Mục đích của việc kiểm tra thí điểm, theo Bộ Tài chính là nhằm tổng hợp, đánh giá việc quản lý tiền công đức, tài trợ tại các di tích lịch sử - văn hóa, đình chùa; qua đó giúp cho các tổ chức, cá nhân là chủ sở hữu hoặc được giao quản lý, sử dụng di tích, đình chùa tự quản lý theo hướng minh bạch, rõ ràng để tạo niềm tin và đem lại lợi ích chung cho cộng đồng, góp phần phát triển văn hóa, kinh tế - xã hội của địa phương.
Có số liệu thống kê nhưng vẫn còn… “băn khoăn”
Về kết quả kiểm tra cụ thể, báo cáo của Bộ Tài chính cho biết, trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh có tổng số 450 di tích lịch sử - văn hóa, trong đó có 5 di tích quốc gia đặc biệt, 47 di tích cấp quốc gia, 70 di tích cấp tỉnh và 328 di tích đưa vào danh mục kiểm kê của địa phương.
Kết quả kiểm tra cho thấy, tổng số thu năm 2022 là 70,8 tỷ đồng (không bao gồm các khoản công đức, tài trợ bằng hiện vật, công trình xây dựng), bằng khoảng 40 - 60% số thu công đức, tài trợ năm 2019, thời điểm trước khi xảy ra đại dịch COVID-19. Tổng số chi là 54,4 tỷ đồng. 4 tháng đầu năm 2023 tổng số thu là 61 tỷ đồng (không bao gồm các khoản công đức, tài trợ bằng hiện vật, công trình xây dựng), gần bằng số thu cả năm 2022. Tổng số chi là 29,4 tỷ đồng.
Một số di tích có số thu trong 4 tháng đầu năm 2023 trên 1 tỷ đồng như: Di tích đền Cửa Ông - Cặp Tiên 19,8 tỷ đồng (bằng 32% tính trên tổng số thu tiền công đức, tài trợ tại các di tích trên địa bàn tỉnh); Khu di tích lịch sử và danh thắng cảnh Yên Tử gần 7,2 tỷ đồng (riêng tại chùa Đồng là 4,3 tỷ đồng); đền Thánh Mẫu ở Trà Cổ, Móng Cái là 5,3 tỷ đồng; Khu di tích lịch sử Bạch Đằng, Hạ Long là 3,2 tỷ đồng; chùa Hưng Học ở Nam Hòa, Quảng Yên là 2,7 tỷ đồng; Khu di tích lịch sử nhà Trần tại Đông Triều trên 1,7 tỷ đồng;…
Cũng theo Bộ Tài chính, tại các di tích có nhà sư trụ trì, đa số di tích có báo cáo thu - chi nhưng chỉ là khoản tiền trong hòm công đức. Thực tế có một số khoản công đức khác dưới hình thức đặt lễ, chuyển khoản không được phản ánh trong báo cáo gửi cho Đoàn kiểm tra; theo đánh giá của du khách, các khoản này thường cao hơn so với bỏ trong hòm công đức.
Bộ Tài chính cho biết, số liệu nêu trên được tổng hợp từ báo cáo của 221 chủ thể, bằng 47% trên tổng số chủ thể quản lý di tích. Sau khi loại trừ số di tích không có công đức, còn trên 50 di tích không có số liệu báo cáo. Trong số đó có chùa Ba Vàng ở Uông Bí thuộc di tích cấp tỉnh, nhưng được đánh giá có số thu công đức tốt.
Bộ Tài chính đánh giá, với số thực thu trong 4 tháng đầu năm 2023 là 61 tỷ đồng, cộng với việc báo cáo đầy đủ các khoản công đức tại các di tích, thì tổng số thu tiền công đức, tài trợ trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh cả năm 2023 dự kiến trên 180 tỷ đồng.
Đáng chú ý, Báo cáo của Bộ Tài chính đã bày tỏ sự băn khoăn về số thu tại Khu di tích lịch sử và danh thắng cảnh Yên Tử. Đây là một trong 5 khu di tích quốc gia đặc biệt trên địa bàn Quảng Ninh, là điểm du lịch sinh thái tâm linh nổi tiếng, mỗi năm đón trên 2 triệu lượt du khách.
