Biến sức mạnh đại đoàn kết thành hành động thực chất

Chuyển từ phong trào sang kết quả cụ thể

Trong giai đoạn phát triển mới, khi yêu cầu phát triển nhanh và bền vững ngày càng đặt ra cấp thiết hơn, Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI không chỉ mang ý nghĩa của một sự kiện chính trị quan trọng, mà còn mở ra kỳ vọng về bước chuyển mới trong tư duy và hành động của công tác Mặt trận. Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội cho thấy rõ sự chuyển động ấy.

Nếu trước đây, công tác Mặt trận thường được nhắc nhiều đến vai trò tuyên truyền, vận động, tập hợp, thì nay trọng tâm được đặt vào tính hành động, hiệu quả thực chất và khả năng đo đếm bằng kết quả cụ thể. Những chỉ tiêu như xây dựng “Cổng Mặt trận số” tiếp nhận kiến nghị 24/7; tổ chức “Tháng nghe dân nói”; đánh giá bộ chỉ số niềm tin xã hội cấp tỉnh; hay lấy sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo hiệu quả công tác… đều cho thấy tư duy đổi mới rõ nét.

Tinh thần ấy cũng được Tổng Bí thư (nay là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước) Tô Lâm nhấn mạnh khi phát biểu chỉ đạo tại Đại hội đại biểu Đảng MTTQ, các đoàn thể Trung ương lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 (diễn ra tháng 9/2025). Ba quan điểm chỉ đạo mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu ra đều xoay quanh một yêu cầu cốt lõi: lấy Nhân dân làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của đổi mới. “Mọi nghị quyết, chương trình hành động phải trả lời: Ích lợi thiết thực gì cho dân, cho từng nhóm yếu thế, cho từng cộng đồng cụ thể?”.

Đáng chú ý, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã chỉ rõ yêu cầu chuyển từ “phong trào hình thức” sang “kết quả thực chất”; ưu tiên các mô hình có khả năng nhân rộng nhanh, chi phí hợp lý, tác động lớn đến đời sống, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân... Đây cũng là điểm khác biệt nổi bật của nhiệm kỳ mới. Đoàn kết không thể chỉ được đo bằng số lượng phong trào hay khẩu hiệu, mà phải được thể hiện bằng những đổi thay cụ thể từ cơ sở: tâm tư, bức xúc của người dân được lắng nghe kịp thời; kiến nghị được tiếp nhận, giải quyết công khai, minh bạch; quyền và lợi ích chính đáng của người dân được bảo vệ bằng hành động cụ thể.

Hướng tới yêu cầu thực chất hơn, gần dân hơn

Thực tiễn thời gian qua cho thấy, khi được tổ chức đúng hướng, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc có thể tạo ra những kết quả to lớn cho phát triển xã hội. Chỉ riêng giai đoạn 2024 - 2026, hệ thống MTTQ và các tổ chức thành viên đã vận động hàng triệu hộ dân tự nguyện hiến hơn 98,2 triệu m² đất, đóng góp hàng chục nghìn tỷ đồng và ngày công cho xây dựng nông thôn mới; vận động Quỹ “Vì người nghèo” và an sinh xã hội gần 20.000 tỷ đồng; triển khai nhiều hoạt động chăm lo người yếu thế, hỗ trợ đồng bào bị thiên tai, bão lũ…

Đặc biệt, hưởng ứng phong trào thi đua “Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước trong năm 2025”, hệ thống MTTQ Việt Nam đã góp phần cùng Chính phủ, các cấp, các ngành hoàn thành việc xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước trước thời hạn 4 tháng so với mục tiêu đề ra; xóa 334.234 căn nhà tạm, nhà dột nát; huy động trên 24.700 tỷ đồng và hơn 2,7 triệu ngày công. Đồng thời, hoàn thành mục tiêu xây dựng 5.500 nhà “Đại đoàn kết” tặng cho đồng bào các dân tộc thiểu số và hộ nghèo trên địa bàn tỉnh Điện Biên và một số tỉnh trên địa bàn Tây Bắc trước thời hạn...

