Cảnh báo nguy hại chết người từ thuốc lá điện tử

Tỷ lệ học sinh sử dụng thuốc lá điện tử tăng nhanh

Thông tin từ Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, thời gian gần đây, Trung tâm đã tiếp nhận nhiều bệnh nhân bị ngộ độc sau khi sử dụng các sản phẩm thuốc lá điện tử.

Một trường hợp điển hình, nam bệnh nhân N.Đ.N. (22 tuổi, ở Sơn La) có tiền sử hút thuốc lá, thuốc lào 3 năm và hút thuốc lá điện tử từ tháng 1/2023. Người nhà cho biết, sau 1 đêm thức khuya và hút nhiều thuốc lá điện tử, bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng như chóng mặt, bủn rủn chân tay, nôn, đau thắt ngực trái từng cơn và phải nhập viện cấp cứu. Tại Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, các bác sĩ kết luận bệnh nhân bị ngộ độc chất kích thích có trong thuốc lá điện tử.

TS.BS Nguyễn Trung Nguyên - Giám đốc Trung tâm Chống độc phân tích, các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới đang mở màn cho trào lưu gây ra những bệnh ngộ độc mới, đó là ngộ độc hỗn hợp hóa chất nhân tạo tổng hợp. “Thuốc lá điện tử có hàm lượng nicotin rất cao so với thuốc lá truyền thống nên nguy cơ ngộ độc cũng cao hơn. Bên cạnh đó, trong thuốc lá điện tử có nhiều thành phần khác là hóa chất, khi đốt cháy, nung nóng có thể tạo ra hàng chục chất, có thể gây ra những căn bệnh mới nổi liên quan đến tổn thương phổi đường hô hấp, tim mạch, tâm thần...” - BS Nguyên lý giải.

Đáng nói, trái ngược với thuốc lá truyền thống, thường được sử dụng bởi người trưởng thành thì với mẫu mã đẹp, mùi vị dễ ngửi, sành điệu, thuốc lá điện tử đang len lỏi vào học đường. Kết quả nghiên cứu năm 2022 từ Viện Đào tạo Y học Dự phòng và Y tế công cộng cho biết, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở nhóm học sinh từ 13-15 tuổi là 3,5%. Trong đó, học sinh nam là 4,3% và học sinh nữ là 2,8%. Đặc biệt, tỷ lệ học sinh từng thử thuốc lá điện tử là 7,8%. Nếu so sánh với số liệu từ năm 2019 - 2,6% học sinh từ 13-17 tuổi sử dụng thuốc lá điện tử, dễ nhận thấy, chỉ sau 3 năm, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử trong học sinh đã gia tăng ở mức đáng báo động.

BS Nguyễn Trung Nguyên cho hay: “Tình trạng trẻ vị thành niên, thiếu niên nhập viện vì sử dụng thuốc lá điện tử nhập viện có sự gia tăng đáng kể trong thời gian gần đây. Mới nhất, chúng tôi tiếp nhận một bệnh nhân 16 tuổi nhập viện trong tình trạng co quắp, gồng cứng người, đau ngực do sử dụng thuốc lá điện tử”.

Bệnh viện Nhi trung ương cũng thông báo về trường hợp bệnh nhân N.A. (nam, 12 tuổi, ở Hà Nội) đến Khoa Sức khỏe vị thành niên của Bệnh viện với tình trạng chóng mặt, hoảng sợ, khó thở và xuất hiện cơn co giật sau khi hút thuốc lá điện tử. Sau đó trẻ được theo dõi, điều trị tại Khoa Sức khỏe vị thành niên của Bệnh viện. Tại đây, các bác sĩ kết luận trẻ bị ngộ độc chất gây nghiện do sử dụng thuốc lá điện tử.

Nguy cơ ảnh hưởng lâu dài tới sức khỏe

Theo các bác sĩ, không chỉ nguy cơ ngộ độc, đối với lứa tuổi vị thành niên, việc sử dụng thuốc lá điện tử có những nguy cơ tiềm ẩn vô cùng to lớn, ảnh hưởng tới sức khỏe của trẻ một cách lâu dài.