Đoàn kiểm tra nhận thấy, công tác giám sát tiếp nhận, kiểm đếm tiền trong hòm công đức tuy có sự phối hợp của nhiều bên liên quan nhưng với số thu tiền công đức năm 2022 là 3,7 tỷ đồng, chỉ tương đương số thu tại Khu di tích lịch sử Bạch Đằng (3,3 tỷ đồng), thấp hơn so với số thu tại đền Thánh Mẫu, di tích cấp tỉnh ở phường Trà Cổ, Móng Cái (5,8 tỷ đồng) và chưa bằng 1/5 số thu tại đền Cửa Ông (20,1 tỷ đồng).
“Nhìn số liệu so sánh nêu trên không tránh khỏi những băn khoăn về tính khách quan trong việc tiếp nhận, kiểm đếm tiền công đức tại Khu di tích lịch sử và danh thắng cảnh Yên Tử” - Báo cáo của Bộ Tài chính lưu ý.
Kiểm tra tổng thể việc quản lý tiền công đức trên toàn quốc
Cùng với các kiến nghị đối với Quảng Ninh sau kết quả kiểm tra thí điểm việc quản lý tiền công đức, trong văn bản báo cáo Chính phủ, Bộ Tài chính đề xuất kế hoạch kiểm tra tổng thể trên toàn quốc.
Theo số liệu thống kê, hiện cả nước có trên 54.000 di tích, trong đó có 123 di tích xếp hạng quốc gia đặc biệt, gần 4.000 di tích xếp hạng cấp quốc gia, 10.000 di tích xếp hạng cấp tỉnh và trên 40.000 di tích đã được đưa vào danh mục kiểm kê của địa phương theo quy định của Luật Di sản văn hóa. Tại các di tích này, mỗi năm tổ chức khoảng 9.000 loại lễ hội, trong đó có khoảng 7.000 lễ hội truyền thống, gần 1.400 lễ hội tôn giáo và hơn 400 lễ hội lịch sử, cách mạng.
Đề nghị thực hiện nghiêm Thông tư 04/2023/TT-BTC
Ngày 19/01/2023, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 04/2023/TT-BTC hướng dẫn quản lý, thu - chi tài chính cho công tác tổ chức lễ hội và tiền công đức, tài trợ cho di tích và hoạt động lễ hội. Đây là văn bản pháp luật đầu tiên điều chỉnh về việc quản lý, thu - chi tiền công đức, tài trợ cho di tích và hoạt động lễ hội. Từ kết quả kiểm tra, Bộ Tài chính đề nghị Quảng Ninh quan tâm chỉ đạo triển khai thực hiện Thông tư này.
Cũng theo Bộ Tài chính, trong bối cảnh các di tích lịch sử - văn hóa, đình, chùa đang rất cần kinh phí cho việc tu bổ, tôn tạo phát huy giá trị di tích và hoạt động lễ hội thì tiền công đức, tài trợ cho di tích và hoạt động lễ hội trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh là nguồn tài chính rất quan trọng. Nguồn thu công đức, tài trợ ngoài việc sử dụng cho bảo vệ, phát huy giá trị di tích và hoạt động lễ hội, còn được sử dụng cho các hoạt động cộng đồng và đóng góp cho sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Thực tế tại tỉnh Quảng Ninh cho thấy, người dân có nhu cầu rất lớn trong việc công đức, tài trợ cho di tích và lễ hội; tuy nhiên, đến nay chưa có báo cáo đánh giá tổng thể về hoạt động này trên phạm vi cả nước mà mới chỉ dừng ở phạm vi di tích, theo cách làm riêng của mỗi địa phương. Vì vậy, Bộ Tài chính cho rằng, việc kiểm tra tổng thể vấn đề quản lý tiền công đức tại các di tích lịch sử - văn hóa, đình chùa trên toàn quốc thực sự cần thiết, là dịp để tổng hợp, đánh giá đầy đủ hơn về hoạt động này.
