Giao cho UBND xã để sát thực tiễn, phù hợp chủ trương phân cấp, phân quyền
Cụ thể tại tiết c, khoản 1 Điều 84 Nghị định số 109/2026/NĐ-CP quy định: Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có quyền: “Đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, giấy đăng ký hành nghề, thẻ tư vấn viên pháp luật, thẻ công chứng viên, thẻ cộng tác viên trợ giúp pháp lý”.
Đồng thời, khoản 1 Điều 90 Nghị định phân định thẩm quyền xử phạt của Ủy ban nhân dân cấp xã như sau: “Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm hành chính quy định tại Nghị định này trong phạm vi quản lý của địa phương theo thẩm quyền quy định tại Điều 84 Nghị định này”.
Quy định về thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã tại Nghị định 109/2026/NĐ-CP là quy định cụ thể hóa từ Luật Xử lý vi phạm hành chính và thống nhất các nghị định hiện hành, đáp ứng yêu cầu phân cấp trong hiện nay.
Hình thức “tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn” là biện pháp có thời hạn, áp dụng đối với hành vi vi phạm cụ thể và được kiểm soát chặt chẽ bằng cơ chế khiếu nại, khởi kiện, xử lý kỷ luật
Các hành vi vi phạm hành chính trong hoạt động hành nghề luật sư bị áp dụng hình thức xử phạt “tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn” không phải là hành vi vi phạm mới, mà được kế thừa từ quy định của Nghị định số 82/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 117/2024/NĐ-CP) trước đây. Nghị định số 109/2026/NĐ-CP chỉ bổ sung thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã trong thời điểm thực hiện chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, trong đó có cấp xã theo chủ trương chung của Đảng, Nhà nước.
Việc giao thẩm quyền cho Chủ tịch UBND cấp xã là thực hiện theo đúng chủ trương của Đảng, phù với yêu cầu nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước ở địa phương, sát thực tiễn, phù hợp với Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Xử lý vi phạm hành chính. Tại khoản 4 Điều 52 Luật Xử lý vi phạm hành chính quy định: “Nếu hành vi thuộc thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của nhiều người thuộc các ngành khác nhau, thì thẩm quyền xử phạt thuộc Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền xử phạt nơi xảy ra vi phạm”. Trong thực tế, nhiều hành vi vi phạm trong hoạt động luật sư phát sinh tại địa bàn cơ sở; cơ quan xã, phường, đặc khu là chủ thể nắm rõ tình hình, có điều kiện phát hiện hành vi vi phạm, ngăn chặn và xử lý kịp thời hành vi vi phạm,
Đối với những hành vi này, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã phát hiện hành vi vi phạm, có thẩm quyền xử phạt sẽ rút ngắn quy trình xử lý vi phạm; giảm tải khối lượng công việc cho cơ quan cấp trên. Nếu không giao thẩm quyền cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ dẫn đến tình trạng cơ quan cấp xã phát hiện vi phạm nhưng không có công cụ xử lý, làm giảm hiệu lực quản lý nhà nước.
Biện pháp “tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề có thời hạn” là một hình thức xử phạt vi phạm hành chính, được áp dụng đối với hành vi vi phạm cụ thể, trong thời hạn nhất định, theo quy định của pháp luật, khác với hình thức xử phạt này với biện pháp “thu hồi giấy phép, chứng chỉ hành nghề”.
Người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính phải tuân thủ chặt chẽ các quy định của pháp luật về căn cứ xác định hành vi, thẩm quyền, trình tự, thủ tục xử phạt được quy định rất cụ thể, rõ ràng trong Luật Xử lý vi phạm hành chính và Nghị định quy định chi tiết. Trong quá trình xử lý vi phạm hành chính, cá nhân, tổ chức bị xử phạt có đầy đủ quyền giải trình với người có thẩm quyền; quyền khiếu nại, khởi kiện quyết định xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật. Trong các trường hợp khiếu nại, khởi kiện, quyết định xử phạt vi phạm hành chính sẽ được xem xét một cách độc lập, khách quan bởi cơ quan có thẩm quyền, cơ quan xét xử.
Xử phạt không đồng nhất với kiểm tra hành nghề Luật sư
Bên cạnh đó, việc quy định về thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã tại Nghị định số 109/2026/NĐ-CP không đồng nhất với thẩm quyền quản lý nhà nước hoặc thẩm quyền kiểm tra đối với hoạt động hành nghề luật sư.
