Ngang nhiên phá dỡ di tích quốc gia
Đình Đại Lâm và Chùa Thiên Phúc là hai công trình nằm trong Cụm di tích kiến trúc nghệ thuật "Đình, Đền, Nghè, Chùa Đại Lâm" thuộc xã Tam Đa được Bộ Văn hóa (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia năm 1989. Những công trình này, không chỉ mang giá trị kiến trúc độc đáo mà còn có ý nghĩa tinh thần vô giá đối với mỗi người dân.
Năm 2020, theo đề nghị của UBND xã Tam Đa, UBND huyện Yên Phong và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh về việc tu bổ cấp thiết Đình Đại Lâm; UBND tỉnh cho phép chính quyền địa phương tiến hành tu bổ tòa Hậu cung Đình Đại Lâm. Song, Ban Quản lý di tích địa phương đã thực hiện việc tháo dỡ, đào bới di tích quốc gia khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép. Việc làm này đã phá hủy kiến trúc quần thể Cụm di tích quốc gia "Đình, Đền, Nghè, Chùa Đại Lâm", vi phạm nghiêm trọng Luật Di sản văn hóa.
Đình Đại Lâm và Chùa Thiên Phúc là hai công trình nằm trong Cụm di tích kiến trúc nghệ thuật "Đình, Đền, Nghè, Chùa Đại Lâm" thuộc xã Tam Đa được Bộ Văn hóa (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia năm 1989.
Cụ thể, các đối tượng đã tự ý hạ giải toàn bộ phần mái tòa Tiền tế, xây dựng nền móng của tòa Tiền tế mới cách tòa Tiền tế khi lập hồ sơ xếp hạng khoảng 8m về phía trước. Sai phạm này đã được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH, TT và DL) tỉnh Bắc Ninh phát hiện từ cuối tháng 8/2021 và đã có công văn yêu cầu dừng thi công.
Tiếp đó, UBND huyện Yên Phong cũng đã có công văn yêu cầu UBND xã Tam Đa chỉ đạo dừng ngay việc hạ giải, tu bổ tòa Tiền tế, có phương án bảo quản và hoàn trả hiện trạng công trình, kiểm điểm trách nhiệm tổ chức, cá nhân để xảy ra tình trạng vi phạm. Thế nhưng tới ngày 28/9/2021, Sở VH, TT và DL Bắc Ninh phát hiện Ban Quản lý di tích địa phương không dừng thi công theo yêu cầu mà còn tiếp tục đào, xây móng, đổ bê-tông cốt thép khoảng 16 mố cột bao quanh tòa Tiền tế với mục đích xây dựng thêm các hạng mục khác.
Trong khi sự việc tại Đình Đại Lâm chưa được giải quyết dứt điểm thì ngày 25/11/2021, Sở phát hiện vi phạm tại Chùa Thiên Phúc khi toàn bộ tòa Tam Bảo và nhà Tổ đã bị phá vỡ, các cấu kiện gỗ đang để tại sân chùa không được che đậy, bảo quản đúng quy cách. Trước đó, do nhà chùa bị xuống cấp, chính quyền địa phương đã xin thực hiện một công việc duy nhất là đảo ngói và đã được chấp thuận.
Nhiều người dân bày tỏ sự bức xúc, xót xa khi những công trình tâm linh đã đi vào đời sống của họ đã bị dỡ bỏ một cách tùy tiện. Một người dân chia sẻ: "Những người có trách nhiệm của thôn không dân chủ trong việc lấy ý kiến nhân dân, mà tự ý thực hiện phá bỏ các công trình của di tích và xây dựng mới. Chúng tôi rất bức xúc".
Đáng nói là, trong khi phóng viên đang thực hiện phỏng vấn và ghi lại hình ảnh vi phạm tại các công trình của Di tích thì ông Nguyễn Văn Thảo, Trưởng thôn Đại Lâm đã có hành vi ngăn cản, đe dọa phóng viên tác nghiệp.
