Bao bì thuốc lá không chỉ là vỏ sản phẩm, mà là công cụ cảnh báo sức khỏe
Theo Tổ chức HealthBridge Vietnam, bao bì sản phẩm thuốc lá là một trong những biện pháp kiểm soát thuốc lá có chi phí hiệu quả cao để truyền tải tác hại của khói thuốc tới người sử dụng.
HealthBridge Vietnam dẫn lại Điều 11 của Công ước Khung về Kiểm soát thuốc lá của Tổ chức Y tế thế giới (WHO FCTC), trong đó nhấn mạnh bao bì và nhãn thuốc lá không được quảng bá sản phẩm bằng các phương thức sai sự thật, gây hiểu lầm hoặc lừa dối; đồng thời phải in cảnh báo sức khỏe mô tả tác hại của việc sử dụng thuốc lá. Đây là một công cụ tác động trực tiếp vì người hút thuốc tiếp xúc với bao thuốc hằng ngày với tần suất rất cao. Ước tính, một người hút lấy bao thuốc ra khoảng 20 lần/ngày, tương đương 7.300 lần/năm. Những hình ảnh và thông điệp cảnh báo vì thế có thể góp phần tăng nhận thức về tác hại sức khỏe, giảm sức hấp dẫn của vỏ bao thuốc, từ đó hạn chế hành vi sử dụng thuốc lá.
Để cảnh báo sức khỏe phát huy hiệu quả, cảnh báo phải được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, được sử dụng luân phiên, đủ lớn, rõ ràng, dễ nhìn, dễ đọc, được in ở cả mặt chính trước và mặt chính sau của bao bì, và phải chiếm ít nhất 50% diện tích bề mặt vỏ bao thuốc. Theo HealthBridge Vietnam, hiệu quả cảnh báo tăng đáng kể nếu diện tích cảnh báo lớn hơn, có hình ảnh kèm theo và được thay đổi luân phiên theo chu kỳ hàng năm hoặc hai năm một lần.
Từ góc nhìn này, HealthBridge Vietnam cho rằng, bao bì thuốc lá không còn chỉ là nơi thể hiện tên thương hiệu hay thiết kế thương mại. Nó trở thành một “điểm chạm” quan trọng trong chính sách y tế công cộng, nơi mỗi hình ảnh, mỗi dòng chữ cảnh báo đều có thể ảnh hưởng đến quyết định hút hay bỏ thuốc của người sử dụng.
Nhiều nước mở rộng diện tích in cảnh báo, Việt Nam vẫn ở nhóm thấp
Từ tổng hợp kinh nghiệm quốc tế, HealthBridge Vietnam cho biết hiện có 140 quốc gia và vùng lãnh thổ quy định in nhãn cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá. Canada là quốc gia đầu tiên triển khai cảnh báo bằng hình ảnh từ năm 2001. Ngày càng nhiều nước mở rộng diện tích in cảnh báo, đồng thời luân phiên thay đổi mẫu cảnh báo sức khỏe để duy trì hiệu quả truyền thông.
Theo tài liệu, trong số 140 quốc gia và vùng lãnh thổ nói trên, có 130 nơi quy định diện tích cảnh báo tối thiểu 50% ở cả mặt trước và mặt sau theo quy định của Công ước Khung FCTC. Trong đó, 77 quốc gia/vùng lãnh thổ quy định diện tích tối thiểu 65%; 25 quốc gia/vùng lãnh thổ quy định tối thiểu 75%; và 11 quốc gia/vùng lãnh thổ quy định diện tích cảnh báo tối thiểu 85%.
![]() |
| Bao bì thuốc lá tiêu chuẩn và cảnh báo sức khỏe bằng hình ảnh tại ASEAN, trong đó Việt Nam nằm trong số 3 quốc gia có diện tích cảnh báo thấp nhất khu vực. (Ảnh: HealthBridge Vietnam). |
Ở khu vực ASEAN, tất cả 10 quốc gia đều đã in cảnh báo sức khỏe bằng hình ảnh trên cả mặt chính trước và sau của bao bì thuốc lá. Thái Lan, Lào, Myanmar, Singapore và Brunei là các nước dẫn đầu trong khu vực, với diện tích cảnh báo 85% ở Thái Lan và 75% ở Brunei, Lào, Myanmar, Singapore. Trong khi đó, Việt Nam nằm trong số 3 quốc gia có diện tích cảnh báo thấp nhất khu vực ASEAN. Việt Nam xếp thứ 95/140 quốc gia theo xếp hạng diện tích in cảnh báo, thuộc nhóm có thứ hạng thấp trên thế giới.
Không chỉ dừng ở cảnh báo hình ảnh lớn, nhiều quốc gia hiện đã tiến thêm một bước với bao bì tiêu chuẩn, hay còn gọi là bao bì trơn.
