Giải pháp nâng cao năng lực, trình độ, bản lĩnh, trách nhiệm của Thẩm phán và các công chức ngành tòa án; công tác tổng kết thực tiễn xét xử, hướng dẫn áp dụng thống nhất pháp luật, phát triển án lệ là nội dung được các đại biểu Quốc hội quan tâm, chất vấn Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao Nguyễn Hòa Bình tại phiên chất vấn sáng 20/3.
Giáo dục đạo đức công vụ, trách nhiệm cho thẩm phán
Đại biểu Nguyễn Tạo (Lâm Đồng) nêu vấn đề, trong những năm qua, ngành tòa án đã triển khai nhiều quy định về phòng ngừa và xử lý tiêu cực, tham nhũng trong nội bộ. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, vẫn còn nhiều cán bộ, thẩm phán vi phạm pháp luật.
Theo báo cáo của Tòa án Nhân dân Tối cao, từ năm 2021 đến nay có 106 trường hợp cán bộ, công chức ngành tòa án đã bị xử lý kỷ luật, trong đó có 7 trường hợp tham nhũng và tiêu cực.
Đáng chú ý, một bộ phận cán bộ, công chức, thẩm phán ngành tòa án nhân dân xin nghỉ việc do áp lực công việc ngày càng tăng. Trong khi đó, công tác tuyển dụng biên chế còn gặp nhiều khó khăn và bất cập. Do đó, đại biểu đề nghị Chánh án cho biết trách nhiệm của mình về các nội dung trên, đồng thời làm rõ những giải pháp căn cơ về công tác đấu tranh, phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực; các giải pháp đồng bộ để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đầu vào của ngành trong thời gian tới.
Trả lời đại biểu, Chánh án Nguyễn Hòa Bình khẳng định quan điểm không bao che và tất cả các thẩm phán vi phạm đều bị xử lý nghiêm với nguyên tắc không có vùng cấm. Ngành cũng liên tục kiểm tra, giáo dục đạo đức công vụ, trách nhiệm cho thẩm phán. Tòa án Nhân dân Tối cao cũng ban hành bộ quy tắc cho thẩm phán, đã được giảng dạy trong trường của hệ thống tòa án. Bên cạnh đó, Tòa án Nhân dân Tối cao còn ban hành quy định về xử lý các vi phạm của thẩm phán.
Theo ông Nguyễn Hòa Bình, hiện biên chế của toàn ngành là 15.500 người. Trong khi đó, số cán bộ nghỉ hàng năm khoảng 4,5% (khoảng 700-800 người). Mỗi năm Học viện Tòa án chỉ được tuyển 300 người nên còn khoảng một nửa chỉ tiêu toà án phải tuyển người ngoài ngành.
"Thông thường, chúng tôi sẽ ưu tiên tuyển các sinh viên trường ngoài hệ thống tòa án có học lực giỏi, xuất sắc để không làm ảnh hưởng đến chất lượng tuyển dụng," Chánh án cho biết.
Tổ chức bộ máy theo quy mô kinh tế, dân số
Đại biểu Lê Thị Thanh Xuân (Đắk Lắk) phản ánh thực tế tổ chức bộ máy một số tòa án chưa thực sự khoa học, thiếu đồng bộ, chưa sát thực tiễn. Đại biểu đề nghị Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao nêu rõ giải pháp để khắc phục những hạn chế này?
Ông Nguyễn Hòa Bình cho biết mô hình tổ chức bộ máy tòa án chưa hợp lý và đang tiến hành khắc phục bằng các giải pháp căn cơ. Một số loại án chuyên biệt đòi hỏi tính chuyên môn sâu nhưng không có thẩm phán chuyên biệt, không có tòa chuyên trách để giải quyết nên hiệu quả rất khiêm tốn. Vì vậy, Chánh án Nguyễn Hòa Bình đề nghị Quốc hội xây dựng các tòa chuyên biệt để khắc phục tình trạng này.
