"Xây dựng Công đoàn Việt Nam hiện đại, chuyên nghiệp, số hóa, minh bạch và đủ năng lực đại diện trong tình hình mới"

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định giai cấp công nhân luôn giữ vai trò tiên phong trong sự nghiệp cách mạng, đóng góp trực tiếp vào phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời ghi nhận những nỗ lực của tổ chức Công đoàn thời gian qua trong tham gia xây dựng chính sách, chăm lo đời sống, việc làm, phúc lợi cho người lao động và triển khai nhiều chương trình thiết thực như “Tết Sum vầy”, “Tháng Công nhân”, “Mái ấm Công đoàn”.

Bên cạnh đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ ra một số hạn chế như hoạt động công đoàn ở một số nơi còn nặng tính hành chính, năng lực đại diện và bảo vệ quyền lợi người lao động chưa đáp ứng yêu cầu, công đoàn cơ sở tại nhiều doanh nghiệp còn yếu. Trong khi đó, một bộ phận công nhân vẫn gặp khó khăn về thu nhập, nhà ở, an sinh xã hội; chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa đang tác động mạnh đến việc làm và quan hệ lao động.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước chúc mừng thành công Đại hội Công đoàn Việt Nam XIV. (Ảnh PV)

Từ thực tiễn đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu Công đoàn Việt Nam phải đổi mới nhanh hơn, sâu sắc và thực chất hơn, lấy người lao động làm trung tâm, nâng cao hiệu quả đại diện, bảo vệ quyền lợi đoàn viên và thích ứng với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Công đoàn Việt Nam tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm sau:

Thứ nhất, phải xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh, xứng đáng là lực lượng tiên phong trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Người công nhân hôm nay không chỉ cần đôi bàn tay cần cù, mà còn cần tri thức, kỹ năng, kỷ luật, tác phong công nghiệp, năng lực làm chủ công nghệ và tinh thần đổi mới sáng tạo. Công đoàn phải cùng Nhà nước, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo chăm lo nâng cao trình độ nghề nghiệp, kỹ năng số, kỹ năng thích ứng cho người lao động.

Mỗi công nhân phải có cơ hội học tập suốt đời. Mỗi khu công nghiệp phải là nơi không chỉ có nhà máy, mà còn có thiết chế văn hóa, nhà ở, trường học, y tế, môi trường sống an toàn, nhân văn. Chăm lo công nhân không chỉ là hỗ trợ lúc khó khăn, mà còn là tạo điều kiện để người lao động trưởng thành, tiến bộ và có tương lai tốt hơn.

Thứ hai, lấy đoàn viên, người lao động làm trung tâm của mọi hoạt động công đoàn. Công đoàn được thành lập là để đại diện, chăm lo, bảo vệ người lao động. Vì vậy, mọi chương trình, kế hoạch, phong trào phải trả lời được câu hỏi: người lao động được gì, quyền lợi nào được bảo vệ, khó khăn nào được tháo gỡ, tiếng nói nào được lắng nghe.

Hiệu quả công đoàn không chỉ đo bằng số cuộc họp, số văn bản, số phong trào, mà phải đo bằng niềm tin của đoàn viên, sự hài lòng của người lao động, chất lượng thỏa ước lao động tập thể, số vụ việc được bảo vệ thành công, mức độ cải thiện đời sống tại cơ sở.

Ở đâu người lao động, ở đó phải có công đoàn. Ở đâu quyền lợi chính đáng của người lao động bị ảnh hưởng, ở đó công đoàn phải có tiếng nói. Ở đâu có nguy cơ phát sinh tranh chấp lao động, ở đó công đoàn phải chủ động đối thoại, hòa giải, bảo vệ cái đúng, bảo vệ lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.

Thứ ba, đổi mới mạnh mẽ công đoàn cơ sở, coi cơ sở là địa bàn quyết định sức sống của tổ chức Công đoàn. Công đoàn cấp trên phải hướng mạnh về cơ sở, hỗ trợ công đoàn cơ sở về pháp lý, kỹ năng thương lượng, đối thoại, xử lý tranh chấp, truyền thông, dữ liệu và phương pháp vận động người lao động. Cán bộ công đoàn cơ sở phải gần công nhân, hiểu công nhân, nghe được tiếng nói của công nhân, nói được tiếng nói của công nhân, dám bảo vệ công nhân bằng pháp luật, bằng đối thoại và bằng trách nhiệm.