Theo HealthBridge Vietnam, hiện có 44 quốc gia/vùng lãnh thổ tiến tới sử dụng bao bì trơn, trong đó 27 quốc gia đã thông qua quy định; 25 quốc gia có hiệu lực từ năm 2025 và 2 quốc gia có hiệu lực từ năm 2027. Úc là quốc gia đầu tiên áp dụng từ năm 2012, tiếp đến là Pháp và Anh năm 2016. Từ năm 2018 đến nay, số quốc gia áp dụng quy định này tăng nhanh, từ 6 lên 27 quốc gia thực thi vào năm 2027. Trong ASEAN, Thái Lan, Singapore, Myanmar và Lào là những quốc gia đã áp dụng thành công bao bì trơn. Riêng Thái Lan triển khai đóng gói bao bì tiêu chuẩn/bao trơn với thuốc lá điếu từ tháng 9/2019.
HealthBridge Vietnam phân tích, các yếu tố cốt lõi của bao bì trơn gồm hình dạng, kích thước và kết cấu tiêu chuẩn chung; màu sắc đồng nhất, đơn giản; không có logo, biểu trưng hay các yếu tố quảng cáo; tên thương hiệu, tên sản phẩm và các chi tiết bắt buộc phải được thể hiện bằng kiểu chữ, màu sắc, kích cỡ chuẩn hóa. Mục tiêu là làm giảm sức hấp dẫn của sản phẩm thuốc lá, loại bỏ quảng cáo và khuyến mãi qua bao bì, ngăn thông tin gây hiểu lầm rằng có sản phẩm ít hại hơn, đồng thời tăng sự chú ý và hiệu quả của cảnh báo sức khỏe.
Một xu hướng khác cũng được HealthBridge Vietnam dẫn lại là in cảnh báo trực tiếp trên từng điếu thuốc. Theo tài liệu, hơn 30 nghiên cứu quốc tế đã cung cấp bằng chứng cho thấy cảnh báo trên từng điếu thuốc là hiệu quả. Canada là quốc gia đầu tiên thực hiện quy định này, có hiệu lực từ ngày 31/7/2024; Australia là quốc gia thứ hai, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025.
Khuyến nghị Việt Nam tăng cảnh báo lên ít nhất 85%
Đối chiếu với thực trạng trong nước, HealthBridge Vietnam cho biết cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá tại Việt Nam đã trải qua ba giai đoạn: trước năm 2008 chưa có cảnh báo; giai đoạn 2008-2013 áp dụng cảnh báo bằng chữ với diện tích 30%; từ tháng 12/2013 áp dụng cảnh báo 50% gồm cả chữ và hình ảnh, với 6 mẫu cảnh báo.
Tuy nhiên, theo tổ chức này, Việt Nam hiện có nhiều hạn chế. Trước hết là diện tích cảnh báo còn thấp, khiến Việt Nam nằm trong nhóm có thứ hạng thấp trên thế giới và thuộc nhóm thấp nhất ASEAN. Thứ hai, hình ảnh cảnh báo và diện tích cảnh báo không thay đổi trong suốt 12 năm. Thứ ba, bao bì thuốc lá vẫn bị khai thác như một công cụ quảng cáo, chẳng hạn tem thuế có thể che khuất cảnh báo, trong khi màu sắc và thiết kế bao bì vẫn được sử dụng để truyền tải thông điệp tiếp thị.
HealthBridge Vietnam cũng dẫn nghiên cứu năm 2019 của Trường Đại học Y tế công cộng cho thấy hiệu quả cảnh báo và tác động của cả 6 mẫu cảnh báo sức khỏe đang áp dụng tại Việt Nam đều giảm rõ rệt so với thời điểm năm 2013, khi Việt Nam bắt đầu in cảnh báo sức khỏe bằng hình ảnh. Đặc biệt, có 3 mẫu bị đánh giá hiệu quả cảnh báo ở mức dưới trung bình và thông điệp chưa rõ ràng, gồm: “Khói thuốc lá rất có hại cho thai nhi và trẻ nhỏ”, “Hút thuốc dẫn tới cái chết từ từ và đau đớn” và “Hút thuốc gây hôi miệng và hỏng răng”.
Từ những phân tích trên, HealthBridge Vietnam khuyến nghị Việt Nam nên tăng diện tích cảnh báo sức khỏe theo thực hành tốt trong khu vực và trên thế giới, ít nhất 85% diện tích vỏ bao thuốc lá; tiến tới áp dụng bao bì tiêu chuẩn/bao bì trơn; thực hiện luân phiên mẫu cảnh báo để tăng hiệu quả cảnh báo; tăng cường thông tin, truyền thông để doanh nghiệp tuân thủ sau khi chính sách được ban hành; nâng cao năng lực cho lực lượng thực thi pháp luật; đồng thời thường xuyên theo dõi, đánh giá việc thực hiện và tuân thủ pháp luật.
Vừa qua, Báo PLVN nhận được Đơn kiến nghị của người dân sinh sống tại Tổ 2 Duyên Hải, phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai về thực trạng mà các hộ dân này đang phải “đối mặt” - cứ mưa lớn là khu dân cư này sẽ có nguy cơ ngập úng cục bộ, khiến sinh hoạt của các gia đình bị đảo lộn, tài sản bị hư hỏng, thiệt hại. Nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên, ý kiến phản ánh của người dân cho rằng một phần xuất phát từ xây dựng lấn chiếm, làm thu hẹp lòng suối, gây cản trở việc lưu thông dòng chảy suối Cầu Sập. Đặc biệt, sự việc đã lặp đi lặp lại trong nhiều năm gây tâm lý bất an cho người dân khi có dự báo mưa.
