Bệnh sốt xuất huyết ngày càng khó lường

Bộ Y tế cho biết, từ đầu năm 2025 đến nay, cả nước ghi nhận 22.974 trường hợp mắc SXH, 5 ca tử vong tại Bình Dương, Bình Thuận, TP HCM, Khánh Hòa, Ninh Thuận.

SXH vẫn là một trong những bệnh truyền nhiễm gây gánh nặng lớn tại Việt Nam. Bệnh diễn biến ngày càng khó lường, xảy ra trên diện rộng và tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm, thậm chí dẫn đến tử vong, nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.

PGS.TS.BS Đỗ Duy Cường, Viện trưởng Viện Y học nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, SXH không còn bùng phát dịch theo chu kỳ 5 năm/lần, mà hiện nay bệnh xảy ra quanh năm, đỉnh điểm là tháng 10, 11 hàng năm.

Thông tin từ Tọa đàm cho biết, trung bình, cứ 20 người mắc sẽ có 1 người bị SXH nặng, có thể dẫn đến sốc, xuất huyết nội, thậm chí tử vong. Dù phần lớn bệnh nhân SXH có thể phục hồi sau vài ngày, nhưng một tỷ lệ không nhỏ có thể gặp biến chứng nguy hiểm nếu không được theo dõi và điều trị kịp thời, đặc biệt là từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 trong quá trình diễn biến bệnh.

Một số đối tượng có nguy cơ cao bị biến chứng nặng do SXH thường liên quan đến tuổi, giới tính hoặc bệnh lý nền. Đó là nhóm trẻ em (có thể bị SXH nặng cao gấp 5 lần do mạch máu nhạy cảm, dễ thẩm thấu); người cao tuổi (dễ gặp biến chứng do kèm nhiều bệnh lý nền); người có bệnh mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp, tim mạch, bệnh thận, hen suyễn, người béo phì.

ThS.BS Võ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế cho biết, trong phòng, chống bệnh SXH, không lực lượng nào có thể đơn độc giải quyết mà cần triển khai đồng bộ.

Trong đó, cơ quan nhà nước giữ vai trò điều phối và hoạch định chính sách; cộng đồng là tuyến đầu trong việc chủ động phát hiện, điều trị bệnh sớm và xử lý ổ dịch nhỏ thông qua các phương pháp kiểm soát véc-tơ ngay tại hộ gia đình, đặc biệt trong những vùng có nguy cơ cao; DN góp phần cung ứng giải pháp y tế, truyền thông và đào tạo; truyền thông là cầu nối đưa thông tin chính xác, kịp thời đến từng người dân.

"Chỉ khi các lực lượng này cùng hành động một cách chủ động, thống nhất và bền bỉ thì chiến lược kiểm soát dịch mới thực sự phát huy hiệu quả lâu dài", ông Sơn nói.

Ở góc độ chuyên gia dịch tễ, PGS.TS.BS Phạm Quang Thái, Phó khoa Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương cho rằng, để bắt kịp với sự thay đổi về chu kỳ và địa bàn dịch, bên cạnh cách tiếp cận quen thuộc là "phát hiện - phản ứng", Việt Nam cần chuyển dịch sang mô hình "dự báo - phòng ngừa".

Khi dịch không còn theo mùa và có thể bùng phát bất cứ lúc nào, trong bất cứ thời điểm nào trong năm, việc đầu tư vào hệ thống giám sát chủ động, phân tích dữ liệu và cảnh báo sớm là yếu tố then chốt giúp kiểm soát dịch một cách hiệu quả và bền vững.

PGS Cường lưu ý, nhiều người vẫn chủ quan, nhất là những người trẻ, vì nghĩ chỉ là sốt thông thường nên trì hoãn việc kiểm tra, điều trị. Với SXH, thoát huyết tương nặng là tình trạng rất nguy hiểm, điều trị gặp nhiều khó khăn, bệnh nhân dễ rơi vào tình trạng sốc và tử vong. Vì vậy, nếu được phát hiện và điều trị sớm, bệnh hoàn toàn có thể cứu chữa.

Trần Mừng