Theo đó, Bộ Tài chính đề xuất đối tượng kiểm tra là các di tích lịch sử - văn hóa, đình chùa đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp bằng xếp hạng di tích hoặc đưa vào danh mục kiểm kê di tích của địa phương theo quy định của Luật Di sản văn hóa.
Nội dung kiểm tra bao gồm: Việc tiếp nhận, quản lý, sử dụng tiền công đức, tài trợ; xem xét việc mở tài khoản, mở sổ sách ghi chép số thu, chi tiền công đức, tài trợ, nội dung sử dụng tiền công đức, tài trợ và giám sát việc tiếp nhận, kiểm đếm, sử dụng tiền công đức, tài trợ tại các di tích lịch sử - văn hóa, đình chùa. Thời kỳ kiểm tra là năm 2022 và 2023. Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố (trừ tỉnh Quảng Ninh) chỉ đạo thực hiện kiểm tra tổng thể việc quản lý tiền công đức, tài trợ tại các di tích trên địa bàn tỉnh và gửi báo cáo kết quả kiểm tra về Bộ Tài chính trong quý I/2024.
Mong muốn tiền công đức được quản lý công khai minh bạch
Bà Hán Thị Bông (Thường Tín, Hà Nội): "Tôi đi chùa, tuy không nhiều nhưng cũng có chút tiền gọi là "nén hương, giọt dầu". Một người thì chẳng đáng là bao, nhưng nhiều người thì con số đó cũng lớn. Tôi biết có những người rất nghèo nhưng vẫn thành tâm công đức. Vậy nên rất mong có sự quản lý thu chi một cách công khai, minh bạch để tiền đóng góp của phật tử, người dân được sử dụng đúng mục đích".
Chị Nguyễn Nhung (Đống Đa, Hà Nội):"Tôi đi chùa không có thói quen công đức ghi sổ mà bỏ thẳng tiền vào hòm công đức. Nhiều khi không có tiền lẻ thì chỉ bỏ vào hòm công đức chính, hoặc đặt trên ban. Có những lần đang khấn thì có người của nhà chùa đến thu vào túi rồi mang vào bên trong. Thực sự tôi cũng băn khoăn không biết số tiền đó có được ghi vào sổ sách của nhà chùa không?".
Anh Bùi Xuân Trường (Thanh Xuân, Hà Nội): "Trong lần vãn cảnh một ngôi chùa ở tỉnh miền Trung, đó là một ngôi chùa rất đẹp, khang trang. Điều bất ngờ là tôi không nhìn thấy bất cứ hòm công đức nào. Cũng không thề có người ngồi ghi công đức thường thấy ở hầu hết các chùa. Khi hỏi thăm được biết tiền xây dựng, tu sửa chùa đều do "đại gia" giấu tên đóng góp. Bà con quanh vùng rất phấn khởi, nhưng câu chuyện công khai minh bạch như thế nào cũng là điều khiến nhiều người băn khoăn”.
Theo dõi chúng tôi trên:
Kỳ nghỉ lễ 30-4 và 1-5 năm nay kéo dài 4 ngày, nhu cầu đi lại, vui chơi, tham quan của người dân tăng cao. Tại các khu di tích, tuyến phố trung tâm, nguy cơ phát sinh ùn tắc giao thông, mất trật tự đô thị, thậm chí là các hành vi vi phạm pháp luật luôn tiềm ẩn. Chính vì vậy Công an phường Đống Đa đã triển khai nhiều biện pháp nghiệp vụ để giữ vững an ninh trật tự xuyên kỳ nghỉ lễ.
(PLM) - Nửa thế kỷ đã đi qua kể từ trưa 30/4/1975 lịch sử, nhưng ký ức về thời khắc cánh cổng Dinh Độc Lập bật mở vẫn vẹn nguyên trong tâm trí những người lính năm xưa. Từ chiến hào khói lửa đến ngày toàn thắng, họ là những nhân chứng sống đã đi qua ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết để viết nên trang sử hòa bình cho dân tộc.