TS.BS Ngô Anh Vinh - Bệnh viện Nhi trung ương lý giải: Thuốc lá điện tử chứa nicotine là chất gây nghiện, vì thế trẻ có thể vật vã khó chịu khi sử dụng. Nicotine còn gây hại cho sự phát triển não bộ ở trẻ em, gây suy giảm trí nhớ, ảnh hưởng đến trí tuệ do não bộ của trẻ chưa hoàn thiện. Thậm chí, có thể gây ra nguy cơ đau thắt ngực, suy tim, đột quỵ, suy giảm miễn dịch, giảm sức đề kháng. Đồng thời, sử dụng nicotine ở tuổi thiếu niên gây hại cho các phần của não kiểm soát sự chú ý, học tập, tâm trạng. Sử dụng nicotine ở tuổi vị thành niên cũng có thể làm tăng nguy cơ nghiện các chất gây nghiện khác trong tương lai”.

Thông tin từ cơ quan chức năng cho biết, hiện nay, không ít đối tượng đã lợi dụng xu hướng, thị hiếu của người sử dụng thuốc lá điện tử, đặc biệt là giới trẻ để pha trộn chất ma túy vào tinh dầu thuốc lá điện tử bán cho khách. Thực tế, cơ quan Công an đã từng khám phá nhiều vụ việc các đối tượng kinh doanh chủ động mua ma túy để “tẩm” vào thuốc lá điện tử.

BS Nguyễn Trung Nguyên nhận định: Trong thuốc lá điện tử, kẻ xấu có thể cho nhiều loại ma túy thế hệ mới, dễ qua mặt cơ quan chức năng và tiếp cận tới giới trẻ. Đáng nói, ngoài nguy cơ tổn thương nặng tới sức khỏe như tổn thương tim mạch, tổn thương não khó phục hồi, các loại ma túy này có thể gây ra trầm cảm, rối loạn tâm thần dẫn tới tự sát ở người sử dụng. “Gần đây, chúng tôi cũng tiếp nhận một thanh niên 23 tuổi có biểu hiện hoang tưởng, kích động dữ dội sau khi dùng thuốc lá điện tử. Sau khi xét nghiệm tinh chất có trong loại thuốc lá điện tử mà thanh niên này sử dụng cho thấy có chứa cần sa” - BS Nguyên nói.

Bất chấp những nguy hại mà thuốc lá điện tử mạng lại, những sản phẩm này vẫn đang được quảng cáo, bày bán khá phổ biến trên mạng xã hội. Người tiêu dùng có thể dễ dàng mua bất hợp pháp các sản phẩm thuốc lá mới trên internet, các trang mạng xã hội. Trong khi đó, hiện Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá chưa có quy định điều chỉnh đối với thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.

BS Nguyễn Tuấn Lâm - văn phòng Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam:

Thuốc lá điện tử chứa chất gây nghiện mạnh

Hiện nay, nhiều người đang có một số hiểu lầm về tác hại trong thuốc lá điện tử. Thực tế, thông tin thuốc lá điện tử giảm hại 95% so với thuốc lá truyền thống chỉ là do một nhóm các chuyên gia tự phong đưa ra, không có bằng chứng đáng tin cậy. WHO khẳng định, thuốc lá thế hệ mới chứa nhiều chất độc giống như thuốc lá truyền thống, thuốc lá nung nóng cũng chứa nhiều chất độc giống như khói thuốc lá. Các bằng chứng hiện có đều chỉ ra rằng những sản phẩm này chứa hàm lượng lớn nicotine, một chất gây nghiện mạnh. Chúng tôi có các bằng chứng cho thấy tác hại đáng kể mà nicotine có thể gây ra đối với bộ não đang phát triển của trẻ em và thanh thiếu niên – rằng chúng ảnh hưởng đến trí nhớ, mức độ chú ý và khả năng tập trung và học tập của các bạn trẻ. Đồng thời nó cũng sẽ có tác động rất tiêu cực đến tâm trạng của các em.