Thứ bảy 13/06/2026 23:07
Home | Văn hóa - Giải trí | 'Đổi mới sách giáo khoa: Cần đi hết chặng đường rồi đánh giá, thay đổi'

'Đổi mới sách giáo khoa: Cần đi hết chặng đường rồi đánh giá, thay đổi'

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn chia sẻ mong muốn như trên tại Hội nghị Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ 17, khóa IX, diễn ra hôm nay, 9/5, tại Hà Nội.

Tại hội nghị, Uỷ viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Nguyễn Kim Sơn đã cung cấp những thông tin về công tác giáo dục, đào tạo và đổi mới chương trình, sách giáo khoa (SGK), giáo dục phổ thông (GDPT).

Đây là một nét mới trong việc tổ chức Hội nghị của Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (UBTƯ MTTQ) Việt Nam, khi trong mỗi kỳ họp sẽ mời 1-2 lãnh đạo bộ, ngành trao đổi thêm thông tin mà nhân dân quan tâm.

Điểm đột phá quan trọng để thay đổi toàn bộ hệ thống giáo dục

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cho biết, năm 2014, Quốc hội thông qua đề án và ban hành Nghị quyết số 88/2014/QH13 về việc triển khai chương trình GDPT mới. Tuy nhiên, quá trình chuẩn bị biên soạn đưa ra thực tế có nhiều lý do khác nhau nên đến năm 2018 chương trình GDPT mới được ban hành. Năm 2019, chương trình mới bắt đầu triển khai trên thực tế.

“Hôm nay tôi có mang theo một cuốn chương trình GDPT 2018, dày 1.000 trang, khổ lớn. Mọi định hướng, thống nhất cho GDPT trên cả nước được nêu trong này. Sách này được lưu hành rộng rãi trong các trường học và có bản PDF có thể tìm thấy trên Cổng thông tin điện tử của Bộ GD&ĐT”, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn nói và giơ quyển sách giới thiệu với các đại biểu tham dự hội nghị.

Theo Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, chương trình GDPT năm 2006 trước đây là chương trình có tính chất khung, định hướng, SGK thể hiện một cách cụ thể và duy nhất, việc áp dụng chương trình học trên cả nước căn cứ vào một bộ SGK, kế hoạch học tập là đồng loạt. Còn chương trình mới năm 2018 được biên soạn có tính chất chi tiết, mỗi một môn học đều có đề cương, chương trình mới có nhiều bộ SGK.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn nhận định, chương trình GDPT mới là một trong những điểm đột phá, điểm mới quan trọng để thay đổi toàn bộ hệ thống giáo dục. Chương trình được soạn theo hướng phát triển năng lực của người học, gia tăng yếu tố thực tiễn, thực hành, trải nghiệm, dành quyền chủ động cao hơn cho các địa phương, cho cơ sở giáo dục, nhà giáo, cho người dạy và cho người học.

Ngoài ra, chương trình cũng tạo điều kiện và là căn cứ để thay đổi phương pháp dạy và học, thay đổi hoạt động của nhà giáo. Trước đây, giáo viên là người truyền thụ kiến thức là chính; còn với chương trình này, giáo viên là người tổ chức dạy và học, người định hướng, hỗ trợ, nên vai trò của giáo viên có nhiều thay đổi theo hướng tăng cường sáng tạo, chủ động.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn, chương trình mới cũng đặt ra nhiều thách thức so với chương trình cũ. Khi thực hiện chương trình mới thì công tác quản lý của Bộ cũng nhiều hơn, khó khăn, phức tạp hơn, vì phải thẩm định nhiều bộ SGK nên rủi ro cao hơn.

Rất nhiều thách thức cho ngành giáo dục

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT cho biết, việc triển khai trương trình mới là việc chưa từng có, lạ và mới, nếu truyền thông không đầy đủ rất dễ gây ra những phản ứng của xã hội. Giáo viên nếu không tập huấn đầy đủ thì cũng lúng túng trong quá trình triển khai. “Có nhiều cái hay, cái mới nhưng cũng có rất nhiều thách thức cho ngành giáo dục”, Bộ trưởng Sơn nhấn mạnh.