Theo Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao, tổ chức bộ máy tòa án chưa thực sự hợp lý theo quy mô nền kinh tế, dân số và số lượng các vụ việc mà đang tổ chức đồng đều.
Theo quy định phải có 8 người một tòa án cấp huyện, trong khi nhiều huyện một năm chỉ xử rất ít án như Lai Châu, Bắc Kạn (chỉ 1-2 vụ/thẩm phán mỗi năm), trong khi Bình Dương, Thành phố Hồ Chí Minh rất nhiều.Vì vậy, cần tiến hành sửa đổi bằng những giải pháp mang tính căn cơ.
Sửa đổi quy trình phát triển án lệ
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Dương) nêu số lượng án lệ thông qua, ban hành là 63 - như vậy là quá ít so với trên 2,4 triệu vụ án đã được giải quyết. Đại biểu cho rằng số lượng này chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra và đề nghị Chánh án nêu giải pháp phát triển, gia tăng án lệ làm cơ sở giải quyết các vụ việc tương tự.
Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao Nguyễn Hòa Bình cho biết án lệ là một trong những nội dung cải cách tư pháp được Quốc hội cho phép. Trong lịch sử tòa án thế giới, án lệ đã được phát triển hàng trăm năm nhưng ở Việt Nam còn rất mới mẻ, chỉ trong vài năm gần đây.
Luật chỉ quy định vấn đề chung nhất, không thể bao quát hết thực tiễn cuộc sống. Án lệ được xem là nguồn bổ sung để giải thích pháp luật, đáp ứng yêu cầu thực tiễn, tạo ra chuẩn mực pháp lý để cơ quan tố tụng áp dụng. Đôi khi, án lệ không phải toàn bộ vụ án mà chỉ là một chi tiết của vụ án.
Theo Chánh án, tại Việt Nam, kinh nghiệm án lệ chưa nhiều nên bước đi cần thận trọng. Quy trình làm án lệ quá chặt chẽ nên số lượng còn khiêm tốn. Thời gian tới, quy trình phát triển án lệ sẽ được sửa đổi, khuyến khích các tòa án viết tốt bản án, nếu phát triển được thành án lệ, thẩm phán sẽ được nâng lương trước thời hạn và được khen thưởng.
Tòa án Nhân dân Tối cao cũng đưa ra chính sách từ năm nay, mỗi tòa án tỉnh phải có ít nhất một bản án chuẩn mực để có thể tạo thành án lệ./.
Theo dõi chúng tôi trên:
PLM - Trong bối cảnh thương mại điện tử tiếp tục tăng trưởng mạnh, việc hoàn thiện cơ chế quản lý thuế và nâng cao năng lực tuân thủ của doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Đây là nội dung được các chuyên gia, cơ quan quản lý tập trung trao đổi tại Hội thảo "Quản trị rủi ro thuế thương mại điện tử" do Tạp chí Tài chính Doanh nghiệp phối hợp Hội Tư vấn Thuế Việt Nam tổ chức sáng 6/8.
(PLM) - Sáng ngày 1/8, Lễ khánh thành Đền Thiên Tiên Thánh Mẫu thuộc Quần thể di tích Kim Quang Cây Cộng, tại khu Yên Lập, phường Đông Mai, Quảng Ninh. Công trình được bắt đầu trùng tu, xây dựng vào ngày 19/2 âm lịch năm 2026, và chính thức được tổ chức khánh thành vào ngày 19/6 âm lịch năm 2026.
(PLM) - Từ ngày 3/8 đến ngày 4/8/2026, tại Thanh Hóa, Trường Đại học Luật Hà Nội đã tổ chức Hội nghị tập huấn ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) vào giảng dạy, nghiên cứu khoa học và quản trị đại học. Tham dự hội nghị có PGS.TS Tô Văn Hòa - Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội, cùng hơn 360 cán bộ, giảng viên của trường Đại học Luật Hà Nội.
