Thứ bảy 31/10/2026 19:12
Home | Kinh tế - Xã Hội | Phát hiện loại hành tinh mới ngoài hệ mặt trời

Phát hiện loại hành tinh mới ngoài hệ mặt trời

Các nhà thiên văn học vừa sử dụng kính viễn vọng không gian James Webb để nghiên cứu một loại hành tinh hoàn toàn mới.

Hành tinh ngoài hệ mặt trời này được đặt tên là L 98-59 d, quay quanh một ngôi sao nhỏ màu đỏ nằm cách chúng ta khoảng 35 năm ánh sáng. Dữ liệu từ kính viễn vọng James Webb cùng hệ thống các trạm quan sát trên Trái Đất cho thấy hành tinh này có kích thước lớn gấp 1,6 lần Trái Đất nhưng lại có mật độ vật chất cực kỳ thấp. Bầu khí quyển của nó chứa dày đặc hydro sulfua, một loại hợp chất luôn được biết đến với mùi trứng thối vô cùng đặc trưng.

Trong những điều kiện thông thường, L 98-59 d sẽ được giới khoa học phân loại vào nhóm hành tinh đá nhỏ có khí quyển giàu hydro, hoặc nhóm thế giới đại dương bao phủ bởi lớp nước dày đặc. Tuy nhiên, hành tinh này lại không hề phù hợp với bất kỳ nhóm nào kể trên. Điều này đã thúc đẩy các nhà khoa học phải tạo ra một phân loại hoàn toàn mới dành riêng cho những hành tinh chứa đầy các phân tử lưu huỳnh nặng.

Trưởng nhóm nghiên cứu Harrison Nicholls từ Đại học Oxford (Anh) chia sẻ, khám phá này cho thấy các tiêu chí phân loại hành tinh nhỏ mà giới thiên văn học đang sử dụng có thể quá đơn giản. Mặc dù thế giới nóng chảy này khó có khả năng duy trì sự sống, nó lại phản ánh sự đa dạng vô cùng lớn của các hành tinh tồn tại bên ngoài hệ mặt trời.

Bằng việc sử dụng các mô phỏng máy tính tiên tiến, nhóm nghiên cứu đã tái hiện lại lịch sử kéo dài gần 5 tỷ năm của L 98-59 d. Khi đối chiếu các mô hình này với dữ liệu thực tế từ kính viễn vọng, họ đã khám phá ra những hoạt động đang diễn ra sâu dưới bề mặt của hành tinh. Kết quả xác định rằng L 98-59 d có một lớp màng silicat nóng chảy tương tự như dung nham trên Trái Đất, cùng một đại dương mắc ma trải rộng bao phủ toàn cầu.

Đại dương mắc ma khổng lồ này cho phép hành tinh lưu giữ lượng lớn lưu huỳnh trong suốt những khoảng thời gian dài đằng đẵng. Theo thời gian, các loại khí giàu lưu huỳnh đã liên tục được giải phóng vào bầu khí quyển của L 98-59 d trong hàng tỷ năm qua. Nổi bật trong số đó là lưu huỳnh đioxit và các phân tử gốc lưu huỳnh khác mà kính viễn vọng James Webb đã phát hiện ra ở tầng khí quyển trên cùng của hành tinh.

Hồ chứa mắc ma này cũng có thể đã giúp L 98-59 d giữ chặt bầu khí quyển giàu hydro và lưu huỳnh của mình, ngăn chặn nguy cơ bị thổi bay vào không gian dưới tác động từ hàng loạt tia X của ngôi sao mẹ. Qua hàng tỷ năm, quá trình trao đổi các phân tử giữa khí quyển và lõi hành tinh đã nhào nặn nơi đây thành thế giới đầu tiên thuộc nhóm hành tinh mới. Đó là những hành tinh khí chứa nhiều lưu huỳnh và duy trì được đại dương mắc ma trong thời gian dài.

Các mô hình tính toán cũng chỉ ra rằng L 98-59 d ban đầu có thể được sinh ra với lượng lớn các vật chất dễ bay hơi và từng là một hành tinh lớn hơn rất nhiều. Thế giới này có lẽ đã co lại và nguội đi qua hàng tỷ năm, làm mất đi một phần nhưng không phải là toàn bộ bầu khí quyển của nó.

Thành viên nhóm nghiên cứu Raymond Pierrehumbert nhấn mạnh sự hào hứng khi khoa học có thể dùng mô hình máy tính để khám phá phần lõi ẩn giấu của một hành tinh mà con người sẽ không bao giờ đặt chân tới.

