NSƯT Đàn bầu Việt Nam Lệ Giang biểu diễn cùng ngôi sao nổi tiếng người Ả-rập, nam ca sĩ Aseel Abu Baker.
Độc đáo “Cung thanh là tiếng mẹ/Cung trầm là giọng cha”
Tối 12/10/2021, tại sân khấu ngoài trời lớn nhất trong khu tổ hợp EXPO 2020 Dubai, một trong những chương trình nghệ thuật hàng đầu của EXPO 2020 đã diễn ra với sự góp mặt của Nghệ sĩ Ưu tú (NSƯT) Đàn bầu Việt Nam Lệ Giang. Đàn bầu Việt Nam hòa tấu cùng ban nhạc truyền thống Trung Đông và ngôi sao nổi tiếng người Ả-rập Xê-út, nam ca sĩ Aseel Abu Baker.
“Đêm nhạc Jalsat” là loạt chương trình tổ chức hàng tháng, từ tháng 10/2021 đến tháng 3/2022 trong khuôn khổ EXPO 2020. Chương trình nhận được rất nhiều sự quan tâm của truyền thông và người dân các nước Vùng Vịnh. Các nhà tổ chức tham vọng không chỉ giới thiệu một phần di sản âm nhạc của UAE mà còn đem lại cho người xem một trải nghiệm độc nhất vô nhị khi đưa các nhạc cụ dân tộc của một số quốc gia trên thế giới cùng trình diễn với ban nhạc truyền thống Trung Đông và các nghệ sĩ tên tuổi trong khu vực.
Đàn bầu Việt Nam là nhạc cụ duy nhất được mời tham gia ngay trong chương trình “Đêm nhạc Jalsat” số đầu tiên. Xuất hiện trong tà áo dài màu vàng rực rỡ, NSƯT Lệ Giang (giảng viên Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam) gần như ngay lập tức trở thành tâm điểm của sân khấu. Âm thanh đàn bầu đã mở đầu tiết mục một cách đầy tự tin, dẫn dắt người nghe vào giai điệu sôi động của ca khúc Gedar Gedar do nam ca sĩ Aseel Abu Baker trình bày. Sự điêu luyện của nghệ sỹ đàn bầu Việt Nam được thể hiện rõ trong những phút ngẫu hứng “duyên dáng” mà không làm mất đi sự hòa hợp với giọng hát ấm áp của danh ca người Ả-rập Xê-út Aseel Abu Baker, vốn là ngôi sao rất được yêu thích tại khu vực Vùng Vịnh.
Nói về buổi diễn, NSƯT Lệ Giang chia sẻ: “Tôi rất cảm kích khi được Ban tổ chức chào đón nồng nhiệt, các nghệ sĩ thân thiện, ấm áp và đặc biệt là được “đối thoại và phiêu” cùng ca sĩ nổi tiếng Aseel Abu Baker. Sử dụng những nhạc cụ tiêu biểu của mỗi dân tộc, chúng tôi đã cùng hoà tấu nên giai điệu bạn bè, những thanh âm của tình hữu nghị, kết nối và đến gần nhau hơn”.
Trong hàng chục năm qua, độc huyền cầm Việt Nam “chu du” hơn trăm quốc gia trên thế giới. NSƯT Lệ Giang với hơn 30 năm gắn bó với cây đàn đã vinh dự được đem tiếng nhạc thánh thót đến hơn 80 quốc gia trên thế giới. Ngoài NSƯT Lệ Giang, còn có Nghệ sĩ Nhân dân (NSND) Hoàng Anh Tú, NSND Nguyễn Tiến, NSƯT Kim Anh, nghệ sĩ Phạm Đức Thành, nghệ sĩ Lê Hoài Phương… góp phần đưa tiếng đàn bầu “cung thanh là tiếng mẹ, cung trầm là giọng cha” đi khắp 5 châu.
