Thứ bảy 07/11/2026 14:03
Home | Kinh tế - Xã Hội | Chip quang học nhỏ bằng móng tay có thể lập bản đồ 5.600 ngôi sao chỉ trong vài giây

Chip quang học nhỏ bằng móng tay có thể lập bản đồ 5.600 ngôi sao chỉ trong vài giây

Một nhóm nghiên cứu tại Đại học Thanh Hoa vừa công bố bước đột phá công nghệ: chip quang học mang tên Yuheng (hay còn gọi là Rafael) – nhỏ chỉ bằng móng tay nhưng có thể ghi lại ánh sáng của hàng nghìn ngôi sao với độ sắc nét cao gấp 100 lần các thiết bị thông thường, mở ra kỷ nguyên mới cho ngành thiên văn học và quang phổ học.

Con chip quang học tí hon này, được đặt tên là Yuheng (còn gọi là Rafael), có thể phân tích ánh sáng theo thời gian thực với độ chính xác mà trước đây chỉ có thể đạt được với các thiết bị phòng thí nghiệm lớn và phức tạp.

Theo các nhà nghiên cứu, con chip này cung cấp độ chính xác quang phổ (độ sắc nét) cao hơn 100 lần so với các thiết bị chụp ảnh tức thời thông thường và có khả năng phân biệt các màu sắc cách nhau chưa đến một phần mười nanomet.

Nhờ vậy, Yuheng có thể ghi lại ánh sáng của 5.600 ngôi sao chỉ trong một lần chụp, đạt hiệu suất quan sát cao hơn các kính thiên văn quang phổ hàng đầu thế giới từ 100 đến 10.000 lần. Điều này đồng nghĩa với việc việc lập bản đồ Dải Ngân Hà – vốn cần tới hàng thiên niên kỷ – có thể rút ngắn xuống chưa đầy 10 năm.

Điểm đột phá của Yuheng nằm ở cách tiếp cận hoàn toàn mới. Thay vì tách ánh sáng thành dải màu như các thiết bị truyền thống (vốn khiến mất nhiều ánh sáng và cần thiết bị cồng kềnh), Yuheng thu nhận toàn bộ ánh sáng cùng lúc, sau đó mã hoá thông tin màu sắc bằng mẫu giao thoa ngẫu nhiên bên trong chip.

Chip sử dụng tinh thể lithium niobate, có khả năng bẻ cong ánh sáng khi được cấp điện áp, kết hợp với thuật toán máy tính tiên tiến để giải mã và tái tạo toàn bộ phổ màu chỉ trong tích tắc.

Nhờ vậy, Yuheng đạt tới độ truyền sáng 73%, ghi hình ở 88 khung hình mỗi giây mà không đánh mất độ sáng hay độ sắc nét – tương đương việc “nén” cả một bàn quang học khổng lồ vào một con chip siêu nhỏ.

Thành tựu này không chỉ giới hạn trong thiên văn học. Với khả năng phân tích quang phổ cực nhanh và chính xác, Yuheng có thể được ứng dụng trong y học để kiểm tra mô, phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh mà không cần xâm lấn; trong nông nghiệp và môi trường, chip có thể gắn lên flycam để đánh giá chất lượng đất hoặc phát hiện chất ô nhiễm; hay trong xe tự hành, giúp nhận diện vật cản và biển báo trong điều kiện ánh sáng phức tạp.

Nhóm nghiên cứu hiện đang lên kế hoạch thử nghiệm chip Yuheng trên kính viễn vọng Gran Telescopio Canarias ở Tây Ban Nha – kính đơn khẩu độ lớn nhất thế giới – nhằm quan sát sao, thiên hà, vật chất tối và lỗ đen với độ chi tiết chưa từng có.

Tuy nhiên, công nghệ này vẫn đang trong giai đoạn đầu. Các nhà nghiên cứu hiện đang nỗ lực cải thiện tính ổn định và khả năng tích hợp của con chip để sẵn sàng đưa vào ứng dụng thực tế.

Việt Vũ (baophapluat.vn)
Tin bài khác
17 người nhập viện nghi ngộ độc sau khi ăn bánh mì, Cục An toàn thực phẩm yêu cầu khẩn trương điều tra

17 người nhập viện nghi ngộ độc sau khi ăn bánh mì, Cục An toàn thực phẩm yêu cầu khẩn trương điều tra

Theo thông tin từ Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), từ ngày 3/11 đến ngày 5/11/2026, trên địa bàn xã Tịnh Khê và xã Đông Sơn, tỉnh Quảng Ngãi ghi nhận 17 trường hợp nhập viện nghi ngộ độc thực phẩm sau khi ăn bánh mì có nhân tại 3 điểm kinh doanh.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất đưa tiếng Mường, tiếng Cơ Tu vào chương trình học ở tiểu học

Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất đưa tiếng Mường, tiếng Cơ Tu vào chương trình học ở tiểu học

(PLVN) - Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất đưa tiếng Mường và tiếng Cơ Tu thành môn học tự chọn ở cấp tiểu học, áp dụng từ lớp 1 đến lớp 5, dành cho cả học sinh thuộc các dân tộc khác có nguyện vọng học tập.
Hà Nội và nhiều nơi sắp chuyển rét

Hà Nội và nhiều nơi sắp chuyển rét

Khoảng từ chiều tối và đêm 8/11, khu vực Bắc Bộ nói chung, Thủ đô Hà Nội nói riêng sẽ chịu ảnh hưởng của một đợt không khí lạnh mạnh, trời chuyển rét.
Phạt nặng tài xế taxi để khách đu người ra ngoài cửa xe

Phạt nặng tài xế taxi để khách đu người ra ngoài cửa xe

(PLVN) - Từ thông tin phản ánh của người dân, Cơ quan công an đã tiến hành xử phạt một tài xế xe taxi vì đã để hành khách đu người ra ngoài cửa xe và có lời lẽ thiếu chuẩn mực với người đi đường.
Sôi nổi hoạt động chào mừng Ngày Pháp luật Việt Nam trên cả nước

Sôi nổi hoạt động chào mừng Ngày Pháp luật Việt Nam trên cả nước

Hướng tới kỷ niệm Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (9/11/2026), từ vùng biên cương phía Bắc đến cực Nam Tổ quốc sôi nổi triển khai nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa nhằm đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến và giáo dục pháp luật ...
Ngừng việc vẫn phải đóng bảo hiểm thất nghiệp: Làm rõ căn cứ tiền lương, bảo đảm quyền lợi người lao động

Ngừng việc vẫn phải đóng bảo hiểm thất nghiệp: Làm rõ căn cứ tiền lương, bảo đảm quyền lợi người lao động

Trong bối cảnh doanh nghiệp phải linh hoạt điều chỉnh sản xuất, kinh doanh trước những biến động của thị trường, việc người lao động tạm thời ngừng việc nhưng chưa chấm dứt quan hệ lao động không còn là tình huống cá biệt. Nghị định số 374/2025/NĐ-CP của Chính phủ đã quy định cụ thể về căn cứ đóng bảo hiểm thất nghiệp trong thời gian ngừng việc, góp phần bảo đảm tính liên tục của chính sách an sinh, đồng thời làm rõ trách nhiệm của người sử dụng lao động. Tuy nhiên, thực tế triển khai còn nhiều vướng mắc.
Hà Nội: Yêu cầu tuyệt đối không dùng địa điểm chưa an toàn để dạy học

Hà Nội: Yêu cầu tuyệt đối không dùng địa điểm chưa an toàn để dạy học

(PLVN) - Sau vụ cháy tại địa điểm học tạm của Trường THCS Kim Liên ngày 5/11, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội đề nghị các trường khẩn trương rà soát điều kiện PCCC, kiểm tra cơ sở vật chất và các khu vực tổ chức dạy học; tuyệt đối không bố trí hoạt động dạy học tại những địa điểm chưa bảo đảm an toàn.
Khuyến khích người dân, doanh nghiệp chủ động chuyển sang dùng phương tiện giao thông xanh

Khuyến khích người dân, doanh nghiệp chủ động chuyển sang dùng phương tiện giao thông xanh

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc giao Bộ Xây dựng chủ trì hoàn thiện Chương trình hành động chuyển đổi năng lượng xanh, giảm phát thải khí nhà kính trong giao thông vận tải. Trong đó, lưu ý khuyến khích người dân, doanh nghiệp chủ động chuyển sang sử dụng phương tiện giao thông xanh phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội và hạ tầng giao thông.
Quy định mới về bổ nhiệm chức danh và xếp lương giáo viên

Quy định mới về bổ nhiệm chức danh và xếp lương giáo viên

Thông tư 93/2026/TT-BGDĐT bổ sung các quy định về bổ nhiệm lại chức danh nghề nghiệp, xếp lại lương, chuyển xếp hạng và truy lĩnh tiền lương, phụ cấp chênh lệch đối với giáo viên. Việc bổ nhiệm, xếp lương theo các quy định sửa đổi, bổ sung phải hoàn thành trước ngày 31/12/2026.
Sau vụ cháy khiến 1 người tử vong, Trường THCS Kim Liên tạm dừng học trực tiếp

Sau vụ cháy khiến 1 người tử vong, Trường THCS Kim Liên tạm dừng học trực tiếp

Sau vụ cháy tại khu phòng học tạm khiến một người tử vong, Trường THCS Kim Liên (Hà Nội) thông báo tạm dừng dạy học trực tiếp tại số 1 Hoàng Tích Trí. Trong ngày 6/11, học sinh tự ôn tập theo tài liệu giáo viên giao, nhà trường đã xây dựng phương án học trực tuyến trong thời gian chờ bố trí địa điểm học tập.
Thông tin chính thức vụ cháy tại Trường THCS Kim Liên (TP Hà Nội)