Dù chỉ có thể đo đạc kích thước, khối lượng và thành phần khí quyển từ xa, nghiên cứu này chứng minh rằng việc phục dựng lại quá khứ xa xưa của những thế giới ngoại lai là hoàn toàn khả thi, qua đó giúp tìm ra những loại hành tinh không hề có bản sao trong hệ mặt trời.

Các kết quả của nhóm nghiên cứu đã được công bố chính thức trên tạp chí Thiên văn học Tự nhiên (Nature Astronomy) vào ngày 16/3.

Việt Vũ (baophapluat.vn)
Tin bài khác
Minh bạch quản trị khí hậu từ hoạt động kiểm kê phát thải

Minh bạch quản trị khí hậu từ hoạt động kiểm kê phát thải

(PLVN) - Trong tiến trình thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050, minh bạch thông tin không chỉ là yêu cầu về báo cáo mà còn là nền tảng để nâng cao hiệu quả quản lý phát thải khí nhà kính, phân bổ nguồn lực và hoạch định chính sách.
Đề xuất mới về chức năng, nhiệm vụ, hoạt động của Hội đồng Tiền lương quốc gia

Đề xuất mới về chức năng, nhiệm vụ, hoạt động của Hội đồng Tiền lương quốc gia

(PLVN) - Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến đối với dự thảo Tờ trình, Quyết định của Thủ tướng Chính phủ thành lập và quy định chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức và hoạt động của Hội đồng Tiền lương quốc gia.
Thêm 8 liệt sĩ được trở về từ lòng đất mẹ Quảng Trị

Thêm 8 liệt sĩ được trở về từ lòng đất mẹ Quảng Trị

Những di vật chiến trường như tăng, võng dù, dao găm, cúc áo, hộp đạn AK… tiếp tục dẫn đường cho hành trình tìm kiếm đồng đội. Trong tháng 10/2026, lực lượng chức năng Quảng Trị đã tìm thấy, quy tập 8 hài cốt liệt sĩ, đồng thời lấy mẫu sinh phẩm phục vụ xét nghiệm ADN, góp phần xác định danh tính các liệt sĩ.
Đề xuất hạn chế kiểm tra chuyên ngành vào các tháng "cao điểm" của năm học

Đề xuất hạn chế kiểm tra chuyên ngành vào các tháng "cao điểm" của năm học

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định về quy trình kiểm tra chuyên ngành trong lĩnh vực giáo dục. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất hạn chế tổ chức kiểm tra vào tháng 1, tháng 5, tháng 6 và tháng 12 nhằm tránh ảnh hưởng đến tiến độ năm học và các kỳ thi.
"Trạm tóc chiến sĩ" - hành trình "tiếp sức" cho bệnh nhân ung thư của Công an Hà Nội

"Trạm tóc chiến sĩ" - hành trình "tiếp sức" cho bệnh nhân ung thư của Công an Hà Nội

Với mong muốn giúp bệnh nhân ung thư thêm tự tin trong quá trình điều trị, cán bộ, chiến sĩ Công an TP Hà Nội đã triển khai mô hình “Trạm tóc chiến sĩ”, vận động người dân hiến tóc để làm tóc giả tặng người bệnh. Đến nay, mô hình đã đóng góp 55 bộ tóc cho dự án “Trạm tóc ước mơ”.
Sắp diễn ra Giải Việt dã với thông điệp "Tắt thuốc lá - Thắp tương lai"

Sắp diễn ra Giải Việt dã với thông điệp "Tắt thuốc lá - Thắp tương lai"

Ngày 1/11, tại Đắk Lắk, sẽ diễn ra Giải Việt dã hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026 với thông điệp “Tắt thuốc lá - Thắp tương lai”, dự kiến có khoảng 1.200 người tham dự. Giải do Báo Pháp luật Việt Nam, Phân hiệu Trường Đại học Luật Hà Nội tại tỉnh Đắk Lắk đồng tổ chức, với sự phối hợp của Quỹ Phòng bệnh (Bộ Y tế), Hội Chạy bộ tỉnh Đắk Lắk và các đơn vị liên quan.
Bữa ăn bán trú trong trường học: Đề xuất công khai thực đơn, tăng quyền giám sát của phụ huynh

Bữa ăn bán trú trong trường học: Đề xuất công khai thực đơn, tăng quyền giám sát của phụ huynh