Tuy nhiên, dự thảo Báo cáo chính trị cũng thẳng thắn chỉ ra không ít hạn chế. Trong đó, một số nơi việc nắm bắt tình hình Nhân dân có lúc còn bị động, chưa kịp thời; việc triển khai một số cuộc vận động, phong trào thi đua yêu nước ở một số nơi hiệu quả chưa cao. Công tác giám sát và phản biện xã hội, góp ý xây dựng Đảng, chính quyền chưa đồng đều, có nơi còn lúng túng, chất lượng chưa cao, còn tình trạng né tránh, ngại va chạm. Việc theo dõi, đôn đốc xử lý kiến nghị sau giám sát, phản biện xã hội có nơi còn chưa kịp thời, thiếu quyết liệt. Một số nơi chưa thực hiện tốt vai trò nòng cốt để Nhân dân làm chủ…

Việc nhìn thẳng vào những hạn chế này cho thấy tinh thần đổi mới rất đáng chú ý của Đại hội: không né tránh vấn đề, không tự bằng lòng với kết quả đã đạt được, mà hướng tới yêu cầu thực chất hơn, gần dân hơn và hành động mạnh mẽ hơn.

Mặt trận - nơi kết nối giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân

Trong bối cảnh mới, công tác Mặt trận cũng đứng trước nhiều vấn đề mới, yêu cầu cao hơn. Sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo (AI) và các nền tảng số đang làm thay đổi cách người dân tiếp nhận thông tin, bày tỏ quan điểm và tham gia vào đời sống xã hội. Do đó, công tác Mặt trận trong nhiệm kỳ tới phải chủ động đổi mới về tổ chức, nội dung và phương thức hoạt động, tăng cường tính thiết thực, hiệu quả và bám sát yêu cầu, nguyện vọng và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân.

Bởi vậy, việc dự thảo Báo cáo chính trị nhấn mạnh yêu cầu cán bộ Mặt trận phải “gần dân, gần cơ sở, gần không gian số” là nội dung rất đáng chú ý. “Không gian số” giờ đây không chỉ là công cụ truyền thông, mà đã trở thành một không gian xã hội mới, nơi hình thành dư luận, lan tỏa cảm xúc xã hội và phản ánh rất nhanh những vấn đề dân sinh. Nếu không hiện diện tích cực, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và tăng cường tương tác với người dân trên các nền tảng số, Mặt trận sẽ khó phát huy đầy đủ vai trò “cầu nối” giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân.

Đồng thời, tinh thần “lấy người dân làm trung tâm” trong dự thảo Báo cáo chính trị không dừng ở định hướng chung, mà đã được cụ thể hóa bằng những cơ chế, chỉ tiêu và phương thức hoạt động rõ ràng. Từ “3 công khai - 3 giám sát”, “Cổng Mặt trận số”, đến “Tháng nghe dân nói”… đều cho thấy yêu cầu nâng cao tính minh bạch, khả năng phản hồi và trách nhiệm giải trình trong hoạt động của hệ thống Mặt trận.

Sâu xa hơn, đó là yêu cầu xây dựng đồng thuận xã hội trên cơ sở đối thoại, lắng nghe và củng cố niềm tin. Trong một xã hội ngày càng đa dạng về lợi ích, nhu cầu và quan điểm, đoàn kết không còn đơn thuần là sự đồng thuận tuyệt đối, mà còn là khả năng dung hòa khác biệt vì mục tiêu phát triển chung. Chính vì vậy, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh yêu cầu mở rộng dân chủ ở cơ sở, thúc đẩy đối thoại xã hội, nhưng phải đi đôi với thượng tôn pháp luật, tôn trọng khác biệt. Mặt trận phải là “nơi đan sợi dây kết nối giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân; là nơi biến chủ trương đúng thành hành động đúng, kết quả đúng”.

Đây cũng là nền tảng để củng cố “niềm tin xã hội” - yếu tố đặc biệt quan trọng trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Có lẽ, điều được kỳ vọng từ Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031 không nằm ở những khẩu hiệu hay các chương trình hành động mới, mà ở những chuyển biến thực chất từ cơ sở: “Họp ít hơn; làm việc, hành động nhiều hơn; ít khẩu hiệu hơn, nhiều kết quả hơn; ít thủ tục hơn, nhiều nụ cười của Nhân dân hơn” như tinh thần mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh tại Đại hội đại biểu Đảng bộ MTTQ, các đoàn thể Trung ương lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030.

Thông điệp ấy không chỉ dành cho hệ thống Mặt trận, mà còn đặt ra yêu cầu đối với cả hệ thống chính trị trong giai đoạn phát triển mới. Với truyền thống đoàn kết, hệ giá trị văn hóa Việt Nam, sự đồng thuận xã hội, vị thế quốc gia ngày càng nâng cao và nhất là tinh thần trách nhiệm của từng cán bộ Mặt trận, từng cán bộ đoàn thể, từng đảng viên…, chúng ta có đầy đủ điều kiện và niềm tin để thành công.