Hành trình 103 ngày hồi sinh bé gái sinh cực non 24 tuần, chỉ nặng 550 gram

Đáng chú ý, đây không phải là trường hợp đầu tiên được các bác sĩ tại Bệnh viện cứu sống khi sinh cực non ở tuần thai này. Trước đó, vào tháng 2/2024, một bé gái cũng sinh cực non ở tuần 24, nặng 550gram được nuôi dưỡng thành công, trở thành em bé sinh non tháng, nhẹ cân nhất được cứu sống tại tỉnh Phú Thọ từ trước đến nay, và là một trong số rất ít trường hợp trẻ sơ sinh cực non ở tuần thai thứ 24 được cứu sống trên toàn quốc.

Bé gái là con sản phụ H.T. T.M (trú tại Cẩm Khê, Phú Thọ). Ngày 12/4/2025, ở tuần thai thứ 24, chị M. bất ngờ có dấu hiệu chuyển dạ và sinh thường một bé gái chỉ nặng 550 gram. Sau sinh trẻ không khóc, tím toàn thân, phản xạ rất kém, được các bác sĩ khoa Sơ sinh đặt ống nội khí quản cấp cứu tại phòng sinh, hỗ trợ thông khí, ủ ấm và chuyển đến đơn nguyên Hồi sức tích cực - khoa Sơ sinh để tiếp tục điều trị.

Nhận định đây là một trường hợp sơ sinh cực non tháng, nhẹ cân, tình trạng suy hô hấp rất nặng, mỗi phút trôi qua đều làm trẻ tăng nguy cơ tử vong, các bác sĩ khẩn trương thực hiện phương pháp hồi sức tích cực nhất cho trẻ. Bệnh nhi được nằm lồng ấp, thở máy chỉ số cao, thăm dò cận lâm sàng ngay tại chỗ, bơm Surfactant thay thế, đặt huyết áp động mạch xâm lấn và đặt catheter tĩnh mạch trung tâm để duy trì vận mạch và dịch nuôi dưỡng, điều chỉnh rối loạn toan kiềm …

BSCKII. Nguyễn Đức Hậu – Trưởng khoa Sơ sinh cho biết: "Các bé sinh non tháng thường tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ như hạ thân nhiệt, suy hô hấp, xuất huyết não và phổi, viêm ruột hoại tử, nhiễm khuẩn, rối loạn chuyển hoá, tan máu vàng da… Em bé này là một trường hợp sơ sinh cực non tháng, thể trạng của bé rất non yếu, miêu tả dễ hình dung thì cẳng chân của bé chỉ bằng ngón tay út của người lớn, da rất mỏng.

Do đó chúng tôi xác định hành trình này sẽ rất gian nan, đặc biệt là quá trình điều trị, chăm sóc cần thật tỉ mỉ, cẩn thận, nhẹ nhàng. Các bác sĩ phải cân nhắc từng loại thuốc đưa vào, không thừa hay thiếu từng mililit dịch nuôi dưỡng, đảm bảo nhiệt độ và độ ẩm để tránh tình trạng hạ thân nhiệt và mất nước, luôn sát sao về vấn đề kiểm soát nhiễm khuẩn…".

Những ngày đầu sau sinh, bệnh nhi luôn ở trong tình trạng nguy kịch khi tình trạng suy hô hấp tăng lên, xuất hiện nhiều cơn tím tái, giảm nhịp tim, bão hoà oxy, rối loạn đường huyết. Bệnh nhân được hội chẩn và thay thuốc, tiếp tục thở máy chỉ số rất cao, áp dụng phác đồ điều trị tích cực.

Sau 5 ngày điều trị thở máy với chỉ số cao, tình trạng của trẻ tiến triển tốt, được giảm dần chỉ số máy thở. Đến ngày điều trị thứ 14, các chỉ số máy thở giảm về mức tối thiểu.