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định về tổ chức bữa ăn nội trú, bán trú và dịch vụ căng tin trong trường học. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất công khai thực đơn, tăng cường kiểm soát nguồn gốc thực phẩm và tạo điều kiện để phụ huynh tham gia giám sát chất lượng bữa ăn của học sinh.
Miss Asian 2026 trao yêu thương, lan toả nhân ái cùng Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Quy Nhơn, Gia Lai

Miss Asian 2026 trao yêu thương, lan toả nhân ái cùng Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Quy Nhơn, Gia Lai

Ban tổ chức Miss Asian 2026 phối hợp Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Quy Nhơn thực hiện chương trình “Trao yêu thương – Lan tỏa nhân ái”, trao 100 phần quà đến phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn, vào sáng 28/10 tại Hội trường Trung tâm Văn hóa phường Quy Nhơn.
Để Halloween trở thành ngày hội ý nghĩa hơn trong trường học

Để Halloween trở thành ngày hội ý nghĩa hơn trong trường học

(PLVN) - Cứ đến dịp cuối tháng 10, việc tổ chức lễ hội Halloween trong trường học lại trở thành chủ đề gây tranh luận, với nhiều ý kiến trái chiều. Vấn đề đặt ra là tiếp cận văn hóa có nguồn gốc từ nước ngoài sao cho phù hợp với lứa tuổi học sinh và định hướng giáo dục trong nhà trường.
Hà Nội dự kiến di dời 356 hộ dân, 61 tổ chức để tái thiết khu vực hồ Gươm

Hà Nội dự kiến di dời 356 hộ dân, 61 tổ chức để tái thiết khu vực hồ Gươm

Dự án cải tạo, chỉnh trang và tái cấu trúc không gian hồ Hoàn Kiếm cùng vùng phụ cận có tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 22.229 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào năm 2029. Theo khảo sát ban đầu, khoảng 356 hộ dân và 61 tổ chức thuộc diện giải phóng mặt bằng để triển khai dự án.
Hai đoàn tàu cao tốc Tây Ban Nha đâm nhau, ít nhất 64 người thiệt mạng

Hai đoàn tàu cao tốc Tây Ban Nha đâm nhau, ít nhất 64 người thiệt mạng

Ít nhất 64 người thiệt mạng và khoảng 80 người khác bị thương khi hai đoàn tàu cao tốc va chạm trên tuyến đường sắt phía nam thủ đô Madrid của Tây Ban Nha ngày 28/10.
Đại hội đồng Liên hợp quốc lần thứ 34 thông qua nghị quyết yêu cầu chấm dứt cấm vận Cuba

Đại hội đồng Liên hợp quốc lần thứ 34 thông qua nghị quyết yêu cầu chấm dứt cấm vận Cuba

Ngày 28/10, Đại hội đồng Liên hợp quốc (ĐHĐ LHQ) đã thông qua nghị quyết "Sự cần thiết phải chấm dứt lệnh cấm vận kinh tế, thương mại và tài chính do Mỹ áp đặt đối với Cuba".
bao-anh-land
lsa
Trao giải Cuộc thi ảnh nghệ thuật “Tự hào một dải biên cương” tại Quảng Ninh

Trao giải Cuộc thi ảnh nghệ thuật “Tự hào một dải biên cương” tại Quảng Ninh

(PLVN) - Tối 30/10, Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp với Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, Thành ủy Quảng Ninh và các cơ quan liên quan tổ chức Lễ trao giải Cuộc thi và Triển lãm ảnh nghệ thuật cấp Quốc gia “Tự hào một dải biên cương” lần thứ IV, năm 2026.
Không để phát sinh việc thu tiền "giữ chỗ", "phí ưu tiên"... trong giao dịch bất động sản

Không để phát sinh việc thu tiền "giữ chỗ", "phí ưu tiên"... trong giao dịch bất động sản

Sáng 30/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi). Nhiều đại biểu quan tâm đến quy định đặt cọc trong dự án bất động sản và Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã phát biểu giải trình.
Bộ nhận diện và các khẩu hiệu tuyên truyền hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026

Bộ nhận diện và các khẩu hiệu tuyên truyền hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026

Nhằm đẩy mạnh công tác thông tin, truyền thông, tạo sự thống nhất trong các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (09/11) năm 2026, Bộ Tư pháp xây dựng Bộ nhận diện phục vụ công tác truyền thông về Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026.
Bắt tạm giam 8 người ở Công ty Bảo Phúc (TP HCM)

Bắt tạm giam 8 người ở Công ty Bảo Phúc (TP HCM)

