Hoàn thiện cơ chế để phát huy thế mạnh y học cổ truyền

Năm 2025, tỷ lệ KCB YHCT xấp xỉ 3,3% so với KCB chung, tương đương 7 triệu lượt khám. Nhiều kỹ thuật chuyên sâu đã được triển khai hiệu quả, góp phần giảm tải cho tuyến trên, nâng cao hiệu quả điều trị và sự hài lòng của người bệnh.

Có 229 thuốc đông y, thuốc từ dược liệu 349 vị thuốc cổ truyền thuộc phạm vi chi trả của Quỹ BHYT, đã góp phần thúc đẩy thực hiện chính sách sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, hiệu quả.

Tuy nhiên, thực tiễn triển khai hiện còn một số khó khăn, bất cập cần tiếp tục tháo gỡ như: Công tác tổ chức KCB BHYT trong lĩnh vực YHCT tại một số nơi chưa đồng bộ; năng lực cung ứng dịch vụ giữa các cấp chuyên môn kỹ thuật còn chênh lệch; việc chuyển, tiếp nhận người bệnh và tổ chức đăng ký KCB BHYT ban đầu chưa đáp ứng nhu cầu của người dân, nhất là chưa sát với đặc thù của chuyên ngành YHCT.

Tỷ lệ KCB BHYT YHCT ở y tế cơ sở, trạm y tế cấp xã có xu hướng giảm. Tỷ trọng chi cho thuốc YHCT trong tổng chi thuốc BHYT còn thấp, năm 2025 mới chỉ chiếm khoảng 5,42%.

Nhân lực y dược cổ truyền ở một số địa phương, y tế cơ sở chưa đáp ứng yêu cầu cả về số lượng, cơ cấu, trình độ, chất lượng. Năng lực sản xuất, cung ứng, hiện đại hóa, phát triển dược liệu, thuốc cổ truyền chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh, yêu cầu phát triển. Công tác nghiên cứu khoa học, thử nghiệm lâm sàng, theo dõi đánh giá chất lượng điều trị, sử dụng thuốc YHCT chưa đồng bộ, chưa được đầu tư đúng mức; kết hợp YHCT và y học hiện đại còn chưa đồng bộ, chưa có cơ chế, chính sách phù hợp, hiệu quả chưa cao…

Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà phát biểu tại Hội thảo (Ảnh: VGP/TM)

Trước thực tế trên, Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh, việc nghiên cứu, khắc phục khó khăn, hoàn thiện cơ chế để phát huy thế mạnh của YHCT có ý nghĩa rất quan trọng. Đây không chỉ là giải pháp nhằm phát huy vai trò, thế mạnh của YHCT, mà còn góp phần nâng cao khả năng tiếp cận, bao phủ dịch vụ y dược cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe Nhân dân cả ở cấp độ phổ cập và chuyên sâu.

Đặc biệt, nhiều dịch vụ kỹ thuật cao, dịch vụ chuyên sâu bằng YHCT và kết hợp y học hiện đại cần được mở rộng cho người bệnh tiếp cận ngay từ sớm; việc hiện đại hóa trong sản xuất thương mại các bài thuốc cổ phương, bài thuốc gia truyền và phát triển thuốc phát minh từ dược liệu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng và yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Bộ Chính trị ban hành nhiều giải pháp đột phá về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Bên cạnh đó, việc xây dựng và hoàn thiện danh mục các bệnh, nhóm bệnh được KCB lên thẳng cơ sở KCB cấp chuyên sâu trong lĩnh vực y, dược cổ truyền cũng là yêu cầu thực tiễn đặt ra hiện nay.

Với nhiều bệnh lý mạn tính, bệnh cần điều trị chuyên sâu, phục hồi chức năng hoặc điều trị dài ngày bằng YHCT, nếu người bệnh được tiếp cận trực tiếp với cơ sở có đủ năng lực chuyên môn, nhân lực và kỹ thuật sẽ góp phần nâng cao hiệu quả điều trị, giảm thời gian đi lại, giảm thủ tục hành chính và bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người tham gia BHYT.

Ngoài ra, chất lượng dân số với việc già hóa dân số diễn ra nhanh cùng gánh nặng bệnh tật cũng đòi hỏi sự đáp ứng của lĩnh vực YHCT cho chăm sóc ban đầu, lão khoa, chăm sóc tại nhà và phát triển YHCT tại y tế cơ sở.