Theo Cục CSGT, trong ngày 2/5, toàn quốc đã xảy ra 45 vụ tai nạn giao thông trên đường bộ, làm chết 23 người và bị thương 32 người. So với ngày 1/5/2025, số vụ tai nạn đã giảm 13 vụ, giảm 12 người chết và giảm 4 người bị thương.
Những ngày cuối tháng Tư, khi sắc đỏ của lá cờ Tổ quốc rợp bóng khắp các con phố, Thủ đô Hà Nội không chỉ là điểm đến của người dân trong nước mà còn trở thành không gian văn hóa đặc sắc cho du khách quốc tế. Với họ, đây là cơ hội quý giá để chạm vào nhịp sống đặc trưng và cảm nhận tinh thần dân tộc mãnh liệt của người Việt.
(PLM) - Kỳ nghỉ lễ 30/4 năm nay chứng kiến một sự dịch chuyển mạnh mẽ của du khách Việt đi du lịch quốc tế. Dù giá tour ở mức cao, Nhật Bản và Hàn Quốc đang là lựa chọn “hot” nhờ vào sự thay đổi trong tư duy hưởng thụ và chiến lược làm mới sản phẩm từ các doanh nghiệp lữ hành.
(PLM) - Trong khi phần lớn cán bộ, công chức, viên chức và người lao động tận hưởng kỳ nghỉ lễ dài ngày dịp 30/4 -1/5 bên gia đình hoặc đi du lịch. Song vẫn còn một bộ phận không nhỏ các y bác sĩ, người lao động đang lặng lẽ "trực chiến" để duy trì công việc hàng ngày, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe cho người dân. Câu chuyện của họ là những mảng màu lặng thầm nhưng vô cùng ý nghĩa. Tại khoa truyền máu, Bệnh viện Huyết học Trung Ương, Hà Nội. Với phương châm ánh đèn không bao giờ tắt, luôn sẵn sàng tiếp nhận và cấp cứu kịp thời cho mọi trường hợp, mang lại hy vọng sống cho hàng trăm bệnh nhân mỗi ngày.
(PLM) - Giữa nhịp sống hiện đại, khi chiến tranh đã lùi xa, vở diễn “Quân khu Nam Đồng” trở thành hành trình đặc biệt của những nghệ sĩ trẻ đi ngược dòng ký ức dân tộc. Không chỉ tái hiện một thời kỳ khốc liệt, họ mang lên sân khấu tinh thần kiên cường, khát vọng sống và tình yêu Tổ quốc thấm sâu trong từng vai diễn, góp phần đánh thức niềm tự hào và kết nối cảm xúc của nhiều thế hệ khán giả.
PLM - Ngày 29/4, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cùng đại diện lãnh đạo Vụ Tổ chức cán bộ, Văn phòng Bộ và một số đơn vị liên quan đã đến thăm hỏi, động viên gia đình các đồng chí nguyên lãnh đạo Bộ qua các thời kỳ. Đoàn đã tới thăm gia đình cố Bộ trưởng Phan Hiền và nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Uông Chu Lưu.
Ghi nhận của phóng viên báo Pháp Luật Việt Nam chiều ngày 29.4 tại cửa ngõ phía nam Thủ đô, nơi có nhiều bến xe lớn và các trục giao thông huyết mạch, đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 14 đã bố trí lực lượng khép kín địa bàn, phân luồng từ xa, tăng cường thời gian làm việc của cán bộ chiến sỹ tại các nút giao trọng điểm. Đồng thời, phối hợp với công an các phường xã kịp thời phân luồng, ưu tiên các phương tiện từ nội thành ra ngoại thành để người dân về quê, đi du lịch được thuận tiện, dễ dàng.
(PLM) - Ngày 30/4/1975 là một dấu mốc không thể quên trong lịch sử dân tộc – ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, mở ra kỷ nguyên hòa bình, độc lập và phát triển. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng ý nghĩa của ngày 30/4 vẫn còn nguyên giá trị, đặc biệt đối với thế hệ trẻ hôm nay.
