Xuất khẩu chanh leo, thanh long sang EU đối mặt nguy cơ bị "siết" kiểm soát

Thông tin từ Thương vụ Việt Nam tại Pháp (Bộ Công Thương), theo báo cáo mới nhất của cơ quan chức năng Pháp, một số mặt hàng rau quả của Việt Nam, đặc biệt là chanh leo và thanh long, đang đối mặt với rủi ro về an toàn thực phẩm khi xuất khẩu sang thị trường Liên minh châu Âu (EU).

Cụ thể, báo cáo “Kết quả giám sát và kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật” do Tổng cục Thực phẩm Pháp (DGAL) công bố tháng 2/2026 (dựa trên dữ liệu kiểm tra năm 2024) cho thấy một số mặt hàng rau quả nhập khẩu từ Việt Nam đang bộc lộ rủi ro về an toàn thực phẩm (SPS).

Trong đó, đáng chú ý nhất là chanh leo. Trong số 47 mẫu được kiểm tra, có 15 mẫu vi phạm giới hạn dư lượng tối đa (MRL), tương đương tỷ lệ không đạt chuẩn lên tới 32%. Ngoài ra, có trường hợp phát hiện hoạt chất omethoate, là chất có nguy cơ gây hại cho sức khỏe người tiêu dùng. Đối với thanh long, tỷ lệ vi phạm ghi nhận là 11% (1/9 mẫu).

Theo Thương vụ Việt Nam tại Pháp, hiện nay thanh long Việt Nam đã nằm trong Phụ lục I của Quy định (EU) 2019/1793 và đang chịu tần suất kiểm tra tại cửa khẩu EU lên tới 50%. Việc tiếp tục phát sinh vi phạm có thể khiến mặt hàng này khó được EU xem xét giảm mức kiểm soát trong thời gian tới.

Theo quy định của EU, Ủy ban châu Âu tiến hành rà soát định kỳ danh mục hàng hóa rủi ro tối đa 6 tháng/lần. Với tỷ lệ vi phạm lên tới 32%, chanh leo Việt Nam có nguy cơ bị đưa vào danh sách kiểm soát tăng cường hoặc áp dụng các điều kiện nhập khẩu nghiêm ngặt hơn.

Nếu bị đưa vào Phụ lục I, sản phẩm sẽ bị tăng tần suất kiểm tra tại cửa khẩu EU, dẫn đến kéo dài thời gian thông quan. Nếu bị đưa vào Phụ lục II, lô hàng phải kèm theo kết quả kiểm nghiệm và chứng thư an toàn thực phẩm trước khi xuất khẩu.

Điều này đồng nghĩa chi phí logistics, lưu kho và kiểm nghiệm sẽ tăng lên đáng kể, kéo theo nguy cơ chậm giao hàng và ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp trên thị trường quốc tế.

Thương vụ Việt Nam tại Pháp nhận định, đây là vấn đề mang tính rào cản kỹ thuật ở cấp độ toàn EU, không chỉ riêng thị trường Pháp.

Để bảo vệ uy tín và duy trì khả năng tiếp cận thị trường EU, Thương vụ Việt Nam tại Pháp khuyến nghị các doanh nghiệp xuất khẩu, hợp tác xã và người sản xuất cần khẩn trương rà soát toàn bộ chuỗi sản xuất - thu hái - sơ chế - đóng gói. Bên cạnh đó, kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về MRL của EU.

Các cơ quan quản lý và hiệp hội ngành hàng cần tăng cường công tác giám sát, cảnh báo sớm và hỗ trợ kỹ thuật cho doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh EU dự kiến tiến hành các đợt rà soát tiếp theo trong nửa cuối năm 2026.