Thời điểm này, việc triển khai chương trình GDPT mới đã đi được hơn nửa chặng đường. Đến năm 2025 sẽ kết thúc việc thay SGK theo chương trình mới. Khi chương trình đã đi nửa chặng đường, nếu thay đổi, quay lại thực hiện một chương trình một bộ SGK thì sẽ đi ngược lại triết lý mở, tự do, chủ động mà chương trình mới đã đặt ra.

Ông Nguyễn Kim Sơn cho biết: “Đến thời điểm này, giáo viên đã quen với việc một chương trình nhiều bộ SGK, tạo ra sự đổi mới, không khí mới theo hướng tích cực, chủ động, khả quan. Việc chọn SGK đã đi vào nề nếp, trở thành bình thường, không còn khó khăn”.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn, việc đổi mới lần này có thể xem là cuộc cách mạng trong giáo dục, vì vậy việc có ý kiến băn khoăn là điều đương nhiên. Cơ quan quản lý cần lắng nghe, phân tích ý kiến này để hoàn thiện.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn phát biểu tại hội nghị.
Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn phát biểu tại hội nghị.

“Chúng tôi mong khi đến năm 2025, khi chương trình mới đã đi đủ chặng đường, lúc đó câu trả lời một bộ sách hay nhiều bộ sách sẽ được đánh giá một cách có căn cứ và thấu đáo hơn. Bởi vì đối với các lĩnh vực khác, việc triển khai có thể nhìn thấy kết quả ngay nhưng giáo dục rất khó nhìn thấy ngay kết quả của nó. Cho nên đánh giá giáo dục cần có một thời gian nhìn nhận... Ngành giáo dục vốn đã khó, nếu quay lại như cũ thì không biết đến bao giờ mới đổi mới, thay đổi toàn diện giáo dục”, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn giãi bày.

Trao đổi về những thông tin liên quan đến nhiệm vụ của ngành GD&ĐT mà Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cung cấp tại hội nghị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam Đỗ Văn Chiến nhấn mạnh, đổi mới chương trình SGK là một việc hệ trọng, không thể không làm. Thời gian qua, Bộ GD&ĐT đã tích cực lắng nghe với tinh thần cầu thị để đến năm 2025 tiến hành tổng kết, rút kinh nghiệm để bổ sung, hoàn thiện nội dung, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết của Ban chấp hành Trung ương Đảng về đổi mới căn bản, toàn diện, nâng cao chương trình GD&ĐT.

Ông Đỗ Văn Chiến mong muốn, từ sự đồng cảm, chia sẻ của các đại biểu, các thành viên trong Đoàn Chủ tịch sẽ tiếp tục theo dõi, giám sát, tạo điều kiện để ngành GD&ĐT hoàn thành sứ mệnh cao cả trong sự nghiệp “trồng người”, đào tạo, bồi dưỡng hiền tài cho đất nước.

Khánh Chi (https://baophapluat.vn/doi-moi-sach-giao-khoa-can-di-het-chang-duong-roi-danh-gia-thay-doi-post474818.html)

Tags:

Bài liên quan
Tin bài khác
Chiến thắng của đội tuyển Mỹ gợi nhớ lịch sử 96 năm trước

Chiến thắng của đội tuyển Mỹ gợi nhớ lịch sử 96 năm trước

Tại World Cup đầu tiên, đội tuyển Mỹ cũng đã thắng Paraguay 3-0 và bây giờ họ thắng 4-1.
Canada chia điểm với Bosnia và Herzegovina

Canada chia điểm với Bosnia và Herzegovina

Cầu thủ Larin giải cứu giúp Canada lội ngược dòng cầm hòa Bosnia 1-1
2,3 tỷ đồng tiền thưởng chờ chủ nhân tại Golf Championship Pháp luật Việt Nam – Kết nối doanh nhân 2026

