Điều chỉnh quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng: Kiên định mục tiêu tăng trưởng, xác lập mô hình tăng trưởng mới

Phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của quốc gia, vùng, địa phương…

Theo Bộ Tài chính, việc điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng nhằm tổ chức lại, mở ra không gian phát triển mới phù hợp với việc sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đồng thời, việc điều chỉnh quy hoạch cũng nhằm xác định các định hướng tổng thể, mang tính đột phá để cụ thể hóa chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là Văn kiện Đại hội XIV và các nghị quyết chiến lược của Trung ương, Bộ Chính trị; phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của quốc gia, vùng và địa phương để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026 - 2030, đồng thời chủ động ứng phó với những biến động nhanh, khó lường của tình hình quốc tế.

Được Quốc hội và Chính phủ chấp thuận, chỉ đạo, Bộ Tài chính đã chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành và địa phương lập điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 theo phương án phân vùng kinh tế - xã hội mới, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định và phê duyệt.

Báo cáo các nội dung cốt lõi của quy hoạch điều chỉnh, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết Quy hoạch tổng thể quốc gia xác định mục tiêu đến năm 2030 đưa Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đồng thời xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Quy hoạch cũng hướng tới xây dựng mô hình tổ chức không gian phát triển quốc gia hiệu quả, thống nhất, bền vững, trong đó các vùng động lực, hành lang kinh tế và cực tăng trưởng giữ vai trò dẫn dắt phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Theo mục tiêu đề ra, tốc độ tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026 - 2030 đạt từ 10%/năm trở lên; đến năm 2030, GDP bình quân đầu người theo giá hiện hành đạt khoảng 8.500 USD. Tốc độ tăng năng suất lao động xã hội bình quân đạt trên 8,5%/năm, trong khi đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng đạt trên 55%.

Kiên định mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương, việc điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia đã cập nhật, bổ sung các động lực tăng trưởng mới gắn với định hướng phát triển các ngành, lĩnh vực. Trong đó, tập trung phát triển nền công nghiệp có sức cạnh tranh quốc tế cao, tham gia sâu vào mạng lưới sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu; phấn đấu đến năm 2030 đưa Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế.

Một số ngành công nghiệp chiến lược, mũi nhọn được ưu tiên phát triển gồm điện tử, công nghệ số, ô tô, đường sắt, đóng tàu và công nghiệp chế biến, chế tạo phục vụ nông nghiệp. Đồng thời, từng bước làm chủ công nghệ trong các ngành mới nổi như chíp bán dẫn, rô-bốt và tự động hóa, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp phục vụ kinh tế không gian tầm thấp, vật liệu tiên tiến, công nghiệp sinh học, công nghiệp môi trường, năng lượng tái tạo và năng lượng mới.

Cùng với đó, hình thành và phát triển nhanh các cụm liên kết ngành công nghiệp chuyên môn hóa và các tổ hợp công nghiệp quy mô lớn, hiệu quả cao; phát triển khu vực dịch vụ có chất lượng, năng lực cạnh tranh và mức độ hội nhập quốc tế cao; phát triển kinh tế nông nghiệp có sức cạnh tranh thuộc nhóm dẫn đầu khu vực và thế giới. Các hành lang kinh tế Bắc - Nam, Đông - Tây cùng các vành đai kinh tế ven biển cũng tiếp tục được ưu tiên hình thành và phát triển.

Một điểm mới của điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia là đã thể chế hóa hệ thống phân vùng kinh tế - xã hội mới phù hợp với các đơn vị hành chính sau sắp xếp, tạo điều kiện khai thác hiệu quả hơn tiềm năng, lợi thế của từng vùng và địa phương, đồng thời thúc đẩy liên kết vùng.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, đồng chí Phạm Gia Túc, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đã nêu rõ những nhiệm vụ trọng tâm các Bộ, ngành, địa phương cần tập trung triển khai trong quá trình tổ chức thực hiện quy hoạch. Theo đó, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đề nghị các cấp, các ngành, trong phạm vi trách nhiệm và thẩm quyền được giao, tập trung chỉ đạo triển khai các giải pháp gắn với nội dung quy hoạch, trong đó lưu ý một số nhiệm vụ trọng tâm.

Cụ thể, khẩn trương công bố công khai các quy hoạch đã được cấp có thẩm quyền quyết định hoặc phê duyệt theo quy định; tập trung bố trí nguồn lực, đề xuất ban hành cơ chế, chính sách để triển khai hiệu quả các nội dung quy hoạch. Đồng thời, khẩn trương điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021 - 2030 trình cấp có thẩm quyền phê duyệt; các Bộ, ngành, địa phương tập trung hoàn thành việc lập, điều chỉnh quy hoạch ngành, quy hoạch tỉnh, thành phố gắn với mục tiêu tăng trưởng hai con số trong quý II/2026.

Về cơ chế, chính sách, Phó Thủ tướng yêu cầu khẩn trương rà soát, sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến quy hoạch, bảo đảm thống nhất với Luật Quy hoạch năm 2025, đồng thời bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về thể chế, khơi thông nguồn lực phục vụ phát triển đất nước trong giai đoạn mới, đặc biệt là việc sửa đổi Luật Đất đai trong năm 2026.

Cùng với đó, tiếp tục thực hiện phân cấp, phân quyền rõ ràng, đồng bộ trong các lĩnh vực hành chính, đầu tư, xây dựng, đất đai và các lĩnh vực khác gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát; xây dựng cơ chế, chính sách huy động nguồn lực phát triển các dự án chiến lược như đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, điện hạt nhân, điện gió ngoài khơi, Trung tâm dữ liệu quốc gia…; đồng thời hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển mạnh kinh tế nông nghiệp số, nông nghiệp xanh và nông nghiệp tuần hoàn.

Đối với nhiệm vụ thu hút đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp tục cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số trên cơ sở giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế; đồng thời tiếp tục thúc đẩy, làm mới các động lực tăng trưởng.