Bất thường vụ tranh chấp phí dịch vụ pháp lý tại TP. Hồ Chí Minh: Công nhận hòa giải thành khi đương sự đã qua đời?

Từ thân chủ trở thành bị đơn

Theo đơn kêu cứu gửi đến báo Pháp luật Việt Nam của ông Trần Ngọc Thiết (SN 1947, trú tại 25B Phù Đồng Thiên Vương, phường Hai Bà Trưng, Hà Nội), sự việc bắt nguồn từ năm 2019. Khi đó, ông Thiết ký Hợp đồng dịch vụ pháp lý số 10/2019/HĐDVPL với Công ty Luật TNHH MTV Đông Pháp (do Luật sư Trần Đình Dũng đại diện) để đòi lại quyền sở hữu nền đất biệt thự ký hiệu BG.9 thuộc Dự án Khu nhà ở biệt thự phường Thảo Điền (TP. Hồ Chí Minh).

Theo thỏa thuận, ông Thiết và bà Dung phải thanh toán phí dịch vụ gồm 300 triệu đồng và thưởng thêm 25% giá trị nền đất BG.9 "nếu thắng kiện".

Mặc dù hợp đồng quy định phí thành công chỉ trả khi xong việc, nhưng thực tế ngày 23/01/2021 (khi chưa có kết quả xét xử), ông Thiết đã phải chuyển trước cho Luật sư Trần Đình Dũng 1,5 tỷ đồng. Đáng chú ý, số tiền này được trích từ khoản cọc 6 tỷ đồng mà ông Thiết nhận được khi ký hợp đồng bán nền đất BG.9 cho bà Đặng Thị Vui và bà Bùi Thị Thanh Vân (vợ của luật sư Dũng).

Ông Thiết trình bày: “Ngày 23/01/2021, tôi ký Hợp đồng đặt cọc 6 tỷ đồng với bà Vân và bà Vui... Tuy nhiên, thực tế tôi chỉ nhận được 4,5 tỷ đồng; phần còn lại 1,5 tỷ đồng do Luật sư Trần Đình Dũng yêu cầu tôi thanh toán với lý do là thu trước phí thưởng...”.

Quá trình hỗ trợ pháp lý sau đó phát sinh mâu thuẫn. Vợ chồng ông Thiết bị chính nhóm người đặt cọc (bao gồm vợ của luật sư Dũng) khởi kiện. Kết quả, tại phiên phúc thẩm, TAND TP. Hồ Chí Minh tuyên buộc gia đình ông Thiết phải trả lại 6 tỷ tiền cọc và bồi thường 4 tỷ đồng phạt cọc (tổng cộng 10 tỷ đồng).

Tiếp đó, Công ty Luật Đông Pháp tiếp tục khởi kiện vợ chồng ông Thiết ra TAND TP. Thủ Đức (

để giải quyết “Tranh chấp Hợp đồng dịch vụ pháp lý”. Theo Thông báo thụ lý số 250/2024/TB-TLVA ngày 30/01/2024 của TAND TP. Thủ Đức (cũ), công ty Luật Đông Pháp yêu cầu thanh lý hợp đồng và buộc ông Thiết thanh toán nốt phần phí dịch vụ còn lại là 7,25 tỷ đồng.

Sửng sốt với kết quả hòa giải

Sau quá trình tố tụng, ngày 03/06/2025, TAND TP. Thủ Đức (cũ) ban hành Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự số 867/2025/QĐST-DS. Thỏa thuận này được ký kết giữa luật sư Trần Đình Dũng (đại diện Công ty Luật Đông Pháp) và ông Nguyễn Văn Dũng (người đại diện theo ủy quyền của ông Thiết, bà Dung theo Giấy ủy quyền số 1717 ngày 01/4/2024 ).

Theo quyết định này, phía ông Thiết chấp nhận trả thêm cho Công ty Luật Đông Pháp 4 tỷ đồng để kết thúc vụ án. Như vậy, tổng số tiền gia đình ông Thiết phải trả cho phía luật sư lên tới 5,5 tỷ đồng (bao gồm 1,5 tỷ đã đưa trước đó).

Gia đình ông Thiết cho biết, vô cùng sửng sốt khi biết kết quả hòa giải này. Ông Thiết khẳng định người đại diện ủy quyền là ông Nguyễn Văn Dũng đã không thông báo chi tiết quá trình thương lượng, chỉ báo lại khi sự đã rồi. Nghiêm trọng hơn, vợ ông Thiết đã mất trước thời điểm công nhận hòa giải nhưng sự kiện pháp lý này không được ghi nhận, và các con của ông không được đưa vào làm người kế thừa tố tụng.

