Khi “nhân vật thật” yêu cầu xin lỗi
“Em và Trịnh” có thể được xem là tác phẩm điện ảnh có sức nóng nhất từ đầu năm đến nay. Bộ phim tạo ra nhiều hiệu ứng, nhiều tranh cãi và cũng là phim phá kỉ lục “trăm tỉ” cho đến thời điểm này của năm.
Cạnh đó, phim cũng gây ra không ít ồn ào mà mới đây nhất là sự việc Giáo sư người Nhật Michiko Yoshii - người được xem là nguyên mẫu của nhân vật Michiko trong phim “Em và Trịnh” yêu cầu đoàn làm phim xin lỗi. Thông qua luật sư đại diện Nguyễn Thị Diễm Phượng, Giáo sư Michiko đã yêu cầu nhà sản xuất phim “Em và Trịnh” xin lỗi về việc sử dụng hình ảnh, thông tin về bà nhưng không xin phép. Trong vòng 7 ngày kể từ 13/9, nhà sản xuất không phúc đáp lại yêu cầu từ Giáo sư Michiko thì luật sư đại diện sẽ nhờ Cục Điện ảnh can thiệp trước khi gửi đơn ra toà án.
Theo thông tin Luật sư Nguyễn Thị Diễm Phượng cung cấp, đoàn làm phim chưa từng xin phép bà Michiko về việc đưa thông tin cá nhân, hình ảnh bà lên phim và bà Michiko cũng không biết gì, không đồng ý đưa nguyên mẫu câu chuyện của mình lên phim. Đồng thời, những thông tin bà Michiko xuất hiện trên phim có nhiều sai lệch so với sự thật và làm ảnh hưởng phần nào đến đời sống gia đình bà hiện tại.
Trước đó, đoàn làm phim cũng đã vướng phải lùm xùm khi danh ca Khánh Ly lên tiếng chỉ trích bộ phim thể hiện sai lệch hình ảnh của bà trên phim. Theo danh ca, bộ phim “cố ý gán ghép” bà và Trịnh Công Sơn, trong khi mối quan hệ giữa hai người thực tế hết sức trong sáng. Cạnh đó, phim có nhiều chi tiết không chính xác ảnh hưởng đến hình ảnh của Khánh Ly như cảnh bà đút sữa chua cho Trịnh Công Sơn ăn. Khánh Ly cũng cho biết bà đã bày tỏ sự không đồng ý với nhiều chi tiết khi được xem kịch bản, nhưng rồi nhà sản xuất vẫn đưa lên phim bất chấp ý kiến của bà
Một “nguyên mẫu” khác của phim, ca sỹ Thanh Thúy cũng cho biết, nhiều chi tiết liên quan đến ca sĩ trong phim sai lệch với sự thật. Như chuyện Trịnh Công Sơn đưa Thanh Thúy về đầu ngõ, phong cách ăn mặc “diêm dúa” của Thanh Thúy trong phim không phù hợp vì thực tế thời điểm đó Thanh Thúy đang để tang mẹ...
Những phản ứng của các “nguyên mẫu” trong phim đã làm dấy lên những tranh luận sôi nổi. Một số ý kiến cho rằng, điện ảnh được phép sáng tạo và không nhất thiết phải “bê” nguyên thực tế ngoài đời, dẫu là phim làm về nhân vật có thật.
Tuy nhiên, không ít ý kiến khác lại chỉ trích đoàn làm phim “thiếu tôn trọng nguyên mẫu” khi xây dựng nhân vật đi quá xa so với thực tế, bất chấp có thể ảnh hưởng đến cuộc sống cá nhân của những nhân vật còn sống và người nhà của nhân vật đã khuất.
Mong manh ranh giới giữa “sáng tạo” hay “làm hỏng” hình tượng
Ranh giới giữa “sáng tạo” hay “làm hỏng” hình tượng nhân vật là một vấn đề được đưa ra tranh luận, không chỉ giới hạn trong bộ phim “Em và Trịnh”. Trên thế giới có rất nhiều bộ phim được xây dựng trên cảm hứng hoặc cuộc đời của nhân vật nổi tiếng có thật. Và trong số đó cũng không ít phim vướng phải kiện tụng khi chính nhân vật hoặc người nhà nhân vật cho rằng phim “bóp méo’ sự thật, bôi nhọ nhân vật hoặc công bố thông tin cá nhân khi không được phép.
Theo Luật sư Nguyễn Thanh Tùng, ở khía cạnh pháp luật, đoàn làm phim hay người viết sách, khi muốn đưa những hình ảnh, thông tin cá nhân liên quan đến chi tiết đời tư, tên tuổi... của một nhân vật lên phim bắt buộc phải xin phép nhân vật ấy. Nếu không, một khi nhân vật thu thập được bằng chứng chứng minh bộ phim “khai thác trái phép hình ảnh cá nhân” hoặc “tiết lộ thông tin riêng tư trái phép”, nhân vật có thể khởi kiện đoàn làm phim.
Luật sư Nguyễn Thanh Tùng cũng cho rằng, ngoài yếu tố pháp luật còn có đạo đức của người làm phim nên tôn trọng nhân vật bằng cách xin ý kiến trước khi làm phim, đồng thời cân nhắc những chi tiết có thể ảnh hưởng xấu đến danh dự, đời sống của nhân vật và người nhà họ.
