Bình Định: Nhà nước có bị “hớ” trong vụ Cty Vĩnh Thạnh trúng đấu giá khai thác rừng tự nhiên?

Gần đây, dư luận tại huyện Vĩnh Thạnh, Bình Định xôn xao việc Công ty Cổ phần SX-TM Vĩnh Thạnh (Cty Vĩnh Thạnh) trúng đấu giá 25,62ha rừng tự nhiên theo hình thức khai thác chặt hạ, cắt khúc nhưng doanh nghiệp lại có thể đào được cây sống còn nguyên gốc mang ra khỏi rừng để tiêu thụ. Lâm sản chặt khúc và cây còn sống nguyên gốc có giá trị sử dụng hoàn toàn khác nhau khiến dư luận thắc mắc Nhà nước có bị “hớ”, ngân sách có bị thất thu trong vụ bán đấu giá 25,62ha rừng tự nhiên nói trên.

Cho khai thác rồi mới làm tờ trình xin cấp tỉnh chủ trương

Theo hồ sơ thu thập của PV cho thấy, năm 2021, UBND tỉnh Bình Định có quyết định chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác để triển khai dự án Thuỷ điện Vĩnh Sơn 4 với diện tích 25,62ha rừng tự nhiên tại xã Vĩnh Kim, huyện Vĩnh Thạnh.

Tháng 7/2023, Công ty đấu giá hợp danh Đông Dương đã tổ chức cuộc đấu giá tài sản 25,62ha rừng nói trên với giá khởi điểm là hơn 3,86 tỷ đồng, đơn vị trúng đấu giá là Cty Vĩnh Thạnh với số tiền hơn 3,89 tỷ đồng.

Mặc dù, quy trình khai thác tận dụng gỗ rừng tự nhiên được cấp có thẩm quyền phê duyệt là chặt hạ, cắt khúc nhưng Cty Vĩnh Thạnh sau khi trúng đấu giá lại không tuân thủ quy trình này mà đào cây sống còn nguyên gốc vận chuyển ra khỏi rừng.

Đặc biệt, việc thay đổi quy trình khai thác số gỗ rừng tự nhiên này chưa được UBND tỉnh Bình Định chấp thuận và được thực hiện trước khi Ban Quản lý rừng phòng hộ huyện Vĩnh Thạnh, UBND huyện Vĩnh Thạnh họp cho ý kiến.

Theo tài liệu thu thập của PV cho thấy, ngày 12/10/2023, ông Đặng Bá Quang, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện Vĩnh Thạnh ký xác nhận vào bảng kê lâm sản cho phép Cty Vĩnh Thạnh khai thác chuyển giao cây bằng lăng còn nguyên gốc, có chiều dài hơn 10,5m, đường kính 127cm cho ông Lê Đình Nguyên (ở xã Phước Mỹ, TP.Quy Nhơn, Bình Định), thời gian vận chuyển từ 12-13/10/2023.

Tuy nhiên, đến ngày 13/10, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Bình Định, Ban quản lý rừng phòng hộ huyện Vĩnh Thạnh, Hạt kiểm lâm huyện Vĩnh Thạnh mới tổ chức cuộc họp giải quyết đơn của Cty Vĩnh Thạnh xin khai thác đào nguyên gốc những cây thuộc lô tài sản trúng đấu giá.

Càng ngạc nhiên hơn, cây đã đào mang ra khỏi rừng bán cho người khác nhưng đến ngày 02/11/2023, ông Lê Minh Thông, Phó Chủ tịch UBND huyện Vĩnh Thạnh mới ký tờ trình gửi UBND tỉnh Bình Định, xin chủ trương theo đề xuất của Cty Vĩnh Thạnh.

Tờ trình của UBND huyện Vĩnh Thạnh mặc dù khẳng định, theo phương án khai thác tận dụng gỗ rừng tự nhiên Dự án Thủy điện Vĩnh Sơn 4 đã được thẩm định, phê duyệt thì “quy trình khai thác tận dụng gỗ rừng tự nhiên gồm: Chặt hạ, cắt khúc,...; thu gom và vận chuyển”. Tuy nhiên, huyện này lấy lý do, sau khi trúng đấu giá, Cty Vĩnh Thạnh có văn bản gửi các ngành chức năng của huyện đề nghị cho khai thác (đào gốc cây) tận dụng cây để trồng cảnh quan thuộc lô tài sản trúng đấu giá.