Trao đổi với chúng tôi, ông Trịnh Hữu Hùng, Giám đốc Sở VH, TT và DL Bắc Ninh cho biết, chính quyền địa phương chưa nghiêm túc thực hiện việc dừng thi công, liên tục vi phạm nghiêm trọng việc quản lý, sử dụng di tích cấp quốc gia. Điều này đã vi phạm khoản 2, Điều 13 Luật Di sản văn hóa "Hủy hoại hoặc gây nguy cơ hủy hoại di sản văn hóa" đối với cả đình và chùa.
Cần xử nghiêm những vi phạm
Trước sự việc này, UBND tỉnh Bắc Ninh đã yêu cầu cơ quan công an vào cuộc điều tra làm rõ. Tuy nhiên, ngày 5/9/2022, Cơ quan Cảnh sát Điều tra Công an huyện Yên Phong cho biết đã không khởi tố vụ án hình sự.
Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Nguyễn Văn Tuấn - Đội trưởng Điều tra tổng hợp Công an huyện Yên Phong cho biết, lý do không khởi tố vụ án hình sự là do không có sự thay đổi yếu tố gốc và căn cứ vào kết quả giám định giá trị thiệt hại của Sở Xây dựng tỉnh Bắc Ninh, cũng như kết quả giám định về "hủy hoại yếu tố gốc" của Vụ Pháp chế, Bộ VH, TT và DL.
Thế nhưng, qua tìm hiểu, theo yêu cầu giám định của Công an huyện Yên Phong, Trung tâm Kiểm định chất lượng và kinh tế xây dựng, Sở Xây dựng tỉnh Bắc Ninh đã có Công văn số 70/TTKĐ-KĐCL ngày 26/1/2022 cho biết tình trạng, đối tượng giám định là Đình Đại Lâm và Chùa Thiên Phúc không có hồ sơ chi tiết để làm cơ sở xác định khối lượng, giá trị. Và hiện tại hệ thống định mức, đơn giá xây dựng do Nhà nước ban hành chỉ có cho công tác bảo quản, tu bổ và phục hồi di tích, không có định mức, đơn giá phù hợp để làm cơ sở tính toán xác định giá trị thiệt hại. Vì vậy, Trung tâm không thực hiện được việc xác định giá trị thiệt hại của công trình cũ, vật kiến trúc theo trưng cầu của Công an huyện Yên Phong.
Bên cạnh đó, Vụ Pháp chế (Bộ VH, TT và DL) cũng có Công văn số 2833/BVHTTDL-PC ngày 1/8/2022 về việc từ chối giám định tư pháp theo yêu cầu của Công an huyện Yên Phong vì cho rằng, hành vi làm thay đổi yếu tố gốc đã được xác định cụ thể tại khoản 2, Điều 1, Luật Sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Di sản văn hóa năm 2009 và điểm a, khoản 1, Điều 4 Nghị định 98/2010/NĐ-CP ngày 21/9/2010 của Chính phủ quy định về yếu tố gốc và những hành vi làm thay đổi yếu tố gốc cấu thành di tích. Căn cứ quy định về Luật Giám định tư pháp về phạm vi tư pháp và trường hợp từ chối giám định tư pháp, Vụ Pháp chế xác định nội dung cần giám định của Công an huyện Yên Phong là chưa phù hợp.
Thông tin thêm với chúng tôi, ông Nguyễn Đức Trọng, Chánh Thanh tra Sở VH, TT và DL tỉnh Bắc Ninh cho biết, tại Điều 2 Quyết định 100-VH/QĐ năm 1989 của Bộ Văn hóa khi công nhận Cụm di tích kiến trúc nghệ thuật "Đình, Đền, Nghè, Chùa Đại Lâm", xã Tam Đa, huyện Yên Phong là di tích quốc gia đã nêu rõ: "Nghiêm cấm mọi hoạt động xây dựng, khai thác trong những khu vực bảo vệ".
