Công tác bảo vệ trẻ em đạt nhiều kết quả tích cực

Những bước đi cụ thể từ chính sách đến hành động

An toàn cho trẻ em, vì sự phát triển toàn diện của trẻ em đang là mục tiêu mà nhiều tỉnh, thành hướng tới. Đơn cử, UBND TP Đà Nẵng vừa có Quyết định số 1199/QĐ-UBND ban hành Chương trình Hành động vì trẻ em giai đoạn 2026 - 2030 nhằm bảo đảm thực hiện tốt các quyền trẻ em, sự phát triển toàn diện của trẻ em.

Theo đó, một trong những nhóm mục tiêu lớn của Chương trình hành động là bảo vệ trẻ em, bảo đảm mọi trẻ em đều được bảo vệ, phòng ngừa xâm hại, bạo lực, bóc lột và mua bán; ưu tiên hỗ trợ trẻ em có nguy cơ bị xâm hại, trẻ em thuộc các hộ gia đình nghèo, cận nghèo, dân tộc thiểu số và trẻ em trong các gia đình nhập cư; phòng, chống tai nạn thương tích trẻ em.

Không dừng lại ở các văn bản chính sách, Đà Nẵng còn thể hiện cam kết mạnh mẽ từ nhiều năm nay. Tháng 7/2024, cùng với 56 thành phố trên thế giới, Đà Nẵng chính thức tham gia sáng kiến chủ đạo toàn cầu “Thành phố an toàn, không bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em” do Cơ quan Liên hợp quốc về bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ (UN Women) phát động.

Hướng tới mục tiêu trở thành một “thành phố đáng sống”, Đà Nẵng kiên trì theo đuổi mô hình “Thành phố 4 an”, trong đó đặc biệt nhấn mạnh yếu tố an toàn cho phụ nữ và trẻ em. Từ năm 2020 đến năm 2025, các lực lượng Công an thành phố Đà Nẵng đã phát hiện, ngăn chặn, xử lý 131 vụ/146 đối tượng phạm tội, vi phạm pháp luật về các hành vi liên quan đến bạo lực, xâm hại đối với phụ nữ và trẻ em; trong đó khoảng 72 vụ (chiếm 54,96%) là xâm hại tình dục…

Không chỉ dừng lại ở cấp độ chính sách, việc tạo ra không gian để trẻ em được lắng nghe cũng đang được chú trọng. Ngày 12/4/2026, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị đã tổ chức Diễn đàn “Trẻ em với vấn đề phòng, chống bạo lực gia đình và xâm hại trẻ em”, thu hút khoảng 1.500 học sinh tại một số trường THCS của tỉnh Quảng Trị tham gia.

Đây không chỉ là một hoạt động tuyên truyền, mà còn mở ra một không gian đối thoại gần gũi, nơi những vấn đề tưởng chừng xa xôi được đặt lại đúng vị trí trong đời sống học đường, trong suy nghĩ và trải nghiệm của chính các em.

Em N.T.H, học sinh Trường THCS Lệ Ninh chia sẻ tại Diễn đàn: “Trước đây em nghĩ bạo lực gia đình là chuyện của người lớn, mình không liên quan. Nhưng qua Diễn đàn, em hiểu rằng mình có quyền được bảo vệ, và quan trọng là phải biết nói ra khi gặp chuyện không an toàn”. Câu nói của em N.T.H đã phản ánh một chuyển biến quan trọng: từ nhận thức thụ động sang chủ động bảo vệ bản thân.

Gia đình, nhà trường và xã hội - ba trụ cột không thể tách rời

Từ những sự kiện ở Quảng Trị và Đà Nẵng, có thể thấy vấn đề an toàn cho trẻ em và thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em cần được cụ thể hóa và tiếp cận toàn diện hơn nữa trong thực tế.

Tại lễ công bố chuỗi chương trình truyền thông “Vì trẻ em” năm 2026, bà Nguyễn Thị Thanh Hòa, Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam đánh giá rằng, trong những năm qua, công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em đã đạt được nhiều kết quả tích cực.

Đặc biệt, trong thời đại số, trẻ em vừa có nhiều cơ hội tiếp cận tri thức, nhưng đồng thời cũng phải đối mặt với những nguy cơ mới mà các biện pháp bảo vệ truyền thống chưa đủ để ứng phó. Điều này đặt ra yêu cầu phải có cách tiếp cận toàn diện, bài bản và lâu dài, thay vì chỉ dừng lại ở các chiến dịch ngắn hạn.

Một điểm đáng chú ý từ Diễn đàn tại Quảng Trị là sự thay đổi nhận thức không chỉ diễn ra ở trẻ em, mà còn ở phụ huynh. Một phụ huynh tại xã Vĩnh Linh chia sẻ: “Chúng tôi trước đây thường nghĩ con còn nhỏ, chưa cần biết nhiều. Nhưng qua Diễn đàn, mới thấy nếu không trang bị từ sớm thì các cháu rất dễ bị tổn thương. Điều quan trọng là các cháu phải biết tự bảo vệ mình và biết tìm đến người lớn khi cần”.

Nhận thức này cho thấy một thực tế: bảo vệ trẻ em không thể chỉ giao cho nhà trường hay cơ quan chức năng, mà cần sự tham gia đồng bộ của gia đình.

Theo bà Lê Thị Ngọc Hà, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị, khi học sinh được trang bị kiến thức và kỹ năng, khi phụ huynh thay đổi nhận thức, khi nhà trường và các ngành phối hợp chặt chẽ, thì việc phòng, chống bạo lực và xâm hại trẻ em mới có thể đi vào chiều sâu, bền vững.

“Diễn đàn không chỉ để nói, mà để lắng nghe. Không chỉ để tuyên truyền, mà để đánh thức nhận thức. Và từ những nhận thức được đánh thức ấy, những hành động thiết thực có thể bắt đầu một cách âm thầm nhưng bền bỉ, như cách một đứa trẻ học cách bảo vệ chính mình từ những điều giản dị nhất”, bà Lê Thị Ngọc Hà khẳng định.

Ở góc độ Công an TP Đà Nẵng, đánh giá cho thấy công tác phòng, chống bạo lực, xâm hại phụ nữ và trẻ em trên địa bàn thành phố bên cạnh những thành quả thì vẫn còn một số tồn tại, hạn chế, khó khăn, vướng mắc nhất định cần có hướng khắc phục, như công tác tuyên truyền còn dàn trải, chưa tiếp cận được các địa bàn, diện đối tượng trọng điểm; tình trạng bạo lực trong học đường, vi phạm pháp luật trong lứa tuổi chưa thành niên còn diễn biến phức tạp, do thiếu sự gắn kết, cộng đồng trách nhiệm giữa gia đình, nhà trường và xã hội.

Bên cạnh đó, việc răn đe, giáo dục các đối tượng vi phạm trong một số vụ bạo lực gia đình (phụ nữ và trẻ em) còn gặp khó khăn, nguyên nhân xuất phát từ tình cảm gia đình, sợ gia đình đổ vỡ, mất uy tín, vẫn còn những địa phương chưa thật sự quyết tâm, quyết liệt trong công tác triển khai phòng, chống bạo lực với phụ nữ và trẻ em…

Qua những khía cạnh trên có thể thấy, bảo vệ trẻ em không chỉ là vấn đề chính sách, mà còn là bài toán về thực thi và thay đổi nhận thức xã hội.