Giáo hội Phật giáo Việt Nam phát huy truyền thống gắn bó với dân tộc

Sáng 7/11, tại Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP HCM, Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc (ĐHĐBTQ) lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031, khai mạc phiên trọng thể. Đại hội diễn ra đúng dịp kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN), với sự tham dự của lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng gần 2.000 đại biểu trong và ngoài nước.

Dự Đại hội có ông Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội; ông Trương Tấn Sang, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước; Đại tướng Lê Hồng Anh, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thường trực Ban Bí thư; bà Bùi Thị Minh Hoài, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031. Ảnh: GHPGVN

Cùng tham dự có ông Lê Quang Mạnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội; ông Lâm Văn Mẫn, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội; ông Nguyễn Đình Khang, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo; ông Vũ Chiến Thắng, Thứ trưởng Bộ Nội vụ.

Về phía địa phương có ông Nguyễn Phước Lộc, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hồ Chí Minh; bà Hồ Thị Hoàng Yến, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Tây Ninh; cùng đại diện lãnh đạo Thành ủy, chính quyền, MTTQ Việt Nam, các sở, ngành TP HCM, Hà Nội và các tỉnh, TP.

Về phía GHPGVN, Đại hội có Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quảng, Đức Đệ tứ Pháp chủ GHPGVN; Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Chủ tịch Hội đồng Trị sự, cùng chư tôn đức giáo phẩm Hội đồng Chứng minh, Hội đồng Trị sự và đại diện các hội phật tử, trung tâm Phật giáo trong và ngoài nước.

Toàn cảnh ĐHPGVN.Ảnh: GHPGVN

Phật giáo tiếp tục phát huy truyền thống gắn bó với dân tộc

Phát biểu tại Đại hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn gửi lời chúc mừng đến Đức Pháp chủ Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quảng, Chủ tịch Hội đồng Trị sự Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, chư tôn đức giáo phẩm, tăng ni, phật tử nhân dịp Đại hội và kỷ niệm 45 năm thành lập GHPGVN.

Với triết lý “Phật pháp tại thế gian, bất ly thế gian giác” và truyền thống “Hộ quốc, an dân”, Chủ tịch Quốc hội khẳng định Phật giáo đã được đông đảo người dân đón nhận, góp phần làm phong phú, sâu sắc thêm các giá trị văn hóa, đạo đức truyền thống của dân tộc Việt Nam.

Chủ tịch Quốc hội ghi nhận GHPGVN đã tiếp nối truyền thống, không ngừng lớn mạnh, đi đầu trong các phong trào thi đua yêu nước, đoàn kết các tôn giáo, khẳng định mối quan hệ gắn bó không thể tách rời giữa đạo pháp và dân tộc. Giáo hội cũng có nhiều đóng góp trong xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tích cực cùng các tầng lớp nhân dân xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh.

Trong nhiệm kỳ vừa qua, tăng ni, phật tử tích cực tham gia các phong trào xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, phòng chống ma túy, tội phạm, bảo đảm an ninh trật tự, bảo vệ môi trường, ứng phó thiên tai, dịch bệnh; đồng thời tham gia các hoạt động y tế, giáo dục, dạy nghề, trợ giúp xã hội, an sinh xã hội và từ thiện nhân đạo.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại Đại hội. Ảnh: GHPGVN

Chủ tịch Quốc hội cũng ghi nhận sự chủ động, linh hoạt của GHPGVN trong thích ứng với việc sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Hoạt động đối ngoại Phật giáo, kết nối các Hội Phật tử Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục góp phần tăng cường giao lưu nhân dân, quan hệ hữu nghị và quảng bá hình ảnh đất nước.

Đề cập chính sách đối với tín ngưỡng, tôn giáo, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh sự quan tâm của Đảng, Nhà nước trong bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân. Việc Quốc hội thông qua Luật Tín ngưỡng, tôn giáo sửa đổi được kỳ vọng tiếp tục tạo cơ sở pháp lý thuận lợi cho hoạt động tôn giáo, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Đối với nhiệm kỳ mới, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Đại hội tập trung thảo luận, đánh giá toàn diện kết quả hoạt động Phật sự, thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế, khó khăn, từ đó thống nhất phương hướng, giải pháp phù hợp. Việc kiện toàn tổ chức, lựa chọn nhân sự Hội đồng Chứng minh và Hội đồng Trị sự cần bảo đảm tiêu chuẩn về đạo hạnh, năng lực, uy tín, đáp ứng yêu cầu hoạt động của Giáo hội trong giai đoạn mới.

Chủ tịch Quốc hội bày tỏ mong muốn GHPGVN tiếp tục phát huy phương châm “Đạo pháp - Dân tộc - Chủ nghĩa xã hội”, tăng cường đoàn kết, hòa hợp, giữ gìn giới luật, đạo hạnh của tăng ni; đẩy mạnh các hoạt động phụng sự xã hội, góp phần xây dựng đất nước phát triển, nhân dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Đồng thời, đề nghị các cơ quan, bộ, ngành và địa phương tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện để Giáo hội hoạt động đúng quy định pháp luật, phát huy vai trò trong đời sống xã hội.

