Cựu Bí thư Tỉnh uỷ Bình Dương hầu toà tại Hà Nội

Ngày 6/5, Viện KSND tối cao đã ban hành cáo trạng truy tố 28 bị can trong vụ án kinh tế, tham nhũng xảy ra tại Tổng Công ty Sản xuất - Xuất nhập khẩu Bình Dương.

Trong vụ án này, bị can Trần Văn Nam, cựu Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương; Trần Thanh Liêm, cựu Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương và 20 bị can khác bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” theo quy định tại Điều 219 BLHS.

Bị can Nguyễn Thục Anh và vợ chồng bị can Võ Hồng Cường, Trần Đình Như Ý bị truy tố về tội “Tham ô tài sản” theo quy định tại Điều 353 BLHS.

Bị can Nguyễn Văn Minh (cựu Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Sản xuất - Xuất nhập khẩu Bình Dương); bị can Trần Nguyên Vũ (cựu Giám đốc Tổng Công ty Sản xuất - Xuất nhập khẩu Bình Dương) và bị can Huỳnh Thanh Hải (cựu Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Sản xuất - Xuất nhập khẩu Bình Dương) bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” và tội “Tham ô tài sản”.

Viện KSND tối cao xác định, các bị can trong vụ án này có sai phạm trong chuyển nhượng 2 khu đất tại tỉnh Bình Dương.

Theo cáo trạng của Viện KSND tối cao, Tổng Công ty Sản xuất - Xuất nhập khẩu Bình Dương là doanh nghiệp trực thuộc UBND tỉnh do Trần Văn Minh làm Chủ tịch HĐQT. Ngoài ra, Trần Văn Minh và người thân còn lập các công ty “sân sau” gồm Công ty Tân Thành, Công ty Phát Triển, Công ty Đầu tư - Xây dựng Tân Phú.

Sai phạm đầu tiên của xảy ra từ năm 2011 khi Tổng Công ty Sản xuất - Xuất nhập khẩu Bình Dương xin được giao hai mảnh đất tại khu liên hợp tỉnh gồm 43ha đất xây khu dân cư Tân Phú và 145ha để xây sân golf, nghỉ dưỡng.

Hồ sơ gửi đến cơ quan thuế và bị can Lê Văn Trang (khi đó là Cục trưởng Cục Thuế tỉnh Bình Dương) cùng thuộc cấp đã đề xuất đơn giá gần 52.000 đồng một m2 theo quy định .

Nhóm bị can từng là cán bộ tại UBND tỉnh Bình Dương biết rõ cơ quan thuế tỉnh lấy quy định của năm 2006 để áp cho năm 2012 là sai nhưng vẫn phê duyệt. Trong đó, ông Trần Văn Nam bị cáo buộc biết sai nhưng vẫn giao đất. Hành vi này gây thiệt hại cho Nhà nước số tiền 761 tỷ đồng.

Sai phạm tiếp theo xảy ra từ năm 2015, khi Tổng Công ty Sản xuất - Xuất nhập khẩu Bình Dương thực hiện cổ phần hóa. Thời điểm đó, Tỉnh ủy Bình Dương ra văn bản yêu cầu chuyển khu đất 43ha nói trên về Công ty Impco (ban đầu là Công ty con của Tổng Công ty Sản xuất - Xuất nhập khẩu Bình Dương, nhưng từ năm 2016 trực thuộc Tỉnh ủy Bình Dương). Khu đất 145ha dự kiến xây sân golf được yêu cầu phải “giữ lại sai khi cổ phần hóa”.

Tuy nhiên, các bị can trong vụ án đã làm ngược lại với động cơ chiếm đoạt, hưởng lợi từ các khu đất.

Tại khu 43ha, Nguyễn Văn Minh thống nhất với con rể là Nguyễn Đại Dương cùng các đồng phạm bán trái phép bằng cách mang đi góp vốn liên doanh tại Công ty Tân Phú.

Cụ thể, Tổng Công ty Sản xuất - Xuất nhập khẩu Bình Dương góp 60 tỷ đồng vào Tân Phú tương ứng 30% cổ phần; Công ty Âu Lạc của Nguyễn Đại Dương) góp 70% còn lại.