2,3 tỷ đồng tiền thưởng chờ chủ nhân tại Golf Championship Pháp luật Việt Nam – Kết nối doanh nhân 2026

Sức nóng của Golf Championship Pháp luật Việt Nam – Kết nối doanh nhân 2026 đang tăng lên từng giờ trước ngày khai cuộc. Với sự góp mặt của hơn 140 golfer cùng 28 hạng mục giải thưởng và tổng giá trị giải thưởng lên tới 2,3 tỷ đồng
21 chiếc cúp đã yên vị tại Vinpearl Golf Nam Hội An, chờ chủ nhân xuất sắc nhất

21 chiếc cúp đã yên vị tại Vinpearl Golf Nam Hội An, chờ chủ nhân xuất sắc nhất

Trước giờ khai cuộc Golf Championship Pháp luật Việt Nam – Kết nối doanh nhân 2026, toàn bộ hệ thống cúp và biểu trưng vinh danh đã chính thức được vận chuyển đến sân Vinpearl Golf Nam Hội An, sẵn sàng chờ đợi những chủ nhân xứng đáng nhất của mùa giải năm nay.
Bóng đá và đời người

Bóng đá và đời người

(PLVN) - Một mùa World Cup nữa lại đến sau 4 năm chờ đợi. Chúng ta chờ đợi trong hơn 1 tháng thi đấu tại Bắc Mỹ, đội bóng nào sẽ lên ngôi vô địch. Messi và đồng đội có bảo vệ được ngôi vương hay là một đội tuyển khác. Tất cả luôn bất ngờ và đầy kịch tính như đời người diễn ra trong 4 năm qua.
Hàn Quốc ngược dòng chiến thắng Cộng hoà Séc

Hàn Quốc ngược dòng chiến thắng Cộng hoà Séc

Bị dẫn bàn trước, nhưng tinh thần của các cầu thủ xứ kim chi đã vùng lên mang về chiến thắng 2-1 trước đội bóng đến từ châu Âu.
Mexico mở màn World Cup 2026 bằng lễ khai mạc rực rỡ sắc màu

Mexico mở màn World Cup 2026 bằng lễ khai mạc rực rỡ sắc màu

World Cup 2026 đã chính thức mở màn tại Mexico với lễ khai mạc sôi động, mang đậm sắc màu văn hoá của Mexico.
Chủ nhà Mexico thắng trận

Chủ nhà Mexico thắng trận

Julian Quinones ghi bàn thắng đầu tiên và kiến ​​tạo bàn thắng thứ hai giúp Mexico đánh bại Nam Phi trong trận đấu mở màn World Cup 2026™.
Du khách thích thú trải nghiệm bãi tắm biển đêm đầu tiên tại Nha Trang

Du khách thích thú trải nghiệm bãi tắm biển đêm đầu tiên tại Nha Trang

Những ngày đầu hè, bãi tắm biển đêm đầu tiên tại Nha Trang - Khánh Hòa đang trở thành điểm hẹn mới hấp dẫn của người dân và du khách với trải nghiệm vui chơi, thư giãn độc đáo bên vịnh biển về đêm.
Phong Nha được Agoda vinh danh: Lợi thế vàng để Quảng Trị phát triển du lịch xanh

Phong Nha được Agoda vinh danh: Lợi thế vàng để Quảng Trị phát triển du lịch xanh

Việc nền tảng du lịch trực tuyến Agoda đưa Phong Nha vào danh sách những điểm đến nghỉ dưỡng kết nối với thiên nhiên nổi bật của châu Á năm 2026 không chỉ khẳng định sức hấp dẫn của vùng di sản thiên nhiên đặc sắc này, mà còn mở ra cơ hội để Quảng Trị định vị thương hiệu du lịch xanh trong xu thế du lịch bền vững đang phát triển mạnh mẽ.
Người trẻ với sứ mệnh giữ hồn di sản trong kỷ nguyên số