Tại Đại hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã trao Huân chương Lao động hạng Nhất đến GHPGVN; Huân chương Lao động hạng Nhất, Nhì, Ba đến các tập thể, cá nhân thuộc Giáo hội.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã trao Huân chương Lao động hạng Nhất đến GHPGVN; Huân chương Lao động hạng Nhất, Nhì, Ba đến các tập thể, cá nhân. Ảnh: GHPGVN

Nhiệm kỳ IX đạt nhiều thành tựu, xác định phương hướng phát triển

Trình bày diễn văn khai mạc, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Chủ tịch Hội đồng Trị sự GHPGVN nhấn mạnh Đại hội lần thứ X là sự kiện trọng đại của tăng ni, phật tử trong và ngoài nước, đánh dấu bước phát triển mới của Giáo hội sau 45 năm hình thành và trưởng thành.

Đại hội diễn ra trong bối cảnh đất nước tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy, triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp và thúc đẩy chuyển đổi số. Những yêu cầu mới đặt ra đối với Giáo hội trong việc kiện toàn tổ chức, nâng cao hiệu quả quản trị, đổi mới hoạt động Phật sự và tăng cường phụng sự nhân sinh.

Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Chủ tịch Hội đồng Trị sự GHPGVN trình bày diễn văn khai mạc. Ảnh: GHPGVN

Theo báo cáo tổng kết hoạt động Phật sự nhiệm kỳ IX do Thượng tọa Thích Đức Thiện, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội đồng Trị sự trình bày, GHPGVN hiện có gần 65.000 tăng ni, khoảng 19.000 cơ sở tự viện và 250 điểm nhóm sinh hoạt tôn giáo tập trung. Số lượng tín đồ Phật giáo đăng ký trong nước đạt hơn 15 triệu người; ước tính có gần 50 triệu người yêu mến và có niềm tin Phật giáo ở trong nước và nước ngoài.

Trong nhiệm kỳ IX, Giáo hội tổ chức 47 đại giới đàn, với 18.819 giới tử được thụ giới; có 3.699 cư sĩ phật tử xuất gia tu học. Công tác đào tạo, bồi dưỡng tăng ni tiếp tục được quan tâm, với gần 35.000 lượt tăng ni tham gia các khóa bồi dưỡng nghiệp vụ. Hệ thống giáo dục Phật giáo ghi nhận 1.366 tăng ni tốt nghiệp cử nhân Phật học, 44 Thạc sĩ và 3 Tiến sĩ.

Hoạt động hoằng pháp từng bước mở rộng trên môi trường số, với hơn 200 buổi thuyết giảng trực tuyến, 5 khóa đào tạo kỹ năng trực tuyến và 215 giảng viên tốt nghiệp. Việc ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo và số hóa tư liệu cũng được triển khai nhằm phục vụ công tác quản lý, lưu trữ và truyền bá giáo lý.

Một điểm nổi bật trong nhiệm kỳ là Đại lễ Vesak Liên hợp quốc 2025 được tổ chức tại Việt Nam. Việc cung rước và tôn trí xá lợi Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, với hơn 17 triệu lượt tăng ni, tín đồ phật tử và nhân dân chiêm bái, để lại dấu ấn trong đời sống tâm linh. Giáo hội cũng hoàn thành tâm nguyện cung rước xã lợi trái tim Bồ-tát Thích Quảng Đức về an trí tại tháp Đa Bảo, Việt Nam Quốc Tự, TP HCM.

Công tác từ thiện, an sinh xã hội tiếp tục là hoạt động trọng tâm. Theo báo cáo, tổng kinh phí từ thiện, an sinh xã hội của Giáo hội trong nhiệm kỳ IX đạt hơn 7.500 tỷ đồng; các hoạt động cứu trợ, hỗ trợ nhân đạo được triển khai trong nước và quốc tế, thể hiện tinh thần từ bi, cứu khổ và phụng sự nhân sinh của đạo Phật.

Đại hội có sự tham dự của gần 2.000 đại biểu trong và ngoài nước. Ảnh: GHPGVN

Bên cạnh những kết quả đạt được, báo cáo cũng nhìn nhận một số hạn chế trong công tác quản lý, điều hành, đào tạo nguồn nhân lực, ứng dụng công nghệ và giữ gìn kỷ cương, giới luật. Đây là những nội dung đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu lực quản lý và chất lượng hoạt động Phật sự trong nhiệm kỳ tới.

Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn nhấn mạnh phương châm nhiệm kỳ 2026-2031: “Kỷ cương để thống nhất, đổi mới để phát triển, hiệu lực để thực thi, hiệu quả để phụng sự”. GHPGVN xác định mục tiêu xây dựng Giáo hội đoàn kết, hòa hợp, kỷ cương, đổi mới và phát triển bền vững; lấy giới luật và đạo hạnh của tăng ni làm nền tảng, hoằng pháp và giáo dục làm nhiệm vụ trọng tâm, phụng sự nhân sinh làm phương châm hành động.