Trước hết, về bản chất pháp lý, xử phạt vi phạm hành chính là hoạt động áp dụng pháp luật mang tính hậu kiểm, chỉ phát sinh khi đã có hành vi vi phạm cụ thể, được phát hiện theo quy định của pháp luật. Trong khi đó, quản lý nhà nước và kiểm tra chuyên ngành là hoạt động mang tính chủ động, thường xuyên, có tính hệ thống và được thực hiện theo quy định của Luật Luật sư và các quy định pháp luật có liên quan khác.
Do đó, việc giao thẩm quyền xử phạt cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã không đồng nghĩa với việc trao thẩm quyền tổ chức kiểm tra hoạt động hành nghề luật sư. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã không thực hiện hoạt động kiểm tra định kỳ, kiểm tra chuyên sâu về nghiệp vụ hành nghề luật sư (nếu không được phân cấp), cũng không thay thế chức năng quản lý nhà nước của các cơ quan chuyên ngành. Trên thực tế, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã chỉ thực hiện việc xử phạt đối với các hành vi vi phạm hành chính thông qua các kênh như kiến nghị, tố cáo của tổ chức, cá nhân; kết quả phối hợp với cơ quan chuyên môn, cơ quan thanh tra, kiểm tra; hoạt động quản lý địa bàn gắn với chức năng bảo đảm trật tự, an toàn xã hội; hoặc khi vụ việc đã được cơ quan có thẩm quyền khác phát hiện, không có thẩm quyền xử phạt và chuyển theo quy định.
Đối với các hành vi vi phạm mang tính chuyên sâu về nghiệp vụ hành nghề luật sư, đòi hỏi đánh giá chuyên môn, kỹ thuật pháp lý phức tạp, thì việc phát hiện, kiểm tra, kết luận vi phạm thuộc về cơ quan quản lý chuyên ngành.
Việc hiểu rằng trao thẩm quyền xử phạt đồng nghĩa với việc Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã trực tiếp đi kiểm tra, quản lý hoạt động luật sư là chưa chính xác về mặt pháp lý và không phù hợp với thiết kế của hệ thống pháp luật hiện hành.
Dù còn ý kiến khác nhau về việc giao thẩm quyền cho Chủ tịch Ủy ban nhân cấp xã “tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn”, tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, cấp xã đã và đang được quan tâm, tập trung tăng cường năng lực lãnh đạo, quản lý để đáp ứng với những nhiệm vụ mới được giao. Trong thời gian tới, Đảng và Nhà nước cũng sẽ thực hiện việc đánh giá tổng thể các nhiệm vụ đang được giao cho cấp xã, từ đó, có phương án tiếp tục phân cấp hoặc điều chỉnh và tiếp tục có giải pháp để tăng cường năng lực cho cấp xã.
Theo dõi chúng tôi trên:
( PLM) - Tai nạn đuối nước ở trẻ em luôn để lại những nỗi đau mất mát cho gia đình và cộng đồng. Do vậy, việc tăng cường các kiến thức, trang bị kỹ năng, biện pháp cơ bản để bảo vệ trẻ em phòng tránh rủi ro được các địa phương phối hợp cùng lực lượng chức năng đặc biệt quan tâm chú trọng, nhất là trong mùa mưa bão.
(PLM) - Sáng ngày 15.7, tại trụ sở Bộ Tư Pháp, Báo Pháp luật Việt Nam phối hợp với Cục Quản lý Thi hành án dân sự đã tổ chức Lễ tổng kết và trao giải Cuộc thi "Chuyện nghề Thi hành án dân sự" lần thứ II.
PLM - THADS Nghệ An kỷ niệm 80 năm truyền thống, khẳng định 10 năm liên tiếp vượt chỉ tiêu, quyết liệt thu hồi tài sản, đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng đội ngũ cán bộ liêm chính, chuyên nghiệp.
(PLM) - Chiều 12/7, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cùng đoàn công tác đã đến thăm, tặng quà 20 gia đình chính sách tại xã Giai Lạc, tỉnh Nghệ An nhân dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026). Tham gia đoàn công tác có ông Nguyễn Quang Thái, Phó Bí thư chuyên trách Đảng ủy Bộ Tư pháp; ông Nguyễn Thắng Lợi, Cục trưởng Cục Quản lý thi hành án dân sự; lãnh đạo một số đơn vị thuộc Bộ Tư pháp. Về phía tỉnh Nghệ An có Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phùng Thành Vinh cùng đại diện Sở Tư pháp, Thi hành án dân sự tỉnh và chính quyền địa phương.
