Cảnh trong vở diễn “Herostratus - Vụ án người đốt đền”
Một đêm hè của năm 356 trước CN, một sự kiện đã gây chấn động Hy Lạp cổ đại: Một ngọn lửa bất ngờ bùng lên ở đền Artemis, bắt đầu là những đồ cúng tế và bức màn che trước tượng thần, ngọn lửa sau đó lan đến các cửa ra vào bằng gỗ tẩm dầu, rồi táp lên mái nhà. Trong chốc lát, ngôi điện thờ duy nhất nằm trong 7 kỳ quan của cổ đại đã trở thành những đống đổ nát, khói lửa mịt mù, dưới bầu trời đen tối chỉ còn thấy nhô lên hình bóng những chiếc cột đá cẩm thạch. Sau vụ cháy lịch sử này, các nhà chức trách đã điều tra nguyên nhân và ngay lập tức xác định ra thủ phạm là một cái tên mãi mãi được lưu truyền về sau với biệt danh "kẻ đốt đền” - Herostratus.
Vụ án Herostratus được nhà soạn kịch người Nga gốc Do Thái Grigory Gorin (1940 – 2000) viết năm 1972 về câu chuyện có thật của tên tội phạm Herostratus đã đốt đền thờ của nữ thần Artemis ở thành bang Ephesus từ thời cổ đại Hy Lạp cách đây gần 2500 năm, với dục vọng muốn tên tuổi của mình được muôn đời hậu thế biết đến. Từ đó đến nay, trong kho tàng nghệ thuật của thế giới, hành động đốt đền của Herostrastus đã được án danh cho những kẻ cố tình phạm tội ác bằng mọi giá để có được danh tiếng. Vở kịch đánh giá là một trong 100 vở kịch hay nhất mọi thời đại.
Nhân kỷ niệm 100 năm sân khấu kịch nói Việt Nam (1921-2021) và 50 năm kịch bản văn học Herostratus (1972-2022), Sân khấu xã hội hóa Lệ Ngọc vừa công chiếu vở kịch kinh điển “Herostratus - Vụ án người đốt đền”. Vở kịch do Lê Quý Dương đạo diễn và phóng tác kịch bản theo bản dịch của Kim Ngọc.
Một bà vợ nguyên soái giàu có và quyền lực mà vẫn thèm muốn sự nổi tiếng, sẵn sàng "tình một đêm" với kẻ đốt đền chỉ vì... muốn lịch sử lưu danh.
Khi tấm màn nhung mở ra, sân khấu đơn giản tới không ngờ - chỉ 20 viên chiếc hộp tựa như những viên đá cẩm thạch tạo nên ngôi đền Artemis cùng với sự kết hợp ánh sáng, đạo diễn Lê Quý Dương đã tái hiện hiện thực hoang tàn của một kỳ quan thiên nhiên bị tạo ra bởi dục vọng muốn được lưu danh tên tuổi bằng mọi giá của kẻ đốt đền Herostratus.
Câu chuyện kịch dần được hé mở bởi NSƯT Lê Chức trong vai Người nhà hát qua đó như một sợi chỉ liên kết giữa quá khứ và hiện tại. Đó là màn đối thoại giữa nguyên bố vợ cho vay nặng lãi và nguyên con rể - kẻ đốt đền cho thấy sự tha hóa đạo đức một cách đáng sợ. Người từng là bố vợ đã chẳng còn mảy may đến việc con rể cũ của mình ngày mai sẽ bị hành hình mà sẵn sàng lao vào ngã giá để được tấm hồi ký viết tay của "kẻ đốt đền" - ngay mai bán ra sẽ thu được rất rất nhiều tiền.
Một bà vợ nguyên soái giàu có và quyền lực mà vẫn thèm muốn sự nổi tiếng, sẵn sàng "tình một đêm" với kẻ đốt đền chỉ vì... muốn nổi tiếng và được lịch sử lưu danh, được người đời ca tụng vì có một người yêu mình mà sẵn sàng chết vì tình yêu. Một người chồng là nguyên soái "tiền đè chết người" nhưng vẫn câu kết với kẻ cho vay nặng lãi, ngậm đắng nuốt cay dù biết vợ mình đã ngủ với kẻ đốt đền chỉ mong kiếm tiền trong êm đẹp.
Hành động của Herostratos trở thành vấn nạn trong tư tưởng con người.
Từng màn thoại kịch thâm sâu như cảnh tỉnh, phê phán và rất thời sự khiến người xem bị cuốn hút. “Này con người xa lạ của thế kỷ XXI. Ông lấy tư cách gì để kết án tôi? Hãy nhìn lại chính thời đại của ông đi! Có biết bao nhiêu tên tội phạm đang nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật ? Những kẻ đang phá hoại môi trường, đang làm giàu trên sức lao động của trẻ em, đang mua quan bán chức, ức hiếp dân lành, lạm dụng quyền lực để thao túng! Trên khắp trái đất này còn đày rẫy những kẻ miệng nói hoà bình nhưng suy tính để kich động chiến tranh, rồi có những kẻ hô hào bình đẳng bác ái nhưng ruột gan bầm tím lòng hận thù sắc tộc! Tôi dứng đây giữa năm 356 trước Công nguyên nhìn về tương lai cũng thấy rõ mồn một lũ tội phạm của thời đại mà ông đang sống! Thôi hãy trở về thời đại của ông đi!”