Quy định về khu vực bảo vệ di tích là tuyệt đối cấm mọi sự xây dựng hoặc vi phạm; không tổ chức, cá nhân nào được tự ý tháo dỡ, thay đổi vị trí hoặc làm hư hại di tích. Hiện tại, khu vực bảo vệ theo quy định của Đình Đại Lâm, Chùa Thiên Phúc đã bị di dời, hạ giải và phá dỡ hoàn toàn.
Theo phân cấp quản lý nhà nước về di tích của tỉnh Bắc Ninh thì Cụm di tích kiến trúc nghệ thuật "Đình, Đền, Nghè, Chùa Đại Lâm" do UBND xã Tam Đa quản lý trực tiếp, UBND huyện Yên Phong chịu trách nhiệm quản lý nhà nước tại địa phương. Thế nhưng trước những sai phạm nghiêm trọng nêu trên, UBND xã, UBND huyện đều không phát hiện kịp thời và xử lý để những sai phạm kéo dài. Hiện tại, UBND tỉnh Bắc Ninh cũng đã có tờ trình Bộ VH, TT và DL về việc tu bổ sửa chữa tại Cụm di tích kiến trúc nghệ thuật "Đình, Đền, Nghè, Chùa Đại Lâm".
Chưa biết các cơ quan liên quan và chính quyền địa phương sẽ xử lý việc này như thế nào, nhưng việc phá bỏ các công trình kiến trúc cổ, mang nhiều giá trị nghệ thuật và tâm linh như cụm di tích kiến trúc nghệ thuật "Đình, Đền, Nghè, Chùa Đại Lâm" quả thật là vô cùng đáng tiếc và cần phải được xử lý nghiêm, tránh những vụ việc đáng tiếc có thể xảy ra trong tương lai.
"Sự việc xảy ra tại Đình Đại Lâm và Chùa Thiên Phúc là một điều đáng tiếc. Đây là do sự thiếu hiểu biết của một số người dân địa phương khi không thực hiện đầy đủ việc sửa chữa theo quy trình".
Lê Văn Mùi
Phó Chủ tịch UBND huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh
"Trên cơ sở Luật Di sản văn hóa, Bộ luật Hình sự, sự việc có dấu hiệu vi phạm khoản 2, Điều 345 Bộ luật Hình sự năm 2015: Tội vi phạm các quy định về bảo vệ và sử dụng di tích lịch sử-văn hóa, danh lam, thắng cảnh gây hậu quả nghiêm trọng. Phạm tội trong trường hợp gây hư hại di tích lịch sử-văn hóa, danh lam, thắng cảnh có giá trị từ 500 triệu đồng trở lên hoặc hủy hoại là thay đổi yếu tố gốc cấu thành di tích lịch sử-văn hóa, danh lam, thắng cảnh cấp quốc gia hoặc quốc gia đặc biệt...".
Trịnh Hữu Hùng
Giám đốc Sở VH, TT và DL tỉnh Bắc Ninh
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM) - Tại khu vực từ ngõ 412 đến ngõ 462 đường Bưởi, thuộc dự án hoàn thiện và khớp nối hạ tầng kỹ thuật khu 7,2ha Vĩnh Phúc (phường Ngọc Hà, thành phố Hà Nội) xuất hiện một số thửa đất có hình dáng dị dạng, méo mó, đã hoặc đang hình thành các công trình có mặt tiền rất hẹp, kết cấu méo hoặc vát theo ranh giới giải phóng mặt bằng. Những công trình này tạo nên hình ảnh thiếu đồng bộ, làm ảnh hưởng đến cảnh quan chung của khu vực.
PLM) - Bệnh viện Việt Đức vừa thực hiện thành công ca ghép dương vật đầu tiên từ người hiến chết não tại Việt Nam, mở ra bước tiến mới của ngoại khoa và hy vọng phục hồi chức năng sinh dục cho bệnh nhân.
(PLM) - Gia đình ông Nguyễn Trường Vinh đang sinh sống, kinh doanh ổn định trên thửa đất của gia đình tại số 06 Cách Mạng Tháng 8, khu phố Hưng Phước, phường Hưng Định, TP Thuận An, tỉnh Bình Dương (cũ), nay thuộc phường Thuận An, TP Hồ Chí Minh bị một số đối tượng đến đập phá tài sản gây thiệt hại lớn.