(PLM) - Liên quan tới Vụ án tranh chấp hợp đồng vay tài sản giữa nguyên đơn là ông Đỗ Văn Khoát, sinh năm 1977, có địa chỉ tại xã Thổ Tang, tỉnh Phú Thọ và bị đơn là ông Phạm Văn Tuyến, sinh năm 1974, có địa chỉ tại tổ dân phố Tân Hà 6, phường Minh Xuân, tỉnh Tuyên Quang mà báo Pháp luật Việt Nam đã có nhiều bài viết về vụ việc. Ngày 30/7, Hội đồng xét xử Tòa án nhân dân khu vực 1 - Tuyên Quang đã tuyên chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn nhưng cũng không chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn trong vụ án “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản”. Cho rằng bản án chưa thỏa đáng, bị đơn cho biết sẽ tiếp tục kháng cáo tới tòa án nhân dân tỉnh Tuyên Quang.
( PLM) - Vụ việc bồi thường, giải phóng mặt bằng tại Dự án Lăng Miếu Triệu Tường tại xã Hà Long, tỉnh Thanh Hóa tiếp tục phát sinh diễn biến mới khi 7 hộ dân gửi đơn tố cáo đến nhiều cơ quan có thẩm quyền. Phóng viên báo Pháp luật Việt Nam đã có buổi làm việc với UBND xã Hà Long về các vấn đề liên quan đến tiến độ, quy hoạch và hạ tầng khu xen cư, tái định cư phục vụ dự án.
PLM - Chiều 31/7, Bộ Y tế tổ chức cuộc họp về tiến độ xây dựng dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, Bộ đã tiếp thu, tổng hợp ý kiến góp ý của các bộ, ngành và thành viên Chính phủ để tiếp tục hoàn thiện dự thảo trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét. Sau quá trình rà soát, dự thảo dự kiến gồm 8 chương, 71 điều và sẽ tiếp tục được chỉnh lý trong quá trình lấy ý kiến.
(PLM) - Tại khu vực từ ngõ 412 đến ngõ 462 đường Bưởi, thuộc dự án hoàn thiện và khớp nối hạ tầng kỹ thuật khu 7,2ha Vĩnh Phúc (phường Ngọc Hà, thành phố Hà Nội) xuất hiện một số thửa đất có hình dáng dị dạng, méo mó, đã hoặc đang hình thành các công trình có mặt tiền rất hẹp, kết cấu méo hoặc vát theo ranh giới giải phóng mặt bằng. Những công trình này tạo nên hình ảnh thiếu đồng bộ, làm ảnh hưởng đến cảnh quan chung của khu vực.
PLM) - Bệnh viện Việt Đức vừa thực hiện thành công ca ghép dương vật đầu tiên từ người hiến chết não tại Việt Nam, mở ra bước tiến mới của ngoại khoa và hy vọng phục hồi chức năng sinh dục cho bệnh nhân.
(PLM) - Gia đình ông Nguyễn Trường Vinh đang sinh sống, kinh doanh ổn định trên thửa đất của gia đình tại số 06 Cách Mạng Tháng 8, khu phố Hưng Phước, phường Hưng Định, TP Thuận An, tỉnh Bình Dương (cũ), nay thuộc phường Thuận An, TP Hồ Chí Minh bị một số đối tượng đến đập phá tài sản gây thiệt hại lớn.
(PLM) - Khác với hai mùa trước chỉ tổ chức cho vận động viên là nhà báo, phóng viên, giải leo núi "Bước chân trên mây" mùa 3, do báo Pháp luật Việt Nam phối hợp với tỉnh Lai Châu đã mở rộng đối tượng tham gia với cộng đồng đam mê trekking. Quy mô tối đa của giải là 500 vận động viên, gồm 100 nhà báo, phóng viên và 400 vận động viên phong trào. Giải gồm ba cự ly thi đấu: 5km; 11km và 22km dành riêng cho nhà báo, phóng viên. Theo dự kiến giải leo núi “Bước chân trên mây - Chinh phục con đường đá cổ Pavi năm 2026” sẽ chính thức diễn ra vào ngày 4.10.2026 tại xã Sin Suối Hồ, tỉnh Lai Châu.