Cụ thể, ông Thiết cho biết, sau quá trình tố tụng vụ án tranh chấp hợp đồng đặt cọc nền đất BG.9 với bà Vân, bà Vui (nêu trên), gia đình có phát sinh bất đồng với ông Nguyễn Văn Dũng (người được ủy quyền), do vậy, ngày 12/5/2025 ông Nguyễn Văn Dũng thông báo với bà Trần Thị Kim Thanh (con gái ông Thiết) sẽ không tiếp tục tham gia công việc. Thế nhưng, ngày 26/5/2025 ông Nguyễn Văn Dũng vẫn đến TAND TP. Thủ Đức (cũ) để tham gia phiên hòa giải và chốt phương án hòa giải với Luật sư Trần Đình Dũng.

Người chết không được ghi nhận, người thừa kế bị "bỏ quên"

Theo ông Thiết, ông Nguyễn Văn Dũng biết rõ bà Phạm Thị Kim Dung đã mất vào ngày 11/4/2025. Bằng chứng là trong một vụ án khác (tranh chấp hợp đồng đặt cọc với bà Vân, bà Vui), vào ngày 21/4/2025, chính ông Nguyễn Văn Dũng đã gửi thông báo về việc bà Dung qua đời đến TAND TP. Hồ Chí Minh đề nghị hoãn xét xử.

Tuy nhiên, tại vụ án tranh chấp phí luật sư với Công ty Luật Đông Phát, ông Nguyễn Văn Dũng lại không thông báo sự việc này với TAND TP. Thủ Đức (cũ). Ông Thiết cũng cho rằng, phía luật sư Trần Đình Dũng có thể cũng đã biết vợ ông mất, vì trong vụ án tranh chấp tiền đặt cọc với vợ luật sư Dũng, việc bà Dung mất đã được thông báo đến tòa để đề nghị hoãn phiên xét xử.

Ông Thiết bức xúc cho rằng, việc ông Nguyễn Văn Dũng không thông báo tình trạng bà Dung đã mất, vẫn sử dụng giấy ủy quyền để thỏa thuận mức thanh toán 4 tỷ đồng là có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, xâm phạm quyền lợi của người thừa kế. Hiện, gia đình ông Thiết đã làm đơn đề nghị TAND TP. Hồ Chí Minh xem xét hủy quyết định số 867/2025/QĐST-DS của TAND TP. Thủ Đức (cũ).

Người trong cuộc nói gì?

Trao đổi với phóng viên, luật sư Trần Đình Dũng (Giám đốc Công ty Luật Đông Pháp) khẳng định tại phiên hòa giải ông "không biết" việc bà Dung đã mất và cho rằng, trách nhiệm thông báo thuộc về phía bị đơn. "Việc bà Dung mất thì tại phiên hòa giải mình không biết. Còn cái ông đại diện của ông Thiết có biết hay không thì mình không dám phát ngôn... Còn bản thân mình thì mình không biết”.

Trả lời câu hỏi, trong vụ án trước, vợ luật sư Dũng (bà Vân) biết bà Dung đã mất, vậy luật sư Dũng có biết không? Luật sư Dũng vẫn khẳng định “không biết, vì không tham gia vào vụ việc đó.

Về tính hợp lệ của quyết định công nhận hòa giải, luật sư Dũng cho rằng, đó là việc của các cơ quan tố tụng xem xét.

Xác nhận biết bà Dung đã mất trước phiên hòa giải ngày 26/05/2025, ông Nguyễn Văn Dũng (đại diện ủy quyền) cho rằng,

Về việc đã thông báo ngừng công việc đại diện với bà Trần Thị Kim Thanh (con gái ông Thiết, bà Dung) nhưng vẫn đi hòa giải, ông Nguyễn Văn Dũng lý giải rằng, con gái ông Thiết không có tư cách pháp lý trong hợp đồng nên lời nói đó là vô hiệu.

Dấu hiệu vi phạm tố tụng nghiêm trọng

Nhận định về vụ việc, luật sư Nguyễn Thế Cương (Công ty Luật Sài Gòn) cho rằng: Quyết định số 867/2025/QĐST-DS có dấu hiệu vi phạm tố tụng nghiêm trọng.