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP HCM đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam đối với Nguyễn Hoài Phong (SN 1993, Tổng giám đốc Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Bảo Phúc) và 7 đồng phạm để điều tra về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.
Lợi dụng chính sách giảm giá 4% ô tô điện VinFast, nhân viên cấu kết làm giả hồ sơ để trục lợi

Lợi dụng chính sách giảm giá 4% ô tô điện VinFast, nhân viên cấu kết làm giả hồ sơ để trục lợi

Lợi dụng chính sách giảm giá 4% ô tô điện dành cho cán bộ, nhân viên các cơ sở đào tạo lái xe, Vi Văn Chàng - cựu nhân viên kinh doanh VinFast, đã cấu kết với nhiều người làm giả giấy xác nhận, hợp thức hóa hồ sơ cho khách hàng không đủ điều kiện hưởng ưu đãi, gây thiệt hại hơn 1,6 tỷ đồng cho doanh nghiệp và các nhà phân phối.
Cảnh báo thủ đoạn lừa đảo nhắm vào người dân các xã, phường An toàn khu

Cảnh báo thủ đoạn lừa đảo nhắm vào người dân các xã, phường An toàn khu

Lợi dụng chính sách hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế (BHYT) cho người dân tại các xã, phường được công nhận là An toàn khu cách mạng, các đối tượng giả danh cán bộ bảo hiểm xã hội hoặc công an địa phương để lừa người dân cài đặt ứng dụng giả mạo, đánh cắp thông tin tài khoản ngân hàng và chiếm đoạt tài sản.
Dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi): Hướng đến giá trị nhân văn, cứu người, siết chặt bảo vệ trẻ em

Dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi): Hướng đến giá trị nhân văn, cứu người, siết chặt bảo vệ trẻ em

PLM - Trước tranh luận về đề xuất cho phép người dưới 18 tuổi hiến mô, tạng và việc lấy ý kiến trẻ em từ 7 tuổi, chiều 27/10, Bộ Y tế tổ chức họp báo làm rõ dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).

Gia đình thờ cúng liệt sĩ tại Phổ Yên kêu cứu: Mong mỏi sự xem xét thấu tình, đạt lý từ các cơ quan chức năng

Gia đình thờ cúng liệt sĩ tại Phổ Yên kêu cứu: Mong mỏi sự xem xét thấu tình, đạt lý từ các cơ quan chức năng

PLM - Qua quá trình tái xác minh, trao đổi với ông Lưu Văn Minh cùng các hộ dân sinh sống lâu năm tại địa bàn, một thực tế khách quan tiếp tục được khẳng định: Gia đình ông Minh đã sinh sống ổn định, liên tục trên thửa đất rộng hơn 2.300m2 từ năm 1993 đến nay. Quá trình ấy diễn ra không hề có tranh chấp và chưa từng bị xử phạt vi phạm hành chính.

Những kẽ hở của thị trường môi giới Bất động sản Kỳ 2: Thiên Khôi nói gì về các thỏa thuận “ngầm” từ việc ăn chia

Những kẽ hở của thị trường môi giới Bất động sản Kỳ 2: Thiên Khôi nói gì về các thỏa thuận “ngầm” từ việc ăn chia

(PLM) - Đại diện Công ty Cổ phần Tập đoàn Thiên Khôi đưa ra những lời giải thích một đằng, nhưng cách thức triển khai và vận hành bên dưới lại có dấu hiệu đi một nẻo. Đáng chú ý, dù những tuyên bố từ phía đại diện doanh nghiệp có thể khiến dư luận đặt dấu hỏi, tiền hoa hồng mà nhân sự nhận được vẫn phải mang về công ty nộp bằng tiền mặt. Sự đối lập giữa lời nói và thực tế này đặt ra nhiều vấn đề cần được làm rõ về cơ chế quản lý, thu chi và tính minh bạch trong hoạt động của doanh nghiệp.

Nhóm PV

Những kẽ hở của thị trường môi giới bất động sản Kỳ 1: Tuyển dụng lao động nhưng không phải lao động

Những kẽ hở của thị trường môi giới bất động sản Kỳ 1: Tuyển dụng lao động nhưng không phải lao động

(PLM) - Trong bối cảnh thị trường bất động sản có dấu hiệu ấm trở lại, Công ty Cổ phần Tập đoàn Thiên Khôi và Công ty Cổ phần Tập đoàn Faraland Việt Nam liên tục tuyển dụng lực lượng "chuyên viên kinh doanh" với số lượng lớn. Tuy nhiên những đội ngũ chuyên viên này lại không hề có sự ràng buộc từ hai "ông lớn" này.

