Bám sát văn kiện Đảng để cập nhật kịp thời nhiệm vụ xây dựng pháp luật

Báo cáo về Đề án Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, ông Trần Văn Lợi, Phó Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL), Bộ Tư pháp cho biết, ngày 11/9/2025, Chính phủ đã có Báo cáo số 772/BC-CP trình Đảng ủy Quốc hộ. Theo đó, Chính phủ đề xuất 91 nhiệm vụ lập pháp trong nhiệm kỳ XVI, trong đó, năm 2026 có 44 nhiệm vụ, năm 2027 có 20 nhiệm vụ, năm 2028 có 13 nhiệm vụ, năm 2029 có 8 nhiệm vụ và năm 2030 có 6 nhiệm vụ. Trong khi đó, kết quả xây dựng Đề án Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI đến nay cho thấy có 9 định hướng lập pháp gắn với 179 nhiệm vụ cần thực hiện.

Về một số nội dung hoàn thiện Đề án Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, đối với dự thảo Báo cáo nghiên cứu, cần tiếp tục khẩn trương rà soát, bổ sung nhiệm vụ lập pháp, thể chế hóa Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, các Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, nhất là các Nghị quyết ban hành gần đây như Nghị quyết 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước, Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam (chưa được đề cập trong dự thảo Đề án).

Phó Vụ trưởng Trần Văn Lợi.

Đối với việc nhiệm vụ liên quan đến Hiến pháp 2013, ông Trần Văn Lợi đề nghị bổ sung nhiệm vụ “tổng kết thực hiện Hiến pháp năm 2013 để đề xuất những vấn đề liên quan, đồng bộ với 2 Đề án tổng kết lớn triển khai trong nhiệm kỳ Đại hội XIV (tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam; tổng kết một số vấn đề lý luận và thực tiễn qua 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội năm 1991)” theo đúng Thông báo kết luận Phiên họp ngày 17/12/2025 của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật.

Theo quy định của Luật Ban hành VBQPPL, thực hiện nhiệm vụ lập pháp là hoạt động nghiên cứu, rà soát, từ đó xác định việc sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc ban hành mới luật, pháp lệnh, nghị quyết. Quá trình triển khai Kết luận 19-KL/TW của Bộ Chính trị về Định hướng Chương trình xây dựng pháp luật nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, kết quả thực hiện nhiệm vụ lập pháp và báo cáo nghiên cứu, rà soát trình Chính phủ để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Do đó, đối với nhóm nhiệm vụ lập pháp mà các luật, nghị quyết vừa mới được sửa đổi, bổ sung, ông Trần Văn Lợi đề nghị rà soát xác định sự cần thiết bổ sung nhiệm vụ lập pháp trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI…

Các đại biểu đã cho ý kiến về các nhiệm vụ lập pháp được Đảng ủy Quốc hội dự kiến phân công Chính phủ nghiên cứu, thuộc phạm vi, lĩnh vực các Bộ, cơ quan ngang Bộ phụ trách; rà soát, cho ý kiến trong trường hợp có điều chỉnh các nội dung của nhiệm vụ…

Phó Chủ nhiệm Ngô Trung Thành.

Ông Ngô Trung Thành nhất trí cao với các ý kiến thảo luận tại cuộc họp và tọa đàm của Tổ biên tập Ban Chỉ đạo xây dựng định hướng chương trình xây dựng pháp luật nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI diễn ra mới đây; đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự nghiên cứu kỹ lưỡng của các cơ quan trong việc xây dựng dự thảo Đề án. Đồng thời đánh giá cao cách làm của Bộ Tư pháp khi kết hợp giữa triển khai bằng văn bản và tổ chức làm việc trực tiếp để trao đổi, làm rõ vấn đề, bảo đảm cả chất lượng và tiến độ.

Về định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, ông nêu rõ Chính phủ đã tổng hợp đề xuất của các Bộ, ngành để gửi Đảng ủy Quốc hội xây dựng Đề án trình Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật. Ban Chỉ đạo cơ bản thống nhất nhưng yêu cầu tiếp tục rà soát, cập nhật theo kết quả Đại hội, nhất là các văn kiện, nghị quyết mới và chương trình hành động có nhiều nhiệm vụ cụ thể liên quan đến xây dựng pháp luật.

Trong bối cảnh văn kiện Đại hội Đảng chưa được cập nhật đầy đủ, ông đề nghị các cơ quan vừa bảo đảm tiến độ gửi văn bản về Bộ Tư pháp, vừa chủ động điều chỉnh, bổ sung kịp thời khi có nội dung mới để bảo đảm Đề án sát thực tiễn.

Về tư duy xây dựng pháp luật, ông nhấn mạnh cần đổi mới theo hướng với một số luật có thể quy định cụ thể để thi hành ngay. Nhưng với các lĩnh vực đầu tư, phát triển cần tiếp cận theo hướng luật khung, bảo đảm tính linh hoạt, giao nội dung biến động cho văn bản dưới luật.

Thứ trưởng Phan Chí Hiếu kết luận cuộc họp.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Phan Chí Hiếu nhấn mạnh, do tính chất cấp bách về tiến độ, các đơn vị đã có dự thảo văn bản báo cáo Đảng ủy Chính phủ và Quốc hội thì phải chuyển ngay cho Lãnh đạo Bộ, ngành để kịp thời gian xử lý và tham khảo. Trong ngày 31/1, các đơn vị phải có văn bản chính thức gửi Bộ Tư pháp để tổng hợp để đầu tuần tới họp về nội dung này, tránh bị điểm danh thiếu sót trong báo cáo.

Đối với đề xuất của các Bộ (Phụ lục 2), Thứ trưởng cho rằng, cần rà soát kỹ các đề nghị điều chỉnh Chương trình lập pháp năm 2026. Tinh thần chung là tôn trọng đề xuất của các Bộ nhưng nếu có điều chỉnh (rút, lùi thời hạn) thì phải nêu lý do thật rõ ràng, thuyết phục. Đối với nhiệm vụ từ Quốc hội/Đảng (Phụ lục 1), đây là các nhiệm vụ qua rà soát của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp hoặc theo các Nghị quyết của Đảng/Quốc hội, không phải do Chính phủ đề xuất. Vì vậy, theo Thứ trưởng, quan điểm là không thể rút các nhiệm vụ này, vẫn phải giữ tên các nhiệm vụ nghiên cứu, rà soát trong danh mục.

Thứ trưởng cũng cho ý kiến điều chỉnh một số dự án luật cụ thể như bổ sung vào chương trình dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), dự án Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất VBQPPL…

Đối với các Nghị quyết của Bộ Chính trị và Chương trình hành động của Đảng, cần bám sát các Nghị quyết của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các Chương trình hành động gần đây để cập nhật nhiệm vụ mới. Tận dụng các tài liệu, văn kiện đã có từ Đại hội Đảng bộ của các Bộ/ngành để nghiên cứu, tránh làm lại từ đầu hoặc quá cầu toàn.

Thứ trưởng giao Vụ Công tác xây dựng VBQPPL chủ động chuẩn bị dự thảo văn bản của Đảng ủy Chính phủ; nghiên cứu sớm dự thảo công văn của các Bộ/ngành để có dữ liệu tổng hợp. Các đơn vị thuộc Bộ cần chủ động cung cấp thông tin cho Vụ Công tác xây dựng VBQPPL, các đơn vị xây dựng pháp luật và các đơn vị liên quan cần rà soát lại các nhiệm vụ thuộc phạm vi quản lý.