Người trẻ với sứ mệnh giữ hồn di sản trong kỷ nguyên số

(PLVN) - Bước vào thời đại toàn cầu hóa và chuyển đổi số, di sản văn hóa đứng trước nhiều cơ hội phát triển nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức. Sự giao thoa văn hóa mạnh mẽ khiến nhiều giá trị truyền thống có nguy cơ bị lãng quên; nhiều loại hình nghệ thuật dân gian đứng trước bài toán thiếu người kế tục; không ít làng nghề truyền thống chật vật tìm chỗ đứng trong nền kinh tế hiện đại.
Hôm nay (11/6), hơn 1,2 triệu thí sinh cả nước bước vào kỳ thi THPT 2026

Hôm nay (11/6), hơn 1,2 triệu thí sinh cả nước bước vào kỳ thi THPT 2026

(PLVN) - Sáng nay - 11/6, thí sinh kỳ thi THPT 2026 làm bài thi Ngữ văn trong 120 phút, bắt đầu từ 7h35. Buổi chiều cùng ngày, thí sinh thi môn Toán trong 90 phút, bắt đầu làm bài lúc 14h30.
bao-anh-land
happer-vn
lsa
Hải quân Việt Nam - Campuchia tuần tra chung lần thứ 83

Hải quân Việt Nam - Campuchia tuần tra chung lần thứ 83

Sáng 13/6, Tàu 251, Hải đội 512, Lữ đoàn 127, Vùng 5 Hải quân nhân dân Việt Nam đã cập quân cảng Vùng 5 (đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang), kết thúc tốt đẹp chuyến tuần tra chung thường niên lần thứ 83 với Hải quân Hoàng gia Campuchia.
Thiếu tá Nguyễn Quốc Huy làm Giám đốc Trung tâm Dữ liệu quốc gia về dân cư

Thiếu tá Nguyễn Quốc Huy làm Giám đốc Trung tâm Dữ liệu quốc gia về dân cư

Thiếu tá Nguyễn Quốc Huy, Phó giám đốc phụ trách Trung tâm Dữ liệu quốc gia về dân cư, được bổ nhiệm giữ chức Giám đốc Trung tâm.
Làm sâu sắc hơn quan hệ hữu nghị vĩ đại Việt Nam - Lào thông qua hợp tác pháp luật và tư pháp

Làm sâu sắc hơn quan hệ hữu nghị vĩ đại Việt Nam - Lào thông qua hợp tác pháp luật và tư pháp

(PLVN) - Từ ngày 15-18/6, Đoàn đại biểu cấp cao Bộ Tư pháp nước CHDCND Lào do Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lào Khăm-phăn Phôm-ma-thắt dẫn đầu sang thăm luân phiên Việt Nam và tham dự Hội nghị Tư pháp các tỉnh có chung đường biên giới Việt Nam - Lào mở rộng lần thứ 7. Nhân dịp này, phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam đã có cuộc trao đổi với Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh về mục đích, ý nghĩa của chuyến thăm, những nội dung trọng tâm của Hội nghị cũng như kỳ vọng đối với hợp tác pháp luật và tư pháp giữa hai nước trong thời gian tới.
Khẩn trương điều tra vụ bé trai 12 tuổi bị đánh tử vong

Khẩn trương điều tra vụ bé trai 12 tuổi bị đánh tử vong

Cơ quan Công an tỉnh Lào Cai đang khẩn trương điều tra vụ việc nghiêm trọng xảy ra tại xã Hợp Thành, tỉnh Lào Cai khiến một cháu bé 12 tuổi tử vong.
Bắt giữ đối tượng phá két sắt, trộm 40 chỉ vàng ở Hà Nội

Bắt giữ đối tượng phá két sắt, trộm 40 chỉ vàng ở Hà Nội

(PLVN) - Công an xã Đại Thành, TP Hà Nội vừa bắt giữ Nguyễn Văn Hưng, sinh năm 2005, trú tại xã Đại Thành, để điều tra hành vi đột nhập nhà dân, phá két sắt, lấy trộm 40 chỉ vàng và 4 triệu đồng tiền mặt.
Khởi tố nữ tổng giám đốc huy động hơn 1.000 tỷ đồng từ dự án rau má

