đang bán và giao diện đẹp, dễ hiểu. Nó giống như đi xe vậy, bạn không cần biết chiếc xe của mình hoạt động như thế nào mà vẫn có thể lái xe", bà Flick nhận định.
Cuối tháng 12/2021, nghiên cứu được thực hiện bởi Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia Mỹ (NBER) chỉ ra rằng 10.000 ví tiền mã hóa lớn nhất đang nắm giữ 5 triệu Bitcoin, với giá trị khoảng 232 tỷ USD. Con số này tương đương chưa đến 0,01% trong khoảng 114 triệu ví trên toàn cầu đã cất giữ 27% số Bitcoin đang lưu hành.
Nghiên cứu này do các giáo sư tại Trường Quản lý MIT Sloan và Trường Kinh tế London thực hiện. Nhóm tác giả cho rằng BTC là một hệ thống tập trung cao do chúng đang nằm ở một số ít địa chỉ. Điều này vô tình khiến BTC dễ bị rủi ro hệ thống hơn.
Phần lớn số Bitcoin vẫn nằm trong ví của các 'cá voi'. Ảnh: CoinTelegraph.
Bên cạnh đó, lợi nhuận thu được từ việc đồng tiền tăng giá cũng chỉ về tay một nhóm nhỏ các nhà đầu tư và tổ chức lớn.
“Mặc dù đã tồn tại được 14 năm và sự phổ biến của nó ngày càng rộng rãi, nhưng đây vẫn là một hệ sinh thái rất tập trung”, giáo sư Schoar tại Trường Quản lý MIT Sloan nhận định về Bitcoin.
Nếu so sánh với mức phân bổ giàu nghèo tại Mỹ, Bitcoin thậm chí còn có mức độ tập trung cao hơn. Theo số liệu của Fed, 1% số hộ gia đình tại Mỹ nắm giữ khoảng 1/3 toàn bộ tài sản của quốc gia này.
Trong những năm gần đây, tiền mã hóa dần trở thành một loại tài sản chính thống. Vốn hóa thị trường Bitcoin và các đồng tiền khác đã đạt mức 3.000 tỷ USD vào năm 2021, trong khi doanh số bán NFT đã vượt mức 40 tỷ USD.
Tuy nhiên, bà Flick có một cái nhìn ảm đạm về thị trường này.
“Hãy thận trọng với việc đầu tư, thị trường tiền mã hóa sẽ sụp đổ trong thời gian không xa. Những người giành chiến thắng là những người đến sớm, mà có lẽ sẽ không phải là bạn", bà Flick nhận định.
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM) - Ngày 9/10, tại tỉnh Gia Lai, Chi bộ Văn phòng đại diện (VPĐD) Báo Pháp luật Việt Nam tại TP Đà Nẵng và Chi bộ VPĐD tại Gia Lai tổ chức sinh hoạt chuyên đề năm 2026 với chủ đề: “Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới". Đồng chí Trần Ngọc Hà, Ủy viên Ban chấp hành Đảng bộ, Phó Tổng biên tập Báo Pháp luật Việt Nam, dự và chỉ đạo buổi sinh hoạt.
Thiên Ý - Nguyễn Khánh - Sơn Long
(VPL) - Hai cầu vượt tại các nút giao Láng Hạ - Giảng Võ và Nguyễn Chí Thanh thuộc dự án đường Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục đang được đẩy nhanh thi công, phấn đấu hoàn thành và đưa vào khai thác trước ngày 31/12/2026.
Nguyễn Thơ
Vừa qua, Báo PLVN nhận được Đơn kiến nghị của người dân sinh sống tại Tổ 2 Duyên Hải, phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai về thực trạng mà các hộ dân này đang phải “đối mặt” - cứ mưa lớn là khu dân cư này sẽ có nguy cơ ngập úng cục bộ, khiến sinh hoạt của các gia đình bị đảo lộn, tài sản bị hư hỏng, thiệt hại. Nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên, ý kiến phản ánh của người dân cho rằng một phần xuất phát từ xây dựng lấn chiếm, làm thu hẹp lòng suối, gây cản trở việc lưu thông dòng chảy suối Cầu Sập. Đặc biệt, sự việc đã lặp đi lặp lại trong nhiều năm gây tâm lý bất an cho người dân khi có dự báo mưa.
