Chuyện của một cán bộ Thi hành án lặng lẽ phía sau những bản án được thực thi

Ngày 7/8/2013 tôi tốt nghiệp ra trường với tấm bằng Cử nhân kế toán, chặng đường bốn năm miệt mài trên giảng đường đã kết thúc, cảm xúc của tôi lúc ấy vui không tả được vì đó là thành quả của sự cố gắng, ánh mắt tự hào của cha mẹ, nụ cười của thầy cô và sự công nhận của nhà trường khiến tôi cảm thấy mọi nỗ lực của bản thân đều đã được đền đáp xứng đáng. Cầm tấm bằng đỏ trên tay tôi như được tiếp thêm sức mạnh để đương đầu với thử thách mới. Hành trình tìm việc làm của tôi bắt đầu.

Tôi thật may mắn khi được ký hợp đồng vào làm kế toán tại Chi cục THADS thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp (nay là Phòng THADS Khu vực 6, tỉnh Đồng Tháp), lĩnh vực thiên về con số và sổ sách, một lĩnh vực hoàn toàn khác biệt với pháp luật. Trong thời gian công tác, tôi được sự quan tâm, hỗ trợ và tận tình hướng dẫn của anh chị đồng nghiệp để tôi nắm bắt được công việc và thực hiện hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, làm trong ngành một thời gian tôi bắt đầu say mê lĩnh vực pháp luật không kém gì những con số tôi từng gắn bó. Sau đó, tôi tiếp tục đăng ký học Luật.

Với sự yêu mến ngành, tôi luôn hy vọng và tìm kiếm cơ hội để được trở thành công chức chính thức của ngành, tôi đã nộp hồ sơ thi tuyển vào ngành năm 2015 khi ngành mở tuyển công chức nhưng tiếc thay kết quả không như tôi mong đợi, tôi đã rất buồn và suy nghĩ “Có lẽ mình không có duyên với ngành”.

Tôi bắt đầu tìm kiếm cơ hội khác cho mình nhưng đâu đó trong tôi vẫn còn tình yêu đối với ngành Tư pháp. Năm 2017 tôi nộp hồ sơ thi tuyển công chức vào chức danh công chức Tư pháp – Hộ tịch, lần này tôi đã được tuyển dụng vào làm công chức Tư pháp – Hộ tịch của Ủy ban nhân dân phường 1, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp (nay là phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp). Công việc của tôi mỗi ngày xoay quanh những tờ giấy khai sinh, đăng ký kết hôn, chứng thực… đều đặn, quen thuộc và đôi khi lặng lẽ đến mức người ta dễ nghĩ đó chỉ là những thủ tục hành chính khô khan.

Một ngày nọ, tôi được phân công phối hợp, hỗ trợ một vụ việc liên quan đến THADS tại địa phương tôi phụ trách. Đó là một vụ tranh chấp kéo dài nhiều năm giữa hai gia đình. Bản án đã có hiệu lực, nhưng việc thi hành lại vô cùng khó khăn vì mâu thuẫn quá sâu sắc. Tôi theo chân Chấp hành viên đi xác minh, vận động, giải thích cho các bên, chứng kiến những giọt nước mắt, những lời trách móc. Nhưng rồi, sau nhiều lần kiên trì, vụ việc cũng được giải quyết. Hai bên không còn nhìn nhau bằng ánh mắt giận dữ, những cơn thịnh nộ nữa. Ngày bàn giao tài sản, tôi nhìn thấy một trong hai người lặng lẽ nói: “Thôi, coi như kết thúc, vậy cho xong…”

Chính khoảnh khắc đó đã khiến tôi suy nghĩ rất nhiều. Tôi nhận ra rằng, nếu công việc Tư pháp là “đặt nền móng” cho trật tự pháp luật, thì Thi hành án chính là “hoàn tất” công lý.

Ngành thi hành án dân sự là một lĩnh vực đặc thù, nơi mà pháp luật không chỉ dừng lại ở những Bản án, Quyết định trên giấy, mà phải được đưa vào thực tế đời sống. Nếu tòa án là nơi “tuyên” công lý, thì Thi hành án chính là nơi “thực hiện” công lý.

Những ngày làm công chức Tư pháp – Hộ tịch, tôi chứng kiến có những trường hợp người dân cầm trên tay Bản án đã có hiệu lực nhưng vẫn loay hoay không biết làm sao để thực hiện. Có người chờ đợi quyền lợi của mình trong mòn mỏi, những lần như vậy, người công chức Tư pháp – Hộ tịch không chỉ dừng lại ở việc “xác nhận giấy tờ”, mà còn giải thích, hướng dẫn, giúp người dân hiểu con đường tiếp theo – đó là Yêu cầu THADS.