(PLM) - Khác với hai mùa trước chỉ tổ chức cho vận động viên là nhà báo, phóng viên, giải leo núi "Bước chân trên mây" mùa 3, do báo Pháp luật Việt Nam phối hợp với tỉnh Lai Châu đã mở rộng đối tượng tham gia với cộng đồng đam mê trekking. Quy mô tối đa của giải là 500 vận động viên, gồm 100 nhà báo, phóng viên và 400 vận động viên phong trào. Giải gồm ba cự ly thi đấu: 5km; 11km và 22km dành riêng cho nhà báo, phóng viên. Theo dự kiến giải leo núi “Bước chân trên mây - Chinh phục con đường đá cổ Pavi năm 2026” sẽ chính thức diễn ra vào ngày 4.10.2026 tại xã Sin Suối Hồ, tỉnh Lai Châu.
(PLM) - Quảng cáo rầm rộ, tung hô là "hàng chính hãng", " hàng chất lượng cao" , thương hiệu mũ bảo hiểm Masontex đã tạo nên một “ma trận” bủa vây người tiêu dùng trên các sàn thương mại điện tử. Thế nhưng, đằng sau những lời "quảng cáo có cánh" là hàng nghìn chiếc mũ bảo hiểm Mansontex không rõ nguồn gốc, xuất xứ và có dấu hiệu không đảm bảo chất lượng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn đối với người tiêu dùng.
Nhóm PV
(PLM) - Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cùng đoàn công tác đã đến tỉnh Quảng Trị dâng hương, dâng hoa tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại nhiều di tích lịch sử, nghĩa trang quốc gia. Chuỗi hoạt động thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với những người đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, đồng thời góp phần lan tỏa truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc.
(PLM) - Vừa qua, tại trụ sở văn phòng đại diện Tp.HCM, Báo Pháp Luật Việt Nam phối hợp cùng CLB Doanh Nhân và Pháp Luật tổ chức Lễ công bố Chương trình Carvan Tuyên truyền phổ biến pháp luật về ATGT học đường, thiện nguyện - kết nối giao thương lần 4, diễn ra từ ngày 18 đến ngày 20 tháng 9, năm 2026 tại xã Tuy Đức - tỉnh Lâm Đồng, với chủ đề: "Vững tay lái – Sáng đường biên".
(PLM) - Ra đời từ phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân vào ngày 28/7/1929, trải qua hành trình 97 năm đồng hành cùng những thăng trầm của lịch sử dân tộc, Công đoàn Việt Nam luôn kiên định với một sứ mệnh thiêng liêng: đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người lao động. Viết tiếp trang sử vẻ vang ấy, các cấp công đoàn cơ sở hôm nay vẫn đang không ngừng đổi mới, hiện thực hóa sứ mệnh bằng những phong trào thi đua thiết thực và nhân văn.
(PLM) - Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những mất mát, hy sinh của các thế hệ đi trước vẫn luôn là dấu ấn không thể phai mờ trong ký ức dân tộc. Đằng sau nền độc lập, hòa bình hôm nay là máu xương của những người con đã ngã xuống và những giọt nước mắt âm thầm của các Mẹ Việt Nam anh hùng. Những câu chuyện ấy không chỉ nằm lại ở quá khứ mà còn là lời nhắc nhở, là động lực, là gương soi để thế hệ hôm nay dựng xây Tổ quốc.
(PLM) - Tháng 7 về, trong không khí tri ân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7), hành trình tìm về những vùng quê cách mạng ở Thanh Hóa để thăm các Mẹ Việt Nam anh hùng khiến người ta không khỏi nghẹn lòng. Ở đó, có những người mẹ đã dành trọn tuổi xuân, dành cả những người thân yêu nhất cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Sau những năm tháng chiến tranh đi qua, nỗi đau mất chồng, mất con vẫn lặng lẽ nằm lại trong ánh mắt, trong từng câu chuyện kể của các mẹ.