PLM - Chiều ngày 3/10/2026, tại Bản du lịch cộng đồng Sin Suối Hồ (xã Sin Suối Hồ, tỉnh Lai Châu), Báo Pháp luật Việt Nam phối hợp cùng Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH-TT&DL) tỉnh Lai Châu tổ chức Hội thảo “Giải pháp đẩy mạnh xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên địa bàn tỉnh Lai Châu”.
(PLM) - Bước chân trên mây mùa 3 khép lại thành công trên cung đá cổ Pavi, tôn vinh vẻ đẹp kỳ vĩ và bản sắc Lai Châu, quy tụ đông đảo nhà báo, VĐV, cùng những màn tranh tài ấn tượng và cảm xúc.
(PLM) - Sáng 4/10, trong không khí háo hức và phấn khởi, hơn 100 nhà báo, phóng viên từ nhiều cơ quan báo chí trên cả nước đã có mặt tại xã Sin Suối Hồ, tỉnh Lai Châu, sẵn sàng bước vào hành trình chinh phục con đường đá cổ Pavi trong khuôn khổ Giải “Bước chân trên mây - Chinh phục con đường đá cổ Pavi năm 2026”.
(PLM) - Lần thứ ba "Bước chân trên mây" được tổ chức, tiếp tục mang đến cho các vận động viên cơ hội thử sức trên những cung đường đặc trưng của vùng cao Lai Châu. Năm nay, giải diễn ra tại bản Sin Suối Hồ - các vận động viên có cơ hội trải nghiệm nét văn hoá đặc sắc nơi đây. Hơn 100 nhà báo cùng 400 vận động viên tự do đã có mặt sẵn sàng ghi lại những khoảnh khắc đẹp tại giải leo núi “Bước chân trên mây” mùa 3.
PLM -Trước thềm Giải leo núi “Bước chân trên mây – Chinh phục con đường đá cổ Pavi năm 2026” vào ngày 4/10, hơn 100 nhà báo, phóng viên từ khắp mọi miền Tổ quốc đã có hành trình khảo sát thực địa đầy ấn tượng qua các điểm đến du lịch trọng điểm của tỉnh Lai Châu. Từ đỉnh đèo Ô Quy Hồ lộng gió, bản du lịch cộng đồng Lao Chải xanh sạch đến vườn sâm quý dưới tán rừng Khun Há, chuyến đi không chỉ mở ra góc nhìn toàn diện về tiềm năng du lịch của Lai Châu mà còn đong đầy "chất liệu sống" cho những nhà báo chắp bút, sáng tạo nội dung về quê hương, tổ quốc.
PLM - Do các nguyên đơn bị ảnh hưởng sức khoẻ và phải điều trị tại cơ sở y tế là tình tiết có căn cứ, vì vậy Hội đồng xét xử toà án nhân dân khu vực 1 - Đắk Lắk quyết định chấp nhận một phần khởi kiện của các nguyên đơn, buộc nhà hàng Vườn sính thái Mái lá phải bồi thường khoản thu nhập thực tế bị mất cho các nguyên đơn, cùng mức chi phí bồi dưỡng sức khoẻ và bồi thường tổn thất tinh thần.
PLM - Ngày 26/09/2026, TAND khu vực 4 - Thanh Hóa mở phiên tòa sơ thẩm xét xử vụ án "Tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất" giữa nguyên đơn là vợ chồng ông Lường Văn Trường, bà Nguyễn Thị Loan và bị đơn là vợ chồng ông Lê Văn Công và bà Đinh Thị Hoa. Tại phiên tòa, sau khi đánh giá khách quan, toàn diện các tài liệu, chứng cứ, Hội đồng xét xử quyết định đã chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất là giao dịch giả tạo bị vô hiệu và buộc bị đơn phải hoàn trả lại bản chính Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho chủ sở hữu.