Thông tin chính thức vụ cháy tại Trường THCS Kim Liên (TP Hà Nội)

Công an TP Hà Nội vừa thông tin chính thức về vụ cháy tại Trường THCS Kim Liên, trong quá trình tìm kiếm, cứu nạn, cứu hộ tại hiện trường, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH phát hiện 1 người đã tử vong.
Khẩn trương điều tra nguyên nhân vụ cháy trường học ở Hà Nội

Khẩn trương điều tra nguyên nhân vụ cháy trường học ở Hà Nội

(PLVN) - Liên quan đến vụ cháy nhà tạm tại Trường THCS Kim Liên (Hà Nội) làm 1 người tử vong, Phó Thủ tướng Chính phủ yêu cầu khẩn trương điều tra nguyên nhân, tạo mọi điều kiện để sớm ổn định hoạt động dạy và học.
bao-anh-land
lsa
Hội Cựu chiến binh Việt Nam hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Hội Cựu chiến binh Việt Nam hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Sáng 6/11, Hội Cựu chiến binh Việt Nam tổ chức Hội nghị hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Tham dự Hội nghị có Trung tướng Khuất Việt Dũng, Phó Bí thư Đảng ủy Trung ương Hội, Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam.
Ban Bí thư trao Huy hiệu 80 năm tuổi Đảng cho đảng viên cao niên ở Cà Mau

Ban Bí thư trao Huy hiệu 80 năm tuổi Đảng cho đảng viên cao niên ở Cà Mau

Trải qua 80 năm đứng trong hàng ngũ của Đảng, đồng chí Nguyễn Thị Bình đã có nhiều đóng góp cho sự nghiệp cách mạng, xây dựng và phát triển quê hương. Huy hiệu 80 năm tuổi Đảng là sự ghi nhận cao quý đối với quá trình cống hiến bền bỉ của đồng chí.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam tại Vĩnh Long

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam tại Vĩnh Long

Sáng 5/11, tại Ấp Đa Lộc, xã Châu Thành, tỉnh Vĩnh Long, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã dự Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 (24/11).
Chuẩn bị xét xử cựu Chủ tịch Công ty Sen Tài Thu

Chuẩn bị xét xử cựu Chủ tịch Công ty Sen Tài Thu

TAND TP Hà Nội mới ra Quyết định ngày 23/11 sẽ mở phiên tòa xét xử sơ thẩm 5 bị cáo trong vụ án Công ty cổ phần Tập đoàn Sen Tài Thu (Cty Sen Tài Thu) lừa đảo chiếm đoạt hơn 757,4 tỷ đồng của các nhà đầu tư.
Bắt giữ đối tượng truy nã về hành vi tội gây rối trật tự công cộng

Bắt giữ đối tượng truy nã về hành vi tội gây rối trật tự công cộng

(PLVN) - Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Hải Phòng mới bắt giữ Nguyễn Đức Huệ (sinh năm 2007), đối tượng bị truy nã về tội “Gây rối trật tự công cộng” theo khoản 2 Điều 318 Bộ luật Hình sự.
Xét xử phúc thẩm cựu cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan

Xét xử phúc thẩm cựu cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan

Sáng nay, 6/11, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Hà Nội đưa bị cáo Nguyễn Bá Hoan (cựu Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (Bộ LĐTB&XH (cũ) và 9 bị cáo khác ra xét xử. Phiên tòa được mở theo kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt của các bị cáo.
Biên phòng Quảng Trị kịp thời cứu ngư dân bị thủng dạ dày khi đang đánh bắt trên biển

Biên phòng Quảng Trị kịp thời cứu ngư dân bị thủng dạ dày khi đang đánh bắt trên biển

Lực lượng bộ đội biên phòng Quảng Trị vừa kịp thời tiếp cận, hỗ trợ một ngư dân bị thủng dạ dày khi đang đánh bắt hải sản trên biển vào bờ cấp cứu.

Lào Cai: Nữ tài xế thừa nhận hành vi chèn ép, va chạm với xe máy điện

Lào Cai: Nữ tài xế thừa nhận hành vi chèn ép, va chạm với xe máy điện

Cơ quan Công an phường Lào Cai đang tiến hành xác minh, xử lý vụ việc một nữ tài xế ô tô có hành vi chèn ép và va chạm với xe máy điện do một phụ nữ đang mang thai điều khiển trên đường phố.

