Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, thông qua

Thảo luận tại phiên họp, các ý kiến trong UBTVQH bày tỏ tán thành việc sửa đổi toàn diện Luật Thủ đô năm 2024 nhằm xác lập và bảo đảm một thể chế phát triển đặc biệt, vượt trội, ổn định, có tầm nhìn dài hạn, đủ năng lực giải quyết hiệu quả các vấn đề của Thủ đô, phù hợp với vị trí, vai trò, tính chất đặc thù, đặc biệt của Thủ đô, đưa thể chế, pháp luật về Thủ đô trở thành lợi thế cạnh tranh khu vực và quốc tế để Hà Nội phát triển nhanh, bền vững và thực hiện tốt vai trò, sứ mệnh tiên phong của Thủ đô trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của QH Phan Văn Mãi bày tỏ thống nhất cao với sự cần thiết sửa đổi Luật Thủ đô cũng như cách tiếp cận phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho Thủ đô; nhấn mạnh Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ là yếu tố rất quan trọng để tạo ra không gian thẩm quyền cho Thủ đô tự chủ phát triển.

Nhấn mạnh đây là bước tiến lịch sử mang tầm nhìn 100 năm, giúp Thủ đô Hà Nội thực sự trở thành “đầu tàu” của cả nước, Chủ tịch QH Trần Thanh Mẫn đề nghị, việc sửa đổi Luật Thủ đô phải bám sát vào Nghị quyết mới của Bộ Chính trị thay thế Nghị quyết số 15-NQ/TW về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; các kết luận khi Tổng Bí thư Tô Lâm xuống trực tiếp làm việc với TP Hà Nội.

Chủ tịch QH cũng nêu rõ nguyên tắc xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi) theo hướng đây là luật khung, không đi vào những nội dung cụ thể để trên cơ sở TP Hà Nội quyết định các vấn đề cụ thể.

Với quan điểm đó, Chủ tịch QH lưu ý cần tập trung vào một số nội dung. Đó là, phải phân quyền tối đa và tự chủ toàn diện cho TP Hà Nội. Theo Chủ tịch Quốc hội, đây là bước đột phá lớn nhất so với Luật Thủ đô 2024, nhằm giải quyết “điểm nghẽn” là thủ tục hành chính kéo dài, tạo không gian sáng tạo cho quản trị đô thị đặc biệt.

Tuy nhiên, Chủ tịch QH cũng lưu ý sự cần thiết tính toán các quy định để đảm bảo tính kiểm soát, tránh rủi ro có thể dẫn đến lạm quyền hoặc xung đột pháp lý ở một số lĩnh vực, nhất là lĩnh vực đất đai, môi trường. Do đó, cần bổ sung điều khoản về công khai, những nội dung cần thiết phải lấy ý kiến Nhân dân, báo cáo cấp có thẩm quyền; thêm cơ chế đánh giá, hậu kiểm…

Chủ tịch QH cũng đề nghị xây dựng danh mục thẩm quyền đặc thù, chi tiết trong phụ lục của Luật để tránh việc thực hiện không đảm bảo tuân thủ các quy định.

Liên quan đến cơ chế tài chính ngân sách và nguồn lực, Chủ tịch QH lưu ý phải có một khung để tạo nguồn lực tổng hợp khổng lồ, đủ điều kiện để Thủ đô phát triển nhảy vọt, tăng trưởng hai con số, có thể cạnh tranh với Thủ đô của các nước.

Nhấn mạnh cán bộ là then chốt, Chủ tịch QH đề nghị Dự thảo Luật cần có chính sách thu hút nhân tài, khắc phục tình trạng cán bộ giỏi ra ngoài khu vực tư nhân.

Chủ tịch QH cũng lưu ý việc quy định về vấn đề quy hoạch xây dựng đô thị, môi trường; bảo đảm liên kết phát triển Vùng Thủ đô; cơ chế giám sát kiểm tra trách nhiệm của các cơ quan chuyên môn.

Kết luận nội dung phiên họp, Phó Chủ tịch QH Nguyễn Khắc Định nêu rõ, hồ sơ dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) đã bảo đảm đầy đủ điều kiện trình QH Khóa XVI cho ý kiến và thông qua tại Kỳ họp thứ Nhất theo quy trình, trình tự thủ tục rút gọn, sau khi tiếp thu ý kiến của UBTVQH tại Phiên họp.

Nêu một số lưu ý đối với dự án Luật này, Phó Chủ tịch QH Nguyễn Khắc Định cho rằng, không đặt yêu cầu bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật cao đối với Luật Thủ đô (sửa đổi). Bởi, Luật quy định các đặc thù, đột phá, khác với các luật khác, cao hơn các luật khác.

Đồng thời, Phó Chủ tịch QH cũng nhấn mạnh, Đảng, Nhà nước, QH giao trách nhiệm cao hơn cho TP Hà Nội, thì tạo điều kiện cho Hà Nội có những cơ chế, chính sách phù hợp để thực hiện trách nhiệm đó. Vì vậy, những cơ chế, chính sách cao hơn, đặc thù, đặc biệt quy định tại Luật Thủ đô (sửa đổi) về cơ bản chỉ áp dụng riêng cho Thủ đô Hà Nội.

Về một số nội dung cụ thể, Phó Chủ tịch QH nhấn mạnh, UBTVQH cơ bản tán thành quy định về áp dụng Luật Thủ đô và trao quyền cho chính quyền Thủ đô được ban hành các quy định có nội dung khác với quy định của cơ quan nhà nước cấp trên và chưa có quy định để tạo điều kiện cho Hà Nội chủ động hơn, sáng tạo hơn, bứt phá hơn, làm tốt hơn, làm nhanh hơn, làm hiệu quả hơn, thực hiện các tiêu chuẩn cao hơn với mô hình mới hơn, tiên tiến hơn các địa phương khác, đáp ứng yêu cầu xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội là địa phương đi đầu trong các lĩnh vực được quy định, bảo đảm sự phát triển đột phá của Thủ đô, thúc đẩy sự phát triển của Vùng Thủ đô và cả nước.

Đồng thời, UBTVQH cũng thống nhất cần làm rõ hơn phạm vi, lĩnh vực được phép ban hành quy định khác gắn với yêu cầu quản lý đô thị đặc thù và cần thử nghiệm chính sách mới; quy định rõ các điều kiện, quy trình ban hành các văn bản này để bảo đảm tính khả thi và hiệu lực thực hiện.

UBTVQH cơ bản tán thành các nội dung phân quyền tối đa và tự chủ toàn diện cho Thủ đô trong các lĩnh vực tổ chức chính quyền, chính sách cán bộ, chế độ công vụ, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, quy hoạch, xây dựng môi trường và trật tự an toàn xã hội Thủ đô, phát triển văn hoá - xã hội, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số Thủ đô, nguồn lực phát triển Thủ đô…

Đồng thời, đề nghị tiếp tục rà soát kỹ các quy định về phân quyền trong dự thảo luật để bảo đảm thể chế hoá đầy đủ, kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là Nghị quyết mới của Bộ Chính trị về phát triển Thủ đô cũng như các ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm khi làm việc với TP Hà Nội.