Cụ thể, luật sư Cương cho biết: Quyết định này vi phạm nghiêm trọng quy định về kế thừa tố tụng. Theo Điều 74 Bộ luật Tố tụng Dân sự (BLTTDS) 2015, khi đương sự là cá nhân đang tham gia tố tụng chết mà quyền, nghĩa vụ về tài sản của họ được thừa kế thì người thừa kế tham gia tố tụng. Điều 214 BLTTDS cũng quy định rõ: Tòa án phải ra quyết định tạm đình chỉ giải quyết vụ án khi đương sự là cá nhân đã chết mà chưa có cơ quan, tổ chức, cá nhân kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng. "Việc tiến hành hòa giải vào ngày 26/05/2025... trong khi một bị đơn là bà Phạm Thị Kim Dung đã mất từ ngày 11/04/2025 mà không đưa người thừa kế vào là một vi phạm tố tụng nghiêm trọng. Quyết định công nhận sự thỏa thuận trong trường hợp này là trái luật”, luật sư Cương phân tích.

Với lập luận của ông Nguyễn Văn Dũng (người đại diện ủy quyền) cho rằng, hợp đồng chỉ ký với ông Thiết nên không liên quan đến bà Dung, luật sư Cương nhận định rằng, lập luận này hoàn toàn sai lầm về mặt pháp lý. “Vụ án gốc là tranh chấp tài sản chung vợ chồng, nên nghĩa vụ thanh toán phí dịch vụ cũng là nghĩa vụ chung. Khi bà Dung mất, nghĩa vụ này phải do những người thừa kế gánh vác, việc loại bỏ họ là xâm phạm quyền lợi hợp pháp”.

Ngoài ra, luật sư Cương cũng nhận định, việc ông Nguyễn Văn Dũng tự ý chốt số tiền 4 tỷ đồng mà không có văn bản ủy quyền cụ thể cho con số này là hành vi rủi ro pháp lý cao, có dấu hiệu vượt quá phạm vi đại diện.

Theo Điều 86 BLTTDS và Điều 562 BLDS, phạm vi đại diện theo ủy quyền được quy định cụ thể trong Giấy ủy quyền cho ông Dũng là để "tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ông Thiết, bà Dung”. Quyền "tham gia tố tụng" không mặc nhiên bao gồm quyền tự quyết định một mức thanh toán/bồi thường cụ thể gây thiệt hại cho người ủy quyền tại phiên hòa giải, đặc biệt là một khoản tiền lớn 4 tỷ đồng. Quyền này phải được ghi rõ trong văn bản ủy quyền.

Nếu ông Dũng không có văn bản ủy quyền hợp lệ cho phép ông tự quyết định mức thỏa thuận 4 tỷ đồng, thì hành vi ký thỏa thuận hòa giải có thể vượt quá phạm vi đại diện, làm phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho ông Dũng theo Điều 567 BLDS và Điều 86 BLTTDS.

Luật sư Cương cũng cho biết, theo Điều 569 BLDS quy định về đơn phương chấm dứt hợp đồng ủy quyền. Việc chấm dứt hợp đồng không bắt buộc phải bằng văn bản. Tuyên bố của ông Dũng với con gái ông Thiết (là người kế thừa quyền và nghĩa vụ của bà Dung và người được ủy quyền mới của ông Thiết) rằng, "không tham gia bất kỳ công việc nào" có thể được xem là một hành vi đơn phương chấm dứt thực tế hoặc từ chối tiếp tục thực hiện hợp đồng.

Từ những phân tích nêu trên, luật sư Cương cho rằng, ông Thiết và những người kế thừa quyền và nghĩa vụ của bà Dung hoàn toàn có cơ sở pháp lý để yêu cầu TAND TP. Hồ Chí Minh xem xét hủy Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự do có nhiều dấu hiệu vi phạm tố tụng.

Liên quan đến đơn kêu cứu của gia đình ông Trần Ngọc Thiết gửi đến Báo Pháp luật Việt Nam như nội dung trên, ngày 21/10/2025, Báo đã có văn bản chuyển đơn số: 1456/CV-PLVN-BTTĐPT gửi Viện Kiểm sát nhân dân TP. Hồ Chí Minh; Văn bản số: 1457/CV-PLVN-BTTĐPT gửi Viện Kiểm sát nhân dân TP. Hồ Chí Minh để xem xét, giải quyết theo chức năng, thẩm quyền, đồng thời thông báo lại kết quả giải quyết đơn để báo có cơ sở phúc đáp cho bạn đọc theo quy định. Tuy nhiên, đến nay, Báo vẫn chưa nhận được phản hồi của hai cơ quan này.