Cần khẳng định chủ quyền của Việt Nam với đàn bầu
Xuất phát từ một nhạc cụ dùng để kiếm sống của những người hát Xẩm phiêu bạt khắp làng quê, góc phố nghèo, kẻ chợ... vùng Đồng bằng Bắc Bộ, đàn bầu - tham gia một số dàn nhạc sân khấu chèo, tuồng. Cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, đàn bầu được thay thế đàn tam trong ngũ tuyệt tranh - tỳ - nhị và bầu trong dàn nhạc cung đình Huế. Đàn bầu sau nhiều lần cải tiến, đến nay có thể tham gia hòa tấu với nhiều nhạc cụ khác cùng một lúc và có thể trình diễn trên sân khấu lớn.
Trong số các đàn một dây trên thế giới, đàn bầu của Việt Nam được đánh giá là rất đặc sắc, độc đáo, bởi nó là cây đàn duy nhất phát ra âm bồi, không có phím bấm nhưng có thể chơi được tất cả các cao độ, có khả năng trình diễn tất cả các kỹ thuật rung, nhấn, đặc biệt là kỹ thuật luyến láy… Tuy nhiên, trước xu thế giao lưu, hội nhập âm nhạc như “vũ bão” của công nghệ, internet hiện nay, âm nhạc cổ truyền nói chung và đàn bầu dần bị giới trẻ thờ ơ.
Những năm gần đây, đàn bầu dần ít xuất hiện trong lễ hội, chương trình ca múa nhạc ngay cả trên sóng truyền hình, thay vào đó các dòng nhạc như pop, điện tử luôn thống trị. Các chương trình dành cho các nghệ sĩ biểu diễn nhạc cụ dân tộc bắt đầu khan hiếm. Số người theo học đàn bầu giảm đáng kể, hầu như không có sân khấu chuyên nghiệp nào dành riêng để biểu diễn các nhạc cụ truyền thống, trong đó có đàn bầu. Ngoài ra, chế độ đãi ngộ chưa thật sự hấp dẫn đối với loại hình âm nhạc dân tộc.
Mỗi năm có khoảng 20-30 sinh viên tốt nghiệp đàn bầu từ khối các trường văn hóa nghệ thuật. Đầu ra chính của những người học nhạc cụ truyền thống là các đoàn nghệ thuật truyền thống, nhưng những đoàn này chỉ có biên chế một người cho mỗi loại nhạc cụ dân tộc, nên không thể tuyển thêm. Do vậy, những sinh viên ra trường sẽ chẳng biết đi về đâu. Thiếu đất diễn, nhiều người đã tự xoay xở thành lập một số ban nhạc, nhóm đàn bầu nhỏ lẻ để biểu diễn trong nhà hàng, khách sạn.
Thế nhưng vì nhu cầu ít, một số ban nhạc, nhóm đàn bầu tan rã chuyển nghề. Vì “cơm áo, gạo, tiền”, nghệ sĩ đàn bầu dù có tâm với nghề thì tài năng cũng dần mai một. Ngay cả việc đào tạo cũng như sáng tác cho nhạc cụ này chưa được quan tâm đúng mức. Theo chuyên gia âm nhạc, hiện chỉ loanh quanh hơn 10 tác phẩm giảng dạy.
Không chỉ thế, các chuyên gia âm nhạc còn lo ngại trước một số dấu hiệu xâm hại quyền sở hữu đàn bầu của Việt Nam ở nước ngoài. Theo các chuyên gia âm nhạc, Nhà nước cần nhanh chóng lập hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận cây đàn bầu là giá trị văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại của Việt Nam, để có thể làm tốt hơn công tác bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị của đàn bầu - nhạc cụ truyền thống độc đáo của Việt Nam, đồng thời, khẳng định rõ ràng cây đàn bầu là của người Việt Nam, từ đó lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam ra thế giới. Hay nói cách khác, các nhà quản lý văn hóa cần sớm đưa ra những tài liệu nghiên cứu chính xác có tính thuyết phục hơn để khẳng định chủ quyền của Việt Nam với đàn bầu.