Theo UBND huyện này, các ngành có liên quan của huyện cùng với Chi cục Kiểm lâm đã có buổi làm việc và đã ký biên bản thống nhất đề xuất này. “Vì vậy, UBND huyện đề nghị UBND tỉnh xem xét, thống nhất cho Cty Vĩnh Thạnh khai tận dụng đào gốc một số cây để phục vụ nhu cầu trồng cây cảnh quan, thuộc lô tài sản trúng đấu giá khai thác tận dụng gỗ rừng tự nhiên từ chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác để triển khai dự án Thủy Điện Vĩnh Sơn 4”, Tờ trình của huyện Vĩnh Thạnh gửi UBND tỉnh Bình Định nêu.

Nhà nước có bị “hớ” trong vụ bán đấu giá?

Theo Phương án khai thác tận dụng gỗ rừng tự nhiên Dự án Thủy điện Vĩnh Sơn 4 do Phân Viện Điều tra Quy hoạch rừng Nam Trung bộ và Tây Nguyên lập, được Chi cục Kiểm lâm thẩm định tại Báo cáo số 883/BC-CCKL ngày 21/7/2021 thì quy trình khai thác tận dụng gỗ rừng tự nhiên gồm: Chặt hạ, cắt khúc,...; thu gom và vận chuyển.

Lãnh đạo Trung tâm Quy hoạch Nông nghiệp, nông thôn tỉnh Bình Định cho biết, trữ lượng gỗ đấu giá chỉ tính từ gốc lên đến phân cành, ngọn (không thể tính phần âm dưới đất).

Tuy nhiên, trên thực tế việc Cty Vĩnh Thạnh xin đào cây cả rễ phần âm dưới đất thì giá trị mang lại sẽ khác và tài sản Nhà nước (25,62ha rừng tự nhiên) bán đi liệu có thấp hơn với giá trị thực tế?

Theo một số doanh nghiệp chuyên kinh doanh cây rừng, nếu chỉ tính riêng 1.866 gốc bằng lăng (còn hàng trăm gốc chủng loại cây khác-PV) trong diện tích đã trúng đấu giá, cây sống còn nguyên gốc bán ra thị trường ít nhất cũng có giá từ 10-50 triệu đồng/gốc. Như vậy, nếu các cơ quan có thẩm quyền đồng ý cho Cty Vĩnh Thạnh được đào gốc số cây còn sống này mang ra ngoài thị trường tiêu thụ thì lợi ích mang lại cho doanh nghiệp sẽ lớn hơn nhiều so với số tiền nhà nước thu được thông qua đấu giá (?!)

Ông Đặng Bá Quang, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện Vĩnh Thạnh xác nhận nếu tận dụng đào cây sống cả gốc thì doanh nghiệp có lợi nhiều hơn, còn chỉ khai thác gỗ thì phần gốc cũng bỏ không. Ông Quang thừa nhận đã ký cho phép Cty Vĩnh Thạnh vận chuyển cây bằng lăng ra khỏi rừng không đúng quy định.

“Trong lúc mở đường vào khai thác gỗ thì doanh nghiệp đã đào 1 gốc bằng lăng. Về nguyên tắc Hạt Kiểm lâm phải chờ ý kiến của các ngành liên quan. Nhưng xét thấy, nếu đợi thì cây chết, thiệt hại cho doanh nghiệp nên mới ký xác nhận”, ông Quang nói.

Còn ông Trần Phước Phi, Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ huyện Vĩnh Thạnh cho biết: Hiện Bộ NN&PTNT chưa có quy định tính phần gốc âm dưới đất, thông thường phần gốc sẽ bỏ đi, không tính vào giá trị.

“Sau khi trúng đấu giá, thấy phần lớn cây nằm dưới lòng hồ nên Cty Vĩnh Thạnh xin được khai thác (đào gốc cây) tận dụng một số cây đẹp với mục đích trồng cảnh quan. Việc này, tôi không dám quyết mà mời các ngành chức năng để họp bàn để thống nhất. Nếu cây nằm dưới lòng hồ tôi thấy đào đi không ảnh hưởng gì cả”, ông Phi nói.