Khởi tố nữ tổng giám đốc huy động hơn 1.000 tỷ đồng từ dự án rau má

(PLVN) - Mua lại công ty với giá 10 triệu đồng, Chủ tịch CCV đã đổi tên và nâng khống vốn điều lệ lên thành hơn 200 tỷ đồng để tạo hình ảnh, huy động hơn 1.000 tỷ đồng của hàng nghìn nhà đầu tư nhằm chiếm đoạt.
"Ma trận" mũ bảo hiểm Masontex bủa vây người tiêu dùng: Mập mờ nguồn gốc, trắng tiêu chuẩn an toàn? (Kỳ 1)

"Ma trận" mũ bảo hiểm Masontex bủa vây người tiêu dùng: Mập mờ nguồn gốc, trắng tiêu chuẩn an toàn? (Kỳ 1)

(PLM) - Quảng cáo rầm rộ, tung hô là "hàng chính hãng", " hàng chất lượng cao" , thương hiệu mũ bảo hiểm Masontex đã tạo nên một “ma trận” bủa vây người tiêu dùng trên các sàn thương mại điện tử. Thế nhưng, đằng sau những lời "quảng cáo có cánh" là hàng nghìn chiếc mũ bảo hiểm Mansontex không rõ nguồn gốc, xuất xứ và có dấu hiệu không đảm bảo chất lượng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn đối với người tiêu dùng. Sau nhiều ngày truy vết mạng lưới kho vận, nhóm phóng viên đã phát hiện ra nơi những chiếc mũ Masontex được phân phối đi khắp nơi là từ tổng kho Laizanbao. Kho Laizanbao tọa lạc ngay trong khuôn viên của Trường Cao đẳng nghề số 2 - Bộ Quốc phòng, có địa chỉ khu Đồi Ấm, xã Vĩnh Thành, tỉnh Phú Thọ.

Tòa 104 Usilk City lột xác từng ngày, bám sát mục tiêu cán đích Quý 4

Tòa 104 Usilk City lột xác từng ngày, bám sát mục tiêu cán đích Quý 4

PLM - Trở lại công trường những ngày này, những ánh nhìn e ngại buộc phải nhường chỗ cho sự ngỡ ngàng trước một đại công trình rộn ràng. Không còn những hạng mục thi công dở dang thay vào đó là quyết tâm thực hiện công trình đang được đắp bồi từng ngày qua vôi vữa, kính thép và những giọt mồ hôi hối hả, minh chứng cho một lời cam kết đang bứt tốc tiến sát vạch đích.

Nở rộ dịch vụ vận chuyển bệnh nhân bằng xe "cứu thương" biến tướng

Nở rộ dịch vụ vận chuyển bệnh nhân bằng xe "cứu thương" biến tướng

(PLM) - Theo quy định của ngành y tế, xe cấp cứu muốn hoạt động phải được cấp phép, bảo đảm đầy đủ trang thiết bị chuyên dụng và có nhân viên y tế đi kèm. Tuy nhiên, thực tế ghi nhận tại khu vực Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức thời gian gần đây xuất hiện nhiều phương tiện cá nhân được hoán đổi công năng để vận chuyển bệnh nhân như xe cấp cứu, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn.

Từ 1/7, 3 nhóm đối tượng điều chỉnh mức đóng BHXH, BHYT theo lương cơ sở mới

Từ 1/7, 3 nhóm đối tượng điều chỉnh mức đóng BHXH, BHYT theo lương cơ sở mới

(PLM) - Từ ngày 1/7/2026, việc thu bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và bảo hiểm tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp (TNLĐ-BNN) sẽ được thực hiện theo mức lương cơ sở mới là 2,53 triệu đồng/tháng theo quy định tại Nghị định 161/2026/NĐ-CP của Chính phủ.

