Cơ cấu tổ chức mới của Bộ Tài chính từ ngày 1/7/2025

Chính phủ ban hành Nghị định 166/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 29/2025/NĐ-СР ngày 24/2/2025 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tài chính (Nghị định 166). Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025.

Tái cơ cấu tổ chức

Theo đó, một nội dung kỹ thuật nhưng có ý nghĩa thực tiễn cao là sửa đổi cụm từ "cấp huyện" thành "cấp xã" tại điểm b khoản 23 Điều 2, nhằm thống nhất thuật ngữ hành chính trong tổ chức bộ máy.

Cũng theo Nghị định lần này, Bộ Tài chính giảm 1 đơn vị, còn 34 đơn vị. Cụ thể, 29 đơn vị là các tổ chức hành chính, giúp Bộ trưởng thực hiện chức năng quản lý nhà nước về tài chính như Văn phòng, Cục Quản lý đấu thầu, Cục quản lý công sản, Cục Thuế, Cục Hải quan, Kho bạc Nhà nước, Cục Thống kê... 4 đơn vị sự nghiệp công lập gồm Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, Báo Tài chính - Đầu tư, Tạp chí Kinh tế - Tài chính và Trường Bồi dưỡng cán bộ Kinh tế - Tài chính. 1 đơn vị đặc thù là Bảo hiểm xã hội Việt Nam.

Phân cấp tổ chức rõ ràng

Một điểm đáng chú ý trong cơ cấu tổ chức mới của Bộ Tài chính là cách sắp xếp cấp tổ chức và hoạt động của các cục chuyên ngành.

Theo đó, Cục Thuế, Cục Thống kê, Bảo hiểm xã hội Việt Nam tổ chức và hoạt động theo 3 cấp: cấp trung ương, cấp tỉnh (bao gồm các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương) và cấp cơ sở (quản lý quận, huyện, thị xã…).

Cục Hải quan tổ chức theo mô hình 3 cấp gồm: Cấp trung ương; Cấp tỉnh (20 Cục Hải quan khu vực); Cấp cửa khẩu hoặc ngoài cửa khẩu

Kho bạc Nhà nước và Cục Dự trữ Nhà nước cũng tổ chức theo mô hình 2 cấp:

Cấp Trung ương; Cấp Khu vực hoặc cấp tỉnh (20 Kho bạc khu vực và 15 Cục Dự trữ khu vực)

Đây là sự phân cấp rõ ràng, đẩy nhanh tốc độ xử lý thủ tục hành chính, đồng thời tạo điều kiện để từng đơn vị hoạt động hiệu quả hơn, sát thực tế địa phương.

Các đơn vị có con dấu hình Quốc huy là: Cục Thuế; Cục Hải quan; Cục Dự trữ Nhà nước; Cục Thống kê; Kho bạc Nhà nước; Ủy ban Chứng khoán Nhà nước; Bảo hiểm xã hội Việt Nam.

Bộ trưởng quy định cơ cấu tổ chức của các đơn vị thuộc Bộ

Nghị định 166 cũng nêu cụ thể số lượng phòng ban trong từng vụ, phù hợp với tính chất công việc và yêu cầu quản lý mới. Ví dụ: Vụ Ngân sách Nhà nước: có 6 phòng; Vụ Phát triển hạ tầng: có 3 phòng; Vụ Tài chính – Kinh tế ngành: có 4 phòng; Vụ Kinh tế địa phương và lãnh thổ: có 4 phòng; Vụ Các định chế tài chính: có 4 phòng; Vụ Pháp chế: có 5 phòng; Vụ Tổ chức cán bộ: có 6 phòng.

Một điểm quan trọng trong Nghị định lần này là thẩm quyền chủ động của Bộ trưởng Bộ Tài chính được: Quyết định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các đơn vị thuộc Bộ; Quyết định số lượng các đơn vị thuộc Thuế, Hải quan, Thống kê, Dự trữ…; Trình Thủ tướng Chính phủ danh sách các đơn vị sự nghiệp công lập khác thuộc bộ.

Điều 2 của Nghị định quy định rõ về điều khoản chuyển tiếp, trong đó yêu cầu Bộ trưởng Bộ Tài chính tổ chức, sắp xếp các đơn vị đang chờ kiện toàn như Trường Bồi dưỡng cán bộ Kinh tế - Tài chính, Cục Thuế tỉnh, Bảo hiểm xã hội tỉnh, Thống kê cấp tỉnh… Tất cả phải hoàn thành kiện toàn và chính thức hoạt động trong 3 tháng kể từ ngày nghị định có hiệu lực thi hành.

Bộ trưởng Bộ Tài chính cũng có trách nhiệm đề xuất việc sáp nhập hoặc tổ chức lại Học viện Chính sách và Phát triển, đưa vào danh sách các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ.

Ngọc Nga