Đạo diễn Lê Quý Dương - vừa nhận giải Vàng tại Liên hoan Kịch nói toàn quốc 2021- dàn dựng “Vụ án người đốt đền”. Lê Quý Dương phóng tác phiên bản Việt “Vụ án người đốt đền” dựa trên nguyên tác của tác giả Grigori Gorin. Kịch bản gốc dài 150 trang, vở diễn có thể lên tới hơn 3 tiếng nếu dàn dựng đầy đủ, tuy nhiên đạo diễn Lê Quý Dương sẽ tiết chế trong phiên bản phóng tác trên sân khấu Việt, phù hợp với thói quen xem của khán giả hiện nay.
Đạo diễn Lê Quý Dương cho rằng khi cảm tác từ tác phẩm nguyên gốc, vở diễn phải mang hơi thở thời đại. Anh cho rằng vấn đề Herostratos đặt ra không nhỏ. Hành động của Herostratos trở thành vấn nạn trong tư tưởng con người, có sức ảnh hưởng lớn trong nhiều mặt của đời sống cho nên vở diễn vẫn có tính thời sự và có thể thu hút khán giả.
Tham gia chuyển tải một vở diễn giàu sức nặng về nội dung, bên cạnh diễn xuất của nghệ sĩ Văn Hải (vai Herostratus), Nghệ sĩ Nhân dân (NSND) Lệ Ngọc (vai Klementin - vợ nguyên soái) và các diễn viên trẻ của Sân khấu Lệ Ngọc, “Vụ án người đốt đền” còn có sự góp mặt đặc biệt của nhiều nghệ sĩ tên tuổi thuộc nhiều loại hình nghệ thuật, tiêu biểu như: Nghệ sĩ Ưu tú (NSƯT) Lê Chức (Nguyên Phó Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, vai Người Nhà hát), NSND Nguyễn Tiến Dũng (Giám đốc Nhà hát Múa Rối Việt Nam, vai Tixaphec - Nguyên soái Êphétx); NSND Thúy Ngần, người cống hiến cả đời cho nghệ thuật chèo truyền thống (vai Nữ tư tế đền thờ Artemis), NSƯT Hoàng Tùng (nguyên Trưởng phòng Nghệ thuật Nhà hát Cải lương Việt Nam, vai người cho vay lãi)… Điều này đã mang đến nhiều sắc thái cũng như sức hấp dẫn về diễn xuất cho vở diễn.
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM) - Vinh dự đóng quân trên quê hương Trời văn Đất Võ Bình Định, Đoàn Không quân Tây Sơn, (Trung đoàn Không quân 925) Sư đoàn 372, Quân chủng Phòng không – Không quân như được tiếp thêm mạch nguồn của vùng đất anh hùng, từ khí phách võ thuật, âm vang trống hội hào sảng tới chiều sâu văn hoá thấm đẫm nghĩa tình. Tất cả những giá trị ấy đã được chắt lọc, hoà quyện trong chương trình “Xuân canh trời – Tết thắm tình quân dân”, tạo nên bức tranh mùa xuân mang đậm bản sắc võ thuật, vừa rắn rỏi, vừa tươi mới, miêu tả nhịp sống bình yên của người dân và tinh thần sẵn sàng chiến đấu cao của Bộ đội Không quân.
(PLM) - Trần Thương – một nữ doanh nhân trong lĩnh vực y tế đã lựa chọn song hành giữa kinh doanh và thiện nguyện. Từ những trăn trở khi chứng kiến bệnh nhân ung thư còn nhiều thiếu thốn, chị sáng lập Bếp ăn của Shu, trao những suất cơm 0 đồng ấm áp, tiếp thêm nghị lực cho người bệnh. Song song đó, chị còn tích cực kêu gọi cộng đồng chung tay hỗ trợ đồng bào bị ảnh hưởng bởi thiên tai, lũ lụt và những hoàn cảnh khó khăn ở nhiều địa phương. Trong từng chuyến đi, từng phần quà được trao, chị Trần Thương luôn tin rằng: khi yêu thương được nhân lên bằng sự chung tay của cộng đồng, những điều tưởng chừng nhỏ bé ấy lại có thể tạo nên những giá trị rất lớn
PLM - Văn hóa Tết truyền thống sẽ biến chuyển ra sao trong thời đại số? Đó là chủ đề được bàn luận tại trường quay Báo Pháp luật Việt Nam hôm nay với sự tham gia của Thạc sĩ, giảng viên Nghiêm Xuân Mừng và bạn trẻ Trương Lê Đình Mạnh, đại diện cho hai thế hệ. Hai khách mời sẽ cùng chia sẻ những quan điểm thú vị về việc giữ gìn bản sắc xưa giữa nhịp sống công nghệ hiện đại.
