Biến xà bần thành tài nguyên xây dựng

Có thể dẫn chứng các số liệu tại Hà Nội để khẳng định tình trạng trên. Theo Sở NN&MT Hà Nội, bình thường tổng khối lượng CTRXD phát sinh trên địa bàn khoảng 2.100 tấn/ngày. Nhưng hiện nay, với việc triển khai nhiều dự án cầu qua sông Hồng; khép kín các đường vành đai; mở rộng QL1, QL6, đường nối đại lộ Thăng Long với cao tốc Hà Nội - Hòa Bình... số lượng công trình bị đập bỏ giải tỏa giải phóng mặt bằng nhiều hơn, khối lượng CTRXD tăng gấp 4 - 5 lần; nghĩa là có thể đến hơn 10.000 tấn/ngày.

Toàn địa bàn Hà Nội hiện có 4 điểm xử lý CTRXD, tổng công suất khoảng 1.670 tấn/ngày. CTRXD chủ yếu được nghiền vụn để san nền, phục vụ các dự án hạ tầng đang thi công. Nhưng vì các điểm xử lý CTRXD tại Thủ đô đã đều quá tải; nên lượng lớn xà bần được lưu chứa tại các bãi tập kết chờ xử lý dần, một số được vận chuyển xử lý ở các tỉnh lân cận; một phần khác, nhất là từ công trình nhà dân, đang được đổ trộm tại các khu đất trống, dải cây xanh, sông hồ, kênh mương… gây mất mỹ quan, ảnh hưởng thoát nước, làm tắc nghẽn dòng chảy.

Để giải quyết vấn đề trước mắt, Sở NN&MT đang đề xuất một số phương án phục vụ các dự án trọng điểm; như sử dụng máy nghiền tái chế tại chỗ công suất khoảng 500 tấn/ngày đặt tại vị trí đất dự án; rà soát, bố trí các điểm tập kết tạm đáp ứng nhu cầu xử lý trong phạm vi xã, phường; triển khai một số dự án xử lý CTRXD mới…

Tuy nhiên, đó cũng chỉ là những giải pháp tạm thời. Cùng với việc đời sống kinh tế - xã hội ngày càng phát triển, các công trình xây dựng cá nhân cũng như đầu tư công ngày càng nhiều, khối lượng CTRXD chắc chắn ngày càng phát sinh với khối lượng rất lớn.

Để giải quyết vấn đề từ gốc, được biết, trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ môi trường dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến trong năm nay; Bộ NN&MT đã bổ sung các điều khoản hoàn thiện các quy định về quản lý chất thải theo hướng kinh tế tuần hoàn, coi chất thải là nguồn tài nguyên có thể tái sử dụng, tái chế, đưa trở lại chu trình sản xuất, tiêu dùng. Theo khoản 5

Điều 64 dự thảo, chất thải rắn còn giá trị sử dụng phải được tái chế, tái sử dụng cho các mục đích phù hợp. Đất, đá, bêtông, gạch, cát và các loại chất thải trơ khác phát sinh từ hoạt động xây dựng phải được tái sử dụng làm vật liệu xây dựng hoặc san lấp mặt bằng cho các dự án. Các tổ chức, cá nhân phát sinh, thu gom, vận chuyển, tái chế, xử lý chất thải có trách nhiệm cung cấp, cập nhật dữ liệu điện tử về chất thải vào hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu môi trường.

Những đề xuất mới này được đánh giá là rất hợp lý, phù hợp xu thế chung, tạo cơ sở pháp lý cho việc hình thành phát triển thị trường vật liệu tái chế, đồng thời thúc đẩy sản xuất, tiêu dùng bền vững, phát triển kinh tế tuần hoàn.