Mở đường 15km nối 2 bản của đồng bào người Chứt từ Quảng Trị - Hà Tĩnh

Mở đường 15km nối 2 bản của đồng bào người Chứt từ Quảng Trị - Hà Tĩnh

Tuyến đường 15km với tổng mức đầu tư 225 tỷ đồng vừa chính thức khởi công, mở ra trục giao thông huyết mạch kết nối dòng máu ruột thịt và góp phần bảo tồn giống nòi cho đồng bào dân tộc Chứt giữa hai bản Cà Xen (Quảng Trị) và Rào Tre (Hà Tĩnh).

Bắc Ninh: Bến thuỷ nội địa hoạt động có dấu hiệu trái phép?

Bắc Ninh: Bến thuỷ nội địa hoạt động có dấu hiệu trái phép?

PLM-Theo phản ánh của người dân và ghi nhận của phóng viên thì bến thuỷ nội địa thuộc tổ dân phố Nghè, phường Lục Nam, thành phố Bắc Ninh hoạt động có dấu hiệu trái phép gây bụi, khiến nhiều đoạn đường bị hư hỏng ảnh hưởng đến môi trường và đời sống sinh hoạt của người dân đồng thời tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông.

Xã Hưng Đạo, Hà Nội: Điểm sáng Nông thôn mới

Xã Hưng Đạo, Hà Nội: Điểm sáng Nông thôn mới

PLM - Về xã Hưng Đạo hôm nay, bất kỳ ai cũng ấn tượng bởi một diện mạo nông thôn tươi mới, trong lành và tràn đầy sức sống. Những con đường bê tông rộng mở, rợp bóng cây xanh, hệ thống đèn đường chiếu sáng đến tận từng ngõ xóm cùng những dải hoa rực rỡ sắc màu… đó không chỉ là sự thay đổi về cảnh quan, mà là minh chứng cho một nếp sống văn minh đang hiện hữu trong từng gia đình

Những vấn đề thực tiễn trong thực hiện phân quyền, phân cấp tại địa phương

Những vấn đề thực tiễn trong thực hiện phân quyền, phân cấp tại địa phương

(PLM) - Sáng 31/10, tại Trường Đại học Luật Hà Nội diễn ra hội thảo “Cơ sở lý luận về thực hiện phân quyền, phân cấp tại địa phương”, trong khuôn khổ đề tài khoa học cấp tỉnh “Nghiên cứu đề xuất giải pháp thực hiện hiệu quả phân quyền, phân cấp tại tỉnh Hưng Yên”. Hội thảo tập trung làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn, qua đó góp phần tìm kiếm giải pháp nâng cao hiệu quả phân quyền, phân cấp tại địa phương.

Điểm tin Y tế số 15: Nhiều bệnh nhân cúm A diễn biến nặng, phải thở máy tại Hà Nội

Điểm tin Y tế số 15: Nhiều bệnh nhân cúm A diễn biến nặng, phải thở máy tại Hà Nội

(PLM) - Cúm A bùng phát ở Hà Nội; một phụ nữ suy đa tạng vì tự truyền trắng; Cà Mau có ca viêm não mô cầu tử vong; Tây Ninh gấp rút khống chế dịch tả lợn châu Phi.

Cao Bằng hút khách du lịch dịp mùa thu với cảnh sắc thiên nhiên tuyệt đẹp

Cao Bằng hút khách du lịch dịp mùa thu với cảnh sắc thiên nhiên tuyệt đẹp

PLM - Tháng 10, Cao Bằng vào thu với tiết trời mát mẻ, lúa trên đồng chín vàng cùng những dòng sông xanh màu ngọc bích, tạo nên khung cảnh trong trẻo, yên bình. Vì vậy, tháng 10 rất đông du khách trong và ngoài nước đã đến với Cao bằng để tham quan, chụp ảnh và trải nghiệm văn hoá nơi đây.

Những kẽ hở của thị trường môi giới Bất động sản Kỳ 3: Faraland Việt Nam liệu có đang “né” thuế?

Những kẽ hở của thị trường môi giới Bất động sản Kỳ 3: Faraland Việt Nam liệu có đang “né” thuế?

(PLM) – Tại Công ty Faraland Việt Nam, các ứng viên đến ứng tuyển chỉ cần ký một bản hợp đồng hợp tác với đơn vị này, là có thể như những “chú ong” cần mẫn lao vào tìm kiếm khách hàng có nhu cầu mua bán bất động sản.

Nhóm PV

Dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi): Hướng đến giá trị nhân văn, cứu người, siết chặt bảo vệ trẻ em

Dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi): Hướng đến giá trị nhân văn, cứu người, siết chặt bảo vệ trẻ em

PLM - Trước tranh luận về đề xuất cho phép người dưới 18 tuổi hiến mô, tạng và việc lấy ý kiến trẻ em từ 7 tuổi, chiều 27/10, Bộ Y tế tổ chức họp báo làm rõ dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).