PLM - Chiều ngày 3/10/2026, tại Bản du lịch cộng đồng Sin Suối Hồ (xã Sin Suối Hồ, tỉnh Lai Châu), Báo Pháp luật Việt Nam phối hợp cùng Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH-TT&DL) tỉnh Lai Châu tổ chức Hội thảo “Giải pháp đẩy mạnh xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên địa bàn tỉnh Lai Châu”.
(PLM) - Bước chân trên mây mùa 3 khép lại thành công trên cung đá cổ Pavi, tôn vinh vẻ đẹp kỳ vĩ và bản sắc Lai Châu, quy tụ đông đảo nhà báo, VĐV, cùng những màn tranh tài ấn tượng và cảm xúc.
(PLM) - Sáng 4/10, trong không khí háo hức và phấn khởi, hơn 100 nhà báo, phóng viên từ nhiều cơ quan báo chí trên cả nước đã có mặt tại xã Sin Suối Hồ, tỉnh Lai Châu, sẵn sàng bước vào hành trình chinh phục con đường đá cổ Pavi trong khuôn khổ Giải “Bước chân trên mây - Chinh phục con đường đá cổ Pavi năm 2026”.
(PLM) - Lần thứ ba "Bước chân trên mây" được tổ chức, tiếp tục mang đến cho các vận động viên cơ hội thử sức trên những cung đường đặc trưng của vùng cao Lai Châu. Năm nay, giải diễn ra tại bản Sin Suối Hồ - các vận động viên có cơ hội trải nghiệm nét văn hoá đặc sắc nơi đây. Hơn 100 nhà báo cùng 400 vận động viên tự do đã có mặt sẵn sàng ghi lại những khoảnh khắc đẹp tại giải leo núi “Bước chân trên mây” mùa 3.
PLM -Trước thềm Giải leo núi “Bước chân trên mây – Chinh phục con đường đá cổ Pavi năm 2026” vào ngày 4/10, hơn 100 nhà báo, phóng viên từ khắp mọi miền Tổ quốc đã có hành trình khảo sát thực địa đầy ấn tượng qua các điểm đến du lịch trọng điểm của tỉnh Lai Châu. Từ đỉnh đèo Ô Quy Hồ lộng gió, bản du lịch cộng đồng Lao Chải xanh sạch đến vườn sâm quý dưới tán rừng Khun Há, chuyến đi không chỉ mở ra góc nhìn toàn diện về tiềm năng du lịch của Lai Châu mà còn đong đầy "chất liệu sống" cho những nhà báo chắp bút, sáng tạo nội dung về quê hương, tổ quốc.
PLM - Do các nguyên đơn bị ảnh hưởng sức khoẻ và phải điều trị tại cơ sở y tế là tình tiết có căn cứ, vì vậy Hội đồng xét xử toà án nhân dân khu vực 1 - Đắk Lắk quyết định chấp nhận một phần khởi kiện của các nguyên đơn, buộc nhà hàng Vườn sính thái Mái lá phải bồi thường khoản thu nhập thực tế bị mất cho các nguyên đơn, cùng mức chi phí bồi dưỡng sức khoẻ và bồi thường tổn thất tinh thần.
PLM - Ngày 26/09/2026, TAND khu vực 4 - Thanh Hóa mở phiên tòa sơ thẩm xét xử vụ án "Tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất" giữa nguyên đơn là vợ chồng ông Lường Văn Trường, bà Nguyễn Thị Loan và bị đơn là vợ chồng ông Lê Văn Công và bà Đinh Thị Hoa. Tại phiên tòa, sau khi đánh giá khách quan, toàn diện các tài liệu, chứng cứ, Hội đồng xét xử quyết định đã chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất là giao dịch giả tạo bị vô hiệu và buộc bị đơn phải hoàn trả lại bản chính Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho chủ sở hữu.
(PLM) - Ngày Tránh thai Thế giới 26/9 gióng hồi chuông về mang thai ngoài ý muốn và sức khỏe sinh sản. Bài viết nhấn mạnh vai trò của kế hoạch hóa gia đình, tránh thai đúng cách và bảo vệ tương lai người trẻ.
Trong chương trình “Bản lĩnh doanh nhân”, NSƯT Hoàng Hải và Á hậu 1 Hoa hậu Thế giới Doanh nhân 2018 Nguyễn Hồng Nhung cùng chia sẻ về công việc, những lựa chọn trong cuộc sống và cách họ đối diện với những khó khăn trên hành trình của mình. Hai con người, hai hành trình và hai lĩnh vực rất khác nhau. Nhưng có lẽ bản lĩnh không chỉ nằm ở việc chúng ta đạt được bao nhiêu thành công, mà còn nằm ở cách chúng ta giữ gìn những giá trị quan trọng nhất trong hành trình ấy.