Sau đó, Nguyễn Văn Minh bán khu đất này cho Công ty Tân Phú với giá 250 tỷ đồng. Tiếp đó, Tổng Công ty Sản xuất - Xuất nhập khẩu Bình Dương cũng bán nốt 30% cổ phần của mình tại Công ty Tân Phú cho Công ty Âu Lạc với giá 161 tỷ đồng.

Như vậy, Công ty Âu Lạc của Nguyễn Văn Dương đã thâu tóm 43ha đất Nhà nước với chi phí 411 tỷ đồng. Tài sản này sau đó được bán cho Công ty Kim Oanh của bà Đặng Thị Kim Oanh (SN 1970, ở TP Hồ Chí Minh).

Viện KSND tối cáo xác định, giá trị khu 43ha tại thời điểm khởi tố vụ án năm 2019 là 1.335 tỷ đồng, các bị can gây thiệt hại 984 tỷ đồng (1.335 tỷ trừ 411 tỷ đồng Công ty Âu Lạc đã trả).

Tại khu 145ha, Nguyễn Văn Minh và con gái là Nguyễn Thục Anh cũng tìm cách thâu tóm bằng cách mang đi liên doanh, góp vốn. Tỉnh ủy yêu cầu khu đất phải để lại Tổng Công ty Sản xuất - Xuất nhập khẩu Bình Dương sử dụng sau khi cổ phần hóa. Nhưng Nguyễn Văn Minh đưa cả 145ha vào danh mục “tài sản chờ thanh lý” để không xác định giá trị quyền sử dụng đất.

Khu đất sau đó được góp vốn vào Công ty Tân Thành rồi “đẩy đi đẩy lại” giữa các doanh nghiệp sân sau của Trần Văn Minh. Sau đó Tổng Công ty Sản xuất - Xuất nhập khẩu Bình Dương chỉ thu về 442 tỷ đồng trong khi giá trị thực là 4.472 tỷ đồng. Các bị can gây thiệt hại 4.030 tỷ đồng.

Với hành vi tham ô tài sản, Viện KSND tối cao xác định, sau khi không đưa 145ha vào giá trị doanh nghiệp khi cổ phần hoá, Nguyễn Văn Minh chỉ đạo hoàn tất thủ tục để thay đổi quyền sử dụng đất từ Tổng Công ty Sản xuất - Xuất nhập khẩu Bình Dương sang tên Công ty Tân Thành.

Như vậy, Công ty Tân Thành có giá trị 442 tỷ đồng, tương ứng hơn 16.000 đồng một cổ phần và Nguyễn Văn Minh biết rõ điều này. Tuy nhiên, do cần 404 tỷ đồng trả nợ cho Tổng Công ty Sản xuất - Xuất nhập khẩu Bình Dương nên Nguyễn Văn Minh quyết định để doanh nghiệp này mua 19% cổ phần của Tân Thành với giá 105.000 đồng một cổ phần. Từ đây, Nguyễn Văn Minh và con gái cùng các đồng phạm chiếm đoạt 815 tỷ đồng của Nhà nước.

Trong vụ án này, cựu Bí thư Tỉnh uỷ Bình Dương Trần Văn Nam bị cáo buộc vi phạm pháp luật về đất đai, doanh nghiệp cùng các văn bản liên quan trong việc cho Tổng Công ty Sản xuất - Xuất nhập khẩu Bình Dương được nhận đất Nhà nước rồi chuyển cho tư nhân. “Bị can Trần Văn Nam phải chịu trách nhiệm chính về những quyết định và chỉ đạo của mình dẫn đến hậu quả đặc biệt lớn tài sản của Nhà nước”, cáo trạng nêu.

Viện KSND tối cao ủy quyền cho Viện KSND TP Hà Nội thực hành công tố trong quá trình xét xử vụ án này. TAND TP Hà Nội quyết định về trách nhiệm dân sự và xử lý vật chứng trong vụ án.