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM) - Quảng cáo rầm rộ, tung hô là "hàng chính hãng", " hàng chất lượng cao" , thương hiệu mũ bảo hiểm Masontex đã tạo nên một “ma trận” bủa vây người tiêu dùng trên các sàn thương mại điện tử. Thế nhưng, đằng sau những lời "quảng cáo có cánh" là hàng nghìn chiếc mũ bảo hiểm Mansontex không rõ nguồn gốc, xuất xứ và có dấu hiệu không đảm bảo chất lượng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn đối với người tiêu dùng. Sau nhiều ngày truy vết mạng lưới kho vận, nhóm phóng viên đã phát hiện ra nơi những chiếc mũ Masontex được phân phối đi khắp nơi là từ tổng kho Laizanbao. Kho Laizanbao tọa lạc ngay trong khuôn viên của Trường Cao đẳng nghề số 2 - Bộ Quốc phòng, có địa chỉ khu Đồi Ấm, xã Vĩnh Thành, tỉnh Phú Thọ.
PLM - Trở lại công trường những ngày này, những ánh nhìn e ngại buộc phải nhường chỗ cho sự ngỡ ngàng trước một đại công trình rộn ràng. Không còn những hạng mục thi công dở dang thay vào đó là quyết tâm thực hiện công trình đang được đắp bồi từng ngày qua vôi vữa, kính thép và những giọt mồ hôi hối hả, minh chứng cho một lời cam kết đang bứt tốc tiến sát vạch đích.
(PLM) - Theo quy định của ngành y tế, xe cấp cứu muốn hoạt động phải được cấp phép, bảo đảm đầy đủ trang thiết bị chuyên dụng và có nhân viên y tế đi kèm. Tuy nhiên, thực tế ghi nhận tại khu vực Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức thời gian gần đây xuất hiện nhiều phương tiện cá nhân được hoán đổi công năng để vận chuyển bệnh nhân như xe cấp cứu, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn.
(PLM) - Từ ngày 1/7/2026, việc thu bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và bảo hiểm tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp (TNLĐ-BNN) sẽ được thực hiện theo mức lương cơ sở mới là 2,53 triệu đồng/tháng theo quy định tại Nghị định 161/2026/NĐ-CP của Chính phủ.
PLM - Ngày 9/6, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo lấy ý kiến dự thảo Hồ sơ dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Sau gần 10 năm thi hành, Luật Đấu giá tài sản đã góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch trong xử lý tài sản.
Minh Anh - Nguyễn Khánh
(PLM) - Trước làn sóng mạng xã hội ca ngợi tinh dầu dừa chữa nấm Candida, chuyên gia lên tiếng cảnh báo: đâu là sự thật khoa học, nguy cơ khi tự ý dùng và cách nhận biết thông tin sức khỏe sai lệch?
(PLM) - Đang vào thời điểm thu hoạch chính vụ, nhưng hàng trăm hecta dứa tại Thanh Hóa lại rơi vào cảnh tiêu thụ chậm, giá giảm sâu. Cùng với những đợt nắng nóng gay gắt kéo dài trong nhiều ngày qua, nhiều diện tích dứa bị nám vỏ, cháy quả rồi thối hỏng ngay trên đồng, khiến người nông dân đối mặt với nguy cơ thua lỗ nặng.
(PLM) - Theo phản ánh của người dân khu vực xóm Vé, xã Lương Sơn, tỉnh Phú Thọ về Dự án Khu đô thị sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp Đông Trường Sơn do Công ty TNHH Legacy Riverside làm chủ đầu tư đang triển khai có dấu hiệu san lấp, cắm mốc lấn vào lòng sông, khiến không gian thoát lũ bị thu hẹp nguy cơ gây ngập lụt đối với các hộ dân vào mùa mưa lũ.
(PLM) - Hà Nội phát động Tháng hành động phòng, chống ma túy 2026, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, quyết liệt trấn áp tội phạm, xây dựng xã phường không ma túy, vì một Thủ đô an toàn, văn minh.
PLM - Sau Hội nghị tuyên truyền và lễ ký cam kết chấp hành nghiêm Luật giao thông đường bộ giữa cơ quan chức năng với chủ các phương tiện, người điều khiển phương tiện vận tải lưu thông qua địa bàn xã Thanh Oai. Đêm 3/6, đội 10 - Phòng Cảnh sát giao thông, công an thành phố Hà Nội đã lập chốt kiểm tra nồng độ cồn và trật tự an toàn giao thông trên quốc lộ 21B đoạn đi qua xã Thanh Oai. Kết quả bước đầu cho thấy tín hiệu tích cực khi không phát hiện trường hợp xe tải nào vi phạm.