Từ những lần hướng dẫn ấy, một sự quan tâm dần hình thành và nhen nhóm trong tôi, một mong muốn mới và những kỷ niệm của những ngày tháng tôi từng làm việc trong ngành THADS lại gợi về. Tôi bắt đầu tìm hiểu sâu hơn về quy trình thi hành án, về cách mà một Bản án được đưa vào cuộc sống, và rồi tôi nhận ra, nếu công việc của mình là “Bước khởi đầu” giúp pháp luật đến gần người dân, thì Thi hành án chính là “Bước hoàn thiện” để công lý được thực hiện trọn vẹn. Tình yêu với ngành THADS cũng từ đó mà lớn dần trong tôi.

Tôi bắt đầu tìm hiểu về điều kiện để được trở thành công chức của ngành, tôi thường xuyên lên trang Thông tin điện tử của Cục THADS tỉnh Đồng Tháp (nay là THADS tỉnh Đồng Tháp) tìm kiếm những thông tin về tuyển dụng của ngành để tự tìm cho mình một cơ hội được quay lại phục vụ ngành, mặc dù tôi biết việc chuyển đổi từ công chức Tư pháp - Hộ tịch sang công chức chuyên ngành THADS là một bước tiến chuyên sâu trong hệ thống cơ quan Tư pháp đòi hỏi tính thực chiến và áp lực cao hơn.

Cơ duyên đã đến. Năm 2024 biết được thông tin ngành THADS cần tuyển thêm công chức, tôi bắt đầu bằng việc tìm hiểu kỹ các quy định liên quan: điều kiện chuyển công tác, tiêu chuẩn ngạch công chức thi hành án cũng như quy trình tiếp nhận.

Ngày cầm bộ hồ sơ sang nộp dự tuyển, tôi được tiếp đón và hướng dẫn nhiệt tình bởi một chị phụ trách của Phòng Tổ chức – cán bộ, sau đó là hành trình chuẩn bị hồ sơ – một hành trình đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên trì. Từng loại giấy tờ được tôi rà soát cẩn thận: đơn xin chuyển ngành, sơ yếu lý lịch có xác nhận, bản nhận xét đánh giá quá trình công tác, các văn bằng, chứng chỉ liên quan… Có những giấy tờ tưởng chừng đơn giản nhưng lại phải chỉnh sửa nhiều lần để đảm bảo đúng quy định, tôi còn chủ động xin ý kiến nhận xét của lãnh đạo đơn vị, vừa là để hoàn thiện hồ sơ, vừa là để thể hiện rõ quyết tâm của mình.

Khoảng thời gian chờ đợi kết quả là những ngày không dễ dàng, tôi vừa tiếp tục hoàn thành tốt công việc hiện tại, vừa thấp thỏm hy vọng về một cơ hội mới. Những gì mong đợi và hy vọng cũng thành hiện thực. Ngày 20/9/2024 là ngày tôi nhận được Quyết định tiếp nhận vào làm công chức ngành Thi hành án, đó là một cảm xúc khó quên – vừa vui mừng, vừa hồi hộp, xen lẫn một chút lo lắng về chặng đường phía trước. Bước sang môi trường mới, tôi nhận ra rằng quyết định của mình là đúng.

Khi chuyển sang công tác trong ngành thi hành án, tôi mang theo một lợi thế đặc biệt: sự thấu hiểu người dân từ cơ sở, biết cách lắng nghe, giải thích những quy định pháp luật bằng ngôn ngữ gần gũi, dễ hiểu. Bảy năm công tác với chức danh công chức Tư pháp là quãng thời gian tôi rèn luyện tính cẩn trọng, tỉ mỉ qua từng tờ khai sinh, kết hôn hay những bản thẩm định văn bản quy phạm pháp luật, ở đó, pháp luật là những chuẩn mực, là sự hướng dẫn tận tình để người dân hoàn thiện các quyền nhân thân.

Ngày đầu tiên khoác lên mình đồng phục ngành, cảm giác trong tôi thật khó tả, không chỉ là việc thay đổi một bộ trang phục làm việc, mà là một trải nghiệm tâm lý đầy chiều sâu — nơi lòng tự hào hòa quyện cùng sức nặng của trách nhiệm, màu áo trầm ấm nhưng đầy uy nghiêm như một lời nhắc nhở về sự thanh cao và bản lĩnh, độ cứng cáp của cầu vai, ve áo và sự lấp lánh của phù hiệu... tất cả tạo nên một chỉnh thể đầy kiêu hãnh.