Không thể để công đoàn cơ sở chỉ là nơi tổ chức phong trào, thu đoàn phí, phát quà dịp lễ, Tết. Công đoàn cơ sở phải là nơi người lao động tìm đến khi có vướng mắc về hợp đồng, tiền lương, bảo hiểm, an toàn lao động, điều kiện làm việc, nhà ở, đời sống gia đình và những vấn đề thiết thân hằng ngày.

Thứ tư, xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ, góp phần giữ vững ổn định xã hội và môi trường phát triển đất nước. Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người lao động phải được xử lý hài hòa. Doanh nghiệp phát triển thì người lao động phải có việc làm, thu nhập và điều kiện sống tốt hơn. Người lao động yên tâm, gắn bó, sáng tạo thì doanh nghiệp mới phát triển bền vững.

Công đoàn phải nâng cao năng lực giải quyết tập thể, đối thoại tại nơi làm việc, phòng ngừa tranh chấp từ sớm, từ cơ sở. Phản ánh của công nhân phải được lắng nghe trước khi trở thành bức xúc. Mâu thuẫn nhỏ phải được giải quyết trước khi tích tụ thành điểm nóng.

Chúng ta khuyến khích doanh nghiệp làm ăn hiệu quả, đổi mới sáng tạo, hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu; đồng thời phải yêu cầu doanh nghiệp tôn trọng pháp luật lao động, bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động, đóng bảo hiểm đầy đủ, chăm lo đời sống người lao động. Đầu tư cho người lao động chính là đầu tư cho năng suất, thương hiệu và sự phát triển lâu dài của doanh nghiệp.

Thứ năm, xây dựng Công đoàn Việt Nam hiện đại, chuyên nghiệp, số hóa, minh bạch và đủ năng lực đại diện trong tình hình mới. Công đoàn số không chỉ là có phần mềm quản lý đoàn viên. Công đoàn số phải giúp người lao động dễ dàng phản ánh kiến nghị, được tư vấn pháp luật, tra cứu quyền lợi, đăng ký hỗ trợ, tham gia khảo sát, đánh giá hoạt động công đoàn; giúp tổ chức công đoàn nắm chắc tình hình lao động, dự báo sớm tranh chấp, chăm lo đúng người, đúng việc, đúng thời điểm.

Đội ngũ cán bộ công đoàn phải được đào tạo chuyên nghiệp hơn về pháp luật lao động, giải quyết vấn đề mang tính tập thể, về an sinh xã hội, truyền thông số, dữ liệu, quản trị tổ chức và xử lý khủng hoảng. Cán bộ công đoàn phải có tâm với người lao động, có bản lĩnh trước khó khăn, có kỹ năng làm việc với doanh nghiệp, có khả năng thuyết phục và có uy tín trong công nhân.

Thứ sáu, Công đoàn phải tham gia tích cực hơn vào xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị và củng cố nền tảng xã hội của Đảng trong giai cấp công nhân. Công đoàn phải làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, lòng yêu nước, ý thức công dân, kỷ luật lao động, đạo đức nghề nghiệp và khát vọng cống hiến cho đoàn viên, người lao động. Cần phát hiện, bồi dưỡng, giới thiệu nhiều công nhân ưu tú cho Đảng xem xét, kết nạp; để trong các nhà máy, công trường, khu công nghiệp, doanh nghiệp ngày càng có nhiều đảng viên là công nhân trực tiếp sản xuất, lao động sáng tạo, có uy tín với đồng nghiệp.

Khẳng định cả hệ thống chính trị luôn đồng hành và có trách nhiệm với tổ chức Công đoàn và với người lao động, chăm lo cuộc sống cho người lao động, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục tạo điều kiện để Công đoàn hoạt động hiệu quả hơn; quan tâm thực chất đến các chính sách về tiền lương, nhà ở, bảo hiểm, đào tạo nghề, an toàn lao động và đời sống công nhân.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam sớm cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội thành chương trình hành động với trách nhiệm, lộ trình và kết quả rõ ràng, đưa tinh thần Đại hội đến từng cấp công đoàn, doanh nghiệp và người lao động. Đồng thời bày tỏ tin tưởng, với truyền thống của giai cấp công nhân và quyết tâm đổi mới của tổ chức Công đoàn, Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV sẽ mở ra giai đoạn phát triển mới hiệu quả và thực chất hơn.