Bỏ ra số tiền hàng tỷ đồng, còn đi vay lãi thêm để mua đất và đầu tư xây dựng kinh doanh. Ông Hồ Văn Cư (trú tại xã Xuân Ái, tỉnh Lào Cai) chẳng những không được sở hữu đất, mà còn có nguy cơ mất luôn nhà xưởng. Bởi, khi ông Cư vay đủ tiền để rút giấy tờ đất từ ngân hàng về thì chỉ 1 ngày sau chủ đất và người cho ông Cư vay tiền đã thực hiện một hợp đồng chuyển nhượng khác với nhau mà ông Cư lại không hề hay biết, mỗi tháng còn đều đặn trả lãi. Nguyên nhân cũng bắt nguồn từ việc giấy tờ sau khi rút từ ngân hàng về đều được người cho ông Cư vay tiền giữ toàn bộ. Sau đó, việc cho vay tiền cũng được thực hiện thông qua bằng 02 bản hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà không phải giấy “vay tiền”… trong đó ông Cư cho biết, 01 giấy là số tiền vay, còn 01 giấy đã bao gồm cả tiền lãi. Đây cũng chính là mấu chốt dẫn tới tranh chấp phức tạp, kéo dài đến nay vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.
PLM - Trở lại đại công trường này vào những ngày tháng 7, phóng viên ghi nhận hàng trăm con người đang miệt mài thực hiện từng hạng mục của công trình, tạo nên dáng dấp tòa nhà đang vươn lên mạnh mẽ.
(PLM) - Ngày 8.7, toàn án Nhân dân khu vực 1 - Tuyên Quang đã mở phiên toà xét xử sơ thẩm vụ án dân sự thụ lý số 313 ngày 16.12.2025 về việc Tranh chấp hợp đồng vay tài sản giữa nguyên đơn là ông Đỗ Văn Khoát, sinh năm 1977. Bị đơn là ông Phạm Văn Tuyến sinh năm 1974. Tuy nhiên, người đại diện theo uỷ quyền của ông Khoát là bà Nguyễn Thị Hoa có đơn xin xét xử vắng mặt, người đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn ông Nguyễn Vĩnh Ban vắng mặt. Vì vậy sau thời gian nghị án, Hội đồng xét xử đã quyết định hoãn phiên toà tranh chấp hợp đồng vay tài sản. Phiên toà sẽ được mở lại vào ngày 25.7 tới.
PLM - Theo ghi nhận thực tế của phóng viên báo Pháp luật Việt Nam, trong quá trình thi công dự án cải tạo hạ tầng vỉa hè, đường giao thông, vườn hoa khu đô thị Đền Lừ 1, Đền Lừ 2, đơn vị thi công đổ trạc thải có dấu hiệu trái phép.
Từ xuất phát điểm khiêm tốn chỉ với 7 cán bộ ban đầu, Báo Pháp luật Việt Nam đã vươn mình trở thành cơ quan báo chí đa phương tiện, đa nền tảng, phủ sóng mạnh mẽ trên nền tảng số. Xuyên suốt chặng đường 41 năm qua, Báo luôn tự hào là cánh tay nối dài của Bộ Tư pháp, tiên phong lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Đánh giá về hành trình nỗ lực không ngừng nghỉ này, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc khẳng định: "Báo Pháp luật Việt Nam đã từng bước khẳng định vai trò là cơ quan ngôn luận nòng cốt của Bộ Tư pháp, đồng thời là cơ quan báo chí uy tín hàng đầu trong lĩnh vực truyền thông pháp luật. Hơn bốn thập kỷ qua, Báo đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ chính trị - xã hội, trở thành cầu nối tin cậy giữa cơ quan quản lý nhà nước với người dân, doanh nghiệp, đồng thời gắn kết quá trình xây dựng pháp luật với thực tiễn đời sống. Không chỉ khơi dậy ý thức trách nhiệm công dân, Báo còn hun đúc tinh thần thượng tôn pháp luật, phụng sự xã hội. Bản sắc ấy, được vun đắp qua nhiều thế hệ người làm báo Pháp luật Việt Nam, đó cũng chính là yếu tố tạo nên sự khác biệt và vị thế vững chắc của Báo Pháp luật Việt Nam trong hệ thống báo chí cách mạng”.