Tôi được phân công nhiệm vụ làm việc tại Văn phòng Cục Thi hành án dân sự tỉnh Đồng Tháp (nay là Văn phòng THADS tỉnh Đồng Tháp), làm việc tại bộ phận Văn phòng, tôi không trực tiếp giải quyết tranh chấp, không đứng trước những tình huống căng thẳng với đương sự. Ở đó, công việc bắt đầu với những Công văn từ cấp trên gửi xuống, những báo cáo từ các Phòng và các đơn thư của người dân chuyển về, tất cả đều phải được tiếp nhận, phân loại và xử lý đúng quy trình. Không ai nói ra, nhưng ai cũng hiểu: chỉ cần chậm một bước ở Văn phòng, cả hệ thống phía sau sẽ bị ảnh hưởng. Công việc tưởng chừng lặp đi lặp lại, nhưng không hề đơn giản. Một báo cáo quý không chỉ là việc tổng hợp số liệu. Đó là hàng ngàn vụ việc phải đối chiếu, cập nhật tiến độ, phân loại kết quả. Có vụ đã thi hành xong, có vụ đang dở dang, có vụ kéo dài nhiều năm chưa giải quyết được... Tất cả đều phải phản ánh chính xác.

Có lúc đồng hồ đã chỉ sang tối, nhưng những người làm Văn phòng như tôi vẫn kiên trì với từng trang giấy, từng con số, từng quy trình. Chúng tôi hiểu rằng, phía sau mỗi hồ sơ là một vụ việc và phía sau mỗi con số là cả một quá trình thực thi pháp luật và dù lặng lẽ, những người làm công tác Văn phòng như tôi vẫn góp phần hoàn thiện hành trình của công lý – từ Bản án trên giấy đến kết quả trong thực tế.

Tôi ở một góc khác, là người phụ trách tổng hợp báo cáo thống kê, tôi phải rà soát số liệu. Những con số mang theo áp lực rất thật: số vụ việc đã thi hành xong, số tiền thu hồi, số án tồn đọng, một con số tăng bất thường – có thể là dấu hiệu của nhiều vụ việc mới phát sinh, một chỉ tiêu giảm chậm – có thể là những hồ sơ khó đang bị “vướng” ở đâu đó… Mỗi con số của báo cáo đòi hỏi sự chính xác, bởi đó là căn cứ để đánh giá cả đơn vị.

Những ngày cuối tháng, cuối quý là lúc áp lực tăng lên rõ rệt. Mọi người gần như “chạy đua” với thời gian để hoàn thành báo cáo, đối chiếu số liệu, rà soát từng vụ việc… Những ngày làm báo cáo quý hay cuối năm là khoảng thời gian áp lực nhất, tôi gần như “sống” cùng số liệu. Tôi tra từng dòng, từng cột, đối chiếu giữa các biểu mẫu, đảm bảo mọi thứ phải khớp tuyệt đối. Có khi chỉ một con số lệch, tôi phải kiểm tra để tìm nguyên nhân giải quyết hàng giờ. Một báo cáo không chỉ để “nộp cho xong”. Nó là căn cứ để lãnh đạo đánh giá tình hình, đưa ra chỉ đạo và những phương hướng giải quyết để đảm bảo nhiệm vụ chung của cả đơn vị. Thế nhưng với tôi khi một báo cáo được hoàn thành trọn vẹn, khi số liệu “khớp” sau nhiều lần rà soát, khi một sai sót được phát hiện và điều chỉnh kịp thời… tôi lại thấy công sức của mình không hề vô nghĩa.

Công việc ở Văn phòng THADS có thể không hào nhoáng, không nhiều người biết đến. Nhưng chính sự tỉ mỉ, chính xác và bền bỉ của những con người nơi đây đã góp phần làm nên sự nghiêm minh và hiệu quả của pháp luật trong đời sống. Thời gian tôi gắn bó với ngành chưa lâu, tuy không có những thành tích nổi bật được tuyên dương, không có những câu chuyện “kịch tính” để kể lại. Nhưng tôi có một niềm tự hào rất riêng, đó là khi nhìn vào báo cáo hoàn chỉnh, những con số rõ ràng, chính xác – phản ánh đúng nỗ lực của cả tập thể. Đó là khi biết rằng, phía sau những quyết định điều hành, có một phần công sức thầm lặng của mình.

Quyết định chuyển ngành đối với tôi là một bước ngoặt lớn. Hành trình phía trước còn dài với những áp lực đang chờ đón nhưng với tình yêu dành cho màu áo ngành, màu áo tuy không rực rỡ như sắc hoa, nhưng lại bền bỉ như ý chí của những người thực thi pháp luật, tôi tin rằng với sự dìu dắt của Ban lãnh đạo cùng các anh chị đồng nghiệp để tôi có thể đóng góp một phần sức nhỏ bé của mình vào sự nghiệp chung của ngành và dù con đường phía trước còn nhiều thử thách, nhưng chỉ cần giữ vững niềm tin vào giá trị của công việc mình đang làm, tôi sẽ tiếp tục đi đúng hướng và sẽ hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.