Thời gian qua, điện ảnh trong nước đang có nhiều dự án phim về những nhân vật có thật, từ nhân vật lịch sử cho đến những người truyền cảm hứng đương đại. Có thể kể đến những dự án về Hai Bà Trưng, phim về cuộc đời của hai diễn viên xiếc Quốc Cơ - Quốc Nghiệp, phim về cuộc đời của nghệ sĩ Quyền Linh, phim về xạ thủ bắn súng Hoàng Xuân Vinh...
Những sự cố xảy ra cho phim “Em và Trịnh” cùng với nhiều câu chuyện từ điện ảnh nước ngoài có thể sẽ là bài học nhãn tiền cho các nhà làm phim. Làm sao để giải được “bài toán” tác phẩm điện ảnh vừa sáng tạo, bay bổng hơn thực tế, nhưng phải tôn trọng sự thật, tôn trọng nhân vật. Một bộ phim, dẫu có hay đến đâu, nhưng vi phạm quyền riêng tư, lại không tôn trọng nguyên tắc làm phim thì khó mà khiến công chúng ủng hộ hết lòng được.
(Nguồn: Báo in Pháp luật Việt Nam số 265 ra ngày 22/9/2022)
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM) - Chiều 15/6, tại trụ sở Chính phủ, đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đã tiếp đồng chí Khamphan Phommathat, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lào và Đoàn nhân dịp sang thăm, làm việc tại Việt Nam và tham dự Hội nghị Tư pháp các tỉnh có chung biên giới Việt Nam - Lào mở rộng lần thứ 7.
PLM - Mới đây, Báo Pháp luật Việt Nam nhận được đơn thư của nhiều hộ dân tại xã Hà Long, tỉnh Thanh Hóa phản ánh những bất cập liên quan đến công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại Dự án Bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị khu di tích Lăng Miếu Triệu Tường (giai đoạn 2).
(PLM) - Chiều 15/6, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh đã đón Đoàn cấp cao Bộ Tư pháp nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào do Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Khăm-phăn Phôm-ma-thắt làm Trưởng đoàn sang thăm và làm việc tại Việt Nam.
PLM - Liên quan vụ án cố ý gây thương tích giữa bị cáo Nguyễn Mạnh Tường sinh năm 1981, trú tại: 48C Vạn Thành, Phường Cam Ly - Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, và bị cáo Nguyễn Thị Hạnh sinh năm 1972, có địa chỉ tại 83C Lâm Viên, Phường Cam Ly – Đà Lạt, Lâm Đồng. Ngày 9.6, Toà án Nhân dân khu vực 1 – Lâm Đồng nhận thấy vụ án có tính chất phức tạp, khi lời khai của các bị cáo mâu thuẫn, nhiều điểm chưa được làm rõ, vì vậy sau khi nghị án HĐXX đã quyết định trả hồ sơ vụ án để điều tra bổ sung làm rõ.
(PLM) - Quảng cáo rầm rộ, tung hô là "hàng chính hãng", " hàng chất lượng cao" , thương hiệu mũ bảo hiểm Masontex đã tạo nên một “ma trận” bủa vây người tiêu dùng trên các sàn thương mại điện tử. Thế nhưng, đằng sau những lời "quảng cáo có cánh" là hàng nghìn chiếc mũ bảo hiểm Mansontex không rõ nguồn gốc, xuất xứ và có dấu hiệu không đảm bảo chất lượng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn đối với người tiêu dùng. Sau nhiều ngày truy vết mạng lưới kho vận, nhóm phóng viên đã phát hiện ra nơi những chiếc mũ Masontex được phân phối đi khắp nơi là từ tổng kho Laizanbao. Kho Laizanbao tọa lạc ngay trong khuôn viên của Trường Cao đẳng nghề số 2 - Bộ Quốc phòng, có địa chỉ khu Đồi Ấm, xã Vĩnh Thành, tỉnh Phú Thọ.
PLM - Trở lại công trường những ngày này, những ánh nhìn e ngại buộc phải nhường chỗ cho sự ngỡ ngàng trước một đại công trình rộn ràng. Không còn những hạng mục thi công dở dang thay vào đó là quyết tâm thực hiện công trình đang được đắp bồi từng ngày qua vôi vữa, kính thép và những giọt mồ hôi hối hả, minh chứng cho một lời cam kết đang bứt tốc tiến sát vạch đích.
(PLM) - Theo quy định của ngành y tế, xe cấp cứu muốn hoạt động phải được cấp phép, bảo đảm đầy đủ trang thiết bị chuyên dụng và có nhân viên y tế đi kèm. Tuy nhiên, thực tế ghi nhận tại khu vực Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức thời gian gần đây xuất hiện nhiều phương tiện cá nhân được hoán đổi công năng để vận chuyển bệnh nhân như xe cấp cứu, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn.
(PLM) - Từ ngày 1/7/2026, việc thu bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và bảo hiểm tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp (TNLĐ-BNN) sẽ được thực hiện theo mức lương cơ sở mới là 2,53 triệu đồng/tháng theo quy định tại Nghị định 161/2026/NĐ-CP của Chính phủ.
PLM - Ngày 9/6, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo lấy ý kiến dự thảo Hồ sơ dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Sau gần 10 năm thi hành, Luật Đấu giá tài sản đã góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch trong xử lý tài sản.
Minh Anh - Nguyễn Khánh
(PLM) - Trước làn sóng mạng xã hội ca ngợi tinh dầu dừa chữa nấm Candida, chuyên gia lên tiếng cảnh báo: đâu là sự thật khoa học, nguy cơ khi tự ý dùng và cách nhận biết thông tin sức khỏe sai lệch?