Ngày điều trị thứ 21, cân nặng của trẻ bắt đầu tăng lên, đạt 650gram, bệnh nhân chỉ còn thở máy chỉ số thấp, đã có nhịp tự thở đều, dịch dạ dày bắt đầu trong và được cho ăn thử sữa mẹ. Quá trình chăm sóc, các bác sĩ, điều dưỡng đều rất nhẹ nhàng, cẩn thận, tỉ mỉ vì trẻ rất non, da rất mỏng, đường ven rất bé và yếu.

Ngày điều trị thứ 28, trẻ được rút ống nội khí quản, thở máy áp lực dương, theo dõi thấy sữa mẹ tiêu tốt qua từng bữa, cân nặng đạt 700gram. Đến ngày điều trị thứ 40, trẻ đã ăn được sữa mẹ (qua sonde) khoảng 12ml – 13ml/bữa, cân nặng đạt 800gram và tiếp tục được duy trì phác đồ điều trị.

Em bé được ra ghép mẹ, thực hiện phương pháp Kangaroo. Ảnh: BVCC

Sau 80 ngày điều trị, tình trạng trẻ tiến triển tốt, bé đã được cai máy thở, chuyển sang thở oxy, lúc này cân nặng của trẻ đã đạt 1700 gram. Với những tiến triển tích cực đó, trẻ được ra ghép mẹ, bắt đầu tập bú mẹ và thực hiện phương pháp Kangaroo (đặt trẻ nằm tiếp xúc da kề da trên ngực người mẹ). Phương pháp này nhằm giúp trẻ tránh được những cơn ngừng thở sinh lý, giúp điều hòa nhịp tim, hỗ trợ sự phát triển của não bộ, tránh được tình trạng nhiễm khuẩn sơ sinh, trào ngược dạ dày - thực quản,...

Ngày 23/7/2025, sau 103 ngày nỗ lực điều trị, chăm sóc, nuôi dưỡng, cân nặng trẻ đạt 2000gram, trẻ đã hoàn toàn có khả năng tự thở, ăn sữa tốt, tự bú tốt, sức khoẻ trẻ ổn định và được cho xuất viện.

Bệnh nhi được khám lại trước khi xuất viện. Ảnh: BVCC

Theo thống kê tại Khoa Sơ sinh, Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Phú Thọ, từ đầu năm 2025 đến nay, Khoa đã tiếp nhận và điều trị thành công cho gần 300 trường hợp trẻ sơ sinh non tháng, trong đó tỉ lệ trẻ sinh cực non (ra đời trước tuần thứ 28 của thai kỳ) chiếm 7,2%.

Để nâng cao chất lượng điều trị, nuôi dưỡng cho trẻ sinh non, thời gian qua, Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Phú Thọ đã đầu tư trang thiết bị hiện đại, đồng bộ, đảm bảo quy trình nghiêm ngặt về chống nhiễm trùng, nhiễm khuẩn, đồng thời triển khai nhiều kỹ thuật cao như: bơm Surfactant thay thế, thở máy và máy cao tần, đặt đường truyền trung tâm từ ven ngoại vi (Longline), phương pháp Kangaroo cho trẻ sơ sinh non tháng, triển khai điều trị hạ thân nhiệt ở bệnh nhân HIE, thay máu bán phần…

Đây đều là những kỹ thuật cao nhất hiện nay, được áp dụng tại các Bệnh viện tuyến Trung ương để điều trị cho trẻ sinh non nói riêng và sơ sinh nói chung. Song song với đó, Bệnh viện cũng chú trọng đào tạo đội ngũ nhân lực có trình độ chuyên môn cao về lĩnh vực chăm sóc, hồi sức tích cực sơ sinh, có tinh thần, thái độ tốt, tận tâm, nhiệt huyết và yêu nghề.

Để giảm thiểu nguy cơ sinh non và những rủi ro do sinh non, các bác sĩ khuyến cáo các bà mẹ cần được chăm sóc thai kỳ cẩn thận, xây dựng chế độ dinh dưỡng cân bằng, hợp lý, khám thai định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ để kịp thời phát hiện, kiểm soát tình trạng nhiễm trùng, huyết áp và các bệnh lý khác, tránh để ảnh hưởng tới thai nhi.