Sửa đổi Luật Đấu giá tài sản: Hướng tới xây dựng môi trường đấu giá minh bạch, lành mạnh

Sửa đổi Luật Đấu giá tài sản: Hướng tới xây dựng môi trường đấu giá minh bạch, lành mạnh

PLM - Ngày 9/6, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo lấy ý kiến dự thảo Hồ sơ dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Sau gần 10 năm thi hành, Luật Đấu giá tài sản đã góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch trong xử lý tài sản.

Minh Anh - Nguyễn Khánh

Bản tin Y tế số 7: Chuyên gia cảnh báo nguy cơ từ việc tự chữa nấm Candida bằng tinh dầu dừa

Bản tin Y tế số 7: Chuyên gia cảnh báo nguy cơ từ việc tự chữa nấm Candida bằng tinh dầu dừa

(PLM) - Trước làn sóng mạng xã hội ca ngợi tinh dầu dừa chữa nấm Candida, chuyên gia lên tiếng cảnh báo: đâu là sự thật khoa học, nguy cơ khi tự ý dùng và cách nhận biết thông tin sức khỏe sai lệch?

Thanh Hoá: Dứa hỏng đầy ruộng, người trồng dứa lao đao

Thanh Hoá: Dứa hỏng đầy ruộng, người trồng dứa lao đao

(PLM) - Đang vào thời điểm thu hoạch chính vụ, nhưng hàng trăm hecta dứa tại Thanh Hóa lại rơi vào cảnh tiêu thụ chậm, giá giảm sâu. Cùng với những đợt nắng nóng gay gắt kéo dài trong nhiều ngày qua, nhiều diện tích dứa bị nám vỏ, cháy quả rồi thối hỏng ngay trên đồng, khiến người nông dân đối mặt với nguy cơ thua lỗ nặng.

Phú Thọ: Dự án khu đô thị san lấp có dấu hiệu lấn dòng sông Bùi, người dân lo bị ngập lụt vào mùa mưa bão

Phú Thọ: Dự án khu đô thị san lấp có dấu hiệu lấn dòng sông Bùi, người dân lo bị ngập lụt vào mùa mưa bão

(PLM) - Theo phản ánh của người dân khu vực xóm Vé, xã Lương Sơn, tỉnh Phú Thọ về Dự án Khu đô thị sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp Đông Trường Sơn do Công ty TNHH Legacy Riverside làm chủ đầu tư đang triển khai có dấu hiệu san lấp, cắm mốc lấn vào lòng sông, khiến không gian thoát lũ bị thu hẹp nguy cơ gây ngập lụt đối với các hộ dân vào mùa mưa lũ.

Hà Nội: Ra quân tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026

Hà Nội: Ra quân tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026

(PLM) - Hà Nội phát động Tháng hành động phòng, chống ma túy 2026, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, quyết liệt trấn áp tội phạm, xây dựng xã phường không ma túy, vì một Thủ đô an toàn, văn minh.

Siết chặt kiểm tra sau Hội nghị ký cam kết chấp hành ATGT: Tài xế đã “thấm” luật?

Siết chặt kiểm tra sau Hội nghị ký cam kết chấp hành ATGT: Tài xế đã “thấm” luật?

PLM - Sau Hội nghị tuyên truyền và lễ ký cam kết chấp hành nghiêm Luật giao thông đường bộ giữa cơ quan chức năng với chủ các phương tiện, người điều khiển phương tiện vận tải lưu thông qua địa bàn xã Thanh Oai. Đêm 3/6, đội 10 - Phòng Cảnh sát giao thông, công an thành phố Hà Nội đã lập chốt kiểm tra nồng độ cồn và trật tự an toàn giao thông trên quốc lộ 21B đoạn đi qua xã Thanh Oai. Kết quả bước đầu cho thấy tín hiệu tích cực khi không phát hiện trường hợp xe tải nào vi phạm.