Vụ án “giết người” xảy ra 40 năm trước: Nhiều uẩn khúc chưa được làm sáng tỏ?

Theo cáo trạng, cách đây khoảng 40 năm, chiều ngày 26/11/1985, tại khu vực chợ Xanh Dịch Vọng, huyện Từ Liêm (cũ), Hà Nội, ông Nguyễn Đình Thái và ông Lê Xuân Lập (khi đó là học viên trường Tuyên huấn Trung ương) đã xảy ra xô xát, cãi chửi rồi đánh nhau với bà Chu Kim Thúy - người bán cá. Thấy vậy, anh rể bà Thúy – là thương binh, đứng cạnh đó đánh lại ông Thái và ông Lập.

Cùng lúc này, ông Lý Quang Hòa đang dọn hàng cho mẹ ở gần đó đã xông vào can ngăn và nói: “Ai cho chúng mày đánh thương binh”. Ông Hòa đã đánh ông Thái và ông Lập.

Ông Thái đã về trường Tuyên huấn Trung ương gọi thêm bạn học ra hỗ trợ. Nhóm này sau đó đã đập phá hàng trong chợ và làm mẹ của ông Hòa bị thương, chảy máu. Ông Thái và một số người đã đuổi đánh ông Hòa.

Bị đánh, ông Hòa bỏ chạy về nhà lấy thanh gỗ có gắn chân ghế và cùng em trai cầm theo gậy ra đánh nhau với nhóm học viên trường Tuyên huấn, trong đó có ông Trần Nam Trung.

Cáo buộc cho rằng trong khi đánh nhau, ông Hòa cầm thanh gỗ có gắn chân ghế khua vào đám đông, đánh trúng đầu ông Trung gây vết thương sập hộp sọ, dẫn đến tử vong.

Ông Hòa sau đó đã bỏ trốn và bị truy nã. Đến ngày 1/8/2024, ông Hòa đến cơ quan công an đầu thú. Tháng 2/2025, VKSND TP Hà Nội ban hành cáo trạng truy tố bị can Lý Quang Hòa về tội “Giết người” theo quy định tại điểm n, khoản 1, Điều 123 Bộ luật Hình sự năm 2015.

Tại phiên tòa diễn ra hồi tháng 5 vừa qua, bị cáo Hòa thừa nhận có dùng gậy gỗ khua vào đám đông nhưng không có ý định giết hay gây thương tích cho ai. Ông Hòa khẳng định ông không biết nạn nhân Trần Nam Trung là ai. Theo lời khai của ông Hòa, anh em bị cáo chỉ phòng vệ chính đáng vì đối phương là cả tập thể.

Luật sư bào chữa cho bị cáo thì cho rằng, vụ án xảy ra cách đây đã 40 năm nhưng còn nhiều tình tiết chưa được làm rõ như tang vật vụ án đã không còn. Thậm chí việc xác định lý lịch tư pháp nhân thân của bị hại không triệt để; không làm rõ được giữa lời khai của nhân chứng và lý lịch tư pháp của bị hại có phù hợp với nhau không. Hồ sơ vụ án chưa thể hiện rõ bị hại Trần Nam Trung là ai.

Hồ sơ bệnh án nhập viện cấp cứu ban đầu của bị hại Trần Nam Trung tại Bệnh viện Việt Đức vào ngày 26/11/1985 và tử vong vào ngày 5/12/1985 hoàn toàn không có trong hồ sơ 267 bút lục của vụ án. Vì vậy, rất khó để khẳng định ông Trần Nam Trung có bệnh lý nhập viện nào khác không, nguyên nhân vì sao tử vong, trong lúc hỗn chiến ông Trung có va đập và có tác động nào khác không…

Mặt khác, cũng không có bất kỳ văn bản, bút lục nào thể hiện cơ quan tiến hành tố tụng đã khám nghiệm tử thi, xác định cơ chế hình thành vết thương (do vật sắc nhọn hay do vật tày) tác động, các dấu vết thương tích, dấu vết trên tang vật… để dẫn đến việc ông Trung tử vong ngày 5/12/1985…

Sau phần xét hỏi, HĐXX đã quyết định trả hồ sơ vụ án, yêu cầu điều tra bổ sung nội dung: Đối chất các lời khai mâu thuẫn giữa bị cáo Hòa với người làm chứng và giữa những người làm chứng với nhau, nếu có mâu thuẫn; Yêu cầu điều tra làm rõ về các hành vi khách quan do bị cáo Hòa thực hiện; các tài liệu và diễn biến khám và điều trị thương tích, nguyên nhân tử vong của nạn nhân Trần Nam Trung; Điều tra thu thập lý lịch cá nhân của nạn nhân Trần Nam Trung và các tài liệu, chứng cứ khác có liên quan.

Tuy nhiên, phía Viện kiểm sát giữ nguyên quan điểm truy tố.

Tối cùng ngày 26/11/1985, nhà của bố đẻ ông Hòa bị nhóm học viên Trường tuyên huấn Trung ương đốt, hủy hoại tài sản. Sau khi sự việc xảy ra, Phòng Cảnh sát điều tra xét hỏi Công an TP Hà Nội tiến hành khám nghiệm hiện trường, xác định thiệt hại tài sản. Cùng ngày 26/11/1985 Phòng Cảnh sát điều tra xét hỏi Công an TP Hà Nội khởi tố vụ án Cố ý hủy hoại tài sản riêng của công dân. Đến nay xác định vụ án thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự nên không đề cập xử lý.