PLM - Chip bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI) không còn là câu chuyện công nghệ thuần túy, mà đã trở thành thước đo năng lực quốc gia trong kỷ nguyên số. Khi chuỗi cung ứng chip toàn cầu liên tục tái cấu trúc, Việt Nam đứng trước một câu hỏi lớn: chúng ta đang theo đuổi một “giấc mơ công nghệ”, hay đã thực sự bước vào cuộc chơi bằng những năng lực cụ thể?
“Nhâm nhi Tết Bính Ngọ” là một tuyển tập đặc sắc gồm truyện ngắn, thơ, tản văn, khảo cứu lịch sử, mỹ thuật, âm nhạc được sáng tác bởi nhiều tác giả cùng các họa sĩ đã dành trọn cảm hứng cho mùa xuân và linh vật ngựa của năm Bính Ngọ. Đây là một trong nhiều phẩm đặc biệt của Nhà Xuất bản Kim Đồng nhân dịp năm mới 2026.
Quan niệm của người Việt, tết để trở về nhà sum vầy cùng người thân sau một năm tất bật công việc, song những người chiến sĩ Sư đoàn 395 vẫn không xa rời vị trí thường trực nơi tuyến đầu. Vui xuân mới không quên nhiệm vụ - trên vai họ là trách nhiệm và nghĩa vụ thiêng liêng của người lính. Những ngày cuối năm, tại Trung đoàn 2, Sư đoàn 395, Quân khu 3 không khí đón Tết đã tràn ngập mọi nẻo đường quyết chiến, sắc đỏ của lá cờ Tổ quốc và hoa đào rực rỡ hòa quyện cùng màu xanh áo lính, tạo nên một bức tranh mùa xuân đầy sức sống. “Tết của bộ đội” là sự hòa quyện giữa tinh thần thép, sẵn sàng chiến đấu và trái tim nồng ấm tình đồng chí, đồng đội trong ngôi nhà chung.
(PLM) - Người Dao sinh sống tại thôn Phìn Hồ, xã Thông Nguyên, tỉnh Tuyên Quang, thời gian được đo đếm bằng mỗi vụ chè trong năm. Những cây chè shan tuyết cổ thụ hàng trăm năm tuổi vươn cao đón sương gió, hấp thụ linh khí của đất trời mang trong mình vẻ đẹp của dòng thời gian luân chuyển. Thế nhưng cứ mỗi khi xuân về lại luôn trổ những búp thanh tân. Vụ chè xuân phải tháng 3, tháng 4 mới cho thu hái nhưng các gia đình người Dao vẫn luôn để dành những cây chè ngon từ vụ trước để có thể sao uống trong dịp tết nguyên đán. Từ bao đời nay, những búp chè shan trong rừng cổ thụ đã theo bước chân người Dao trở về nhà để được tạo thành thứ thức uống thi vị và bổ dưỡng dưới bàn tay con người.
(PLM) - Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, với những thời cơ và vận hội mới, Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới đã trở thành bước đột phá chiến lược trong hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các “nút thắt”, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy đất nước phát triển, vươn mình trong kỷ nguyên mới.
Mỗi dịp lễ lớn, mỗi khoảnh khắc giao thừa, khi bầu trời Việt Nam bừng sáng trong những chùm pháo hoa rực rỡ, phía sau ánh sáng ấy là hàng nghìn giờ lao động thầm lặng, kỷ luật nghiêm ngặt và trí tuệ của những người lính mang trên mình màu áo công nghiệp quốc phòng tại Công ty TNHH MTV Hoá chất 21 - thuộc Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng, đơn vị sản xuất thuốc nổ, phụ kiện nổ công nghiệp và pháo hoa, hoả thuật duy nhất của Bộ Quốc phòng. Ở Z121, mỗi công nhân đều là một ‘người giữ lửa’ với đặc thù công việc gắn với vật liệu đặc biệt đòi hỏi sự chính xác, bản lĩnh và kỷ luật thép. Có những người đã gắn bó hàng chục năm, coi từng sản phẩm là một sự trách nhiệm và danh dự của người lính thời bình…
Triển khai thực hiện Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Bệnh viện Bạch Mai, bệnh viện E đã có những quyết sách, hành động quyết liệt, phát huy tối đa mọi nguồn lực nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hệ thống y tế trong tình hình mới như đã chuyển đổi bệnh án bằng giấy tờ truyền thống sang chuyển đổi số toàn trình và bệnh án điện tử đảm bảo tiêu chí đúng, đủ, sạch, sống. Giúp ích cho công tác chuyên môn khám chữa bệnh được công khai, minh bạch, hiệu quả và an toàn.