Nhóm PV

Triển lãm Quốc phòng Quốc tế Việt Nam 2026: “Hoà bình - Hữu nghị - Hợp tác cùng phát triển”

Triển lãm Quốc phòng Quốc tế Việt Nam 2026: “Hoà bình - Hữu nghị - Hợp tác cùng phát triển”

PLM - Sáng ngày 20/10, tại Hà Nội, Bộ Quốc phòng tổ chức họp báo thông tin về Triển lãm Quốc phòng Quốc tế Việt Nam 2026. Đồng chủ trì cuộc họp có Thủ trưởng Cục Tuyên huấn, Thủ trưởng Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng, Thủ trưởng Cục Đối ngoại.

Bộ Tư pháp kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam 20-10: Phát huy vai trò nữ cán bộ ngành Tư pháp

Bộ Tư pháp kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam 20-10: Phát huy vai trò nữ cán bộ ngành Tư pháp

(PLM) - Bộ Tư pháp kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam bằng chương trình “Khám phá di sản văn hóa Trà Việt”, tôn vinh đóng góp của nữ cán bộ và lan tỏa tinh thần gắn kết, sáng tạo, nhân văn trong toàn ngành.

Quảng Ninh: Công trình gần 400 tỷ đồng ở cửa khẩu Bắc Luân 2 có dấu hiệu xuống cấp

Quảng Ninh: Công trình gần 400 tỷ đồng ở cửa khẩu Bắc Luân 2 có dấu hiệu xuống cấp

PLM - Được đầu tư khoảng 395 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh Quảng Ninh và đưa vào sử dụng từ năm 2019, trạm kiểm soát liên ngành Bắc Luân 2 được kỳ vọng là công trình cửa khẩu hiện đại, phục vụ hoạt động xuất nhập cảnh và giao thương Việt Nam - Trung Quốc. Tuy nhiên, sau khoảng hơn 7 năm vận hành, nhiều hạng mục tại đây đã xuất hiện tình trạng thấm dột, bong tróc, hư hỏng.

Hành trình gieo mầm yêu thương

Hành trình gieo mầm yêu thương

(PLM) - Dạy học dự án – Khơi nguồn yêu thương (OLPBL) của cô giáo Trần Thị Hương không chỉ mở ra hành trình khám phá tri thức mà còn là cơ hội để mỗi học sinh trưởng thành qua những trải nghiệm giàu ý nghĩa. Bằng việc kết nối kiến thức với thực tiễn, rèn luyện kỹ năng với tinh thần sẻ chia, OLPBL góp phần khơi dậy lòng nhân ái, nuôi dưỡng trách nhiệm và lan tỏa những giá trị sống tốt đẹp. Qua mỗi dự án, học sinh không chỉ học để hiểu, làm để trưởng thành mà còn biết yêu thương, đồng cảm và hành động vì cộng đồng, để mỗi bài học trở thành một hạt mầm gieo nên những điều tử tế trong cuộc sống.

Thanh Hóa: Người dân đề nghị làm rõ nguyên nhân cá chết hàng loạt tại hồ Cánh Chim

Thanh Hóa: Người dân đề nghị làm rõ nguyên nhân cá chết hàng loạt tại hồ Cánh Chim

PLM- Phản ánh tới Pháp luật Media – Báo Pháp luật Việt Nam, người dân phường Quang Trung, tỉnh Thanh Hóa cho biết, thời gian qua, tại khu vực hồ Cánh Chim, đoạn có mương nước chảy qua khu vực trang trại chăn nuôi lợn, nhiều thời điểm xuất hiện tình trạng nước chuyển màu đen đục, bốc mùi khó chịu. Đáng chú ý, gần đây, hiện tượng cá chết hàng loạt tại hồ khiến người dân lo ngại về nguy cơ ô nhiễm môi trường và đề nghị cơ quan chức năng làm rõ nguyên nhân.

Công chứng trong kỷ nguyên số: Công nghệ là công cụ, con người là trụ cột an toàn pháp lý

Công chứng trong kỷ nguyên số: Công nghệ là công cụ, con người là trụ cột an toàn pháp lý

(PLM) - Công chứng trong kỷ nguyên số: AI, Blockchain và bài toán giữ “bộ lọc” an toàn pháp lý cho giao dịch, đầu tư. Tọa đàm quốc tế hé lộ giải pháp rút ngắn thủ tục nhưng không đánh đổi an toàn pháp lý.