Nhạc sĩ Đoàn Chuẩn với nhạc phẩm rất đẹp Gửi người em gái.
Một dịp cuối năm hơn 10 năm về trước, tôi cà phê cùng người anh trên quận Nhất, TP HCM, nhìn dòng người khẩn trương trang trí đường hoa Nguyễn Huệ để chào đón năm mới. Nghe Happy New Year của ABBA tại CIAO cafe anh em tranh luận rằng đâu là bài hát tượng trưng như Happy New Year của âm nhạc Việt? Một câu hỏi vô cùng khó…
Anh em tôi sau một hồi tranh luận đều đi đến thống nhất rằng có ba bài hát có thể đứng đầu cho cuộc bầu chọn thiên về tâm trạng cảm xúc và cả sự phổ biến được công chúng ít nhiều ghi nhận trong suốt thời gian từ khi ra đời, đã đi qua cuộc chiến và cả những năm tháng nhọc nhằn của đất nước để âm thầm tồn tại trong lòng người nghe bao thế hệ và đến tận bây giờ, tiêu biểu nhất có thể kể đến ba lựa chọn: Ly rượu mừng - Phạm Đình Chương; Xuân và tuổi trẻ - La Hối; Mùa xuân đầu tiên - Văn Cao.
Chỉ là tiêu biểu chứ không phải là nhất vì nói đến nhất e hơi chủ quan, xét cho cùng âm nhạc là tâm trạng là cảm xúc, giá trị phổ quát không hẳn là nhất. Tiêu chí có thể coi là duy nhất để đánh giá sức sống một bài hát là bài hát ấy được công chúng ghi nhận thep thời gian.
Trước khi đi vào thứ bậc, thiết nghĩ cần phải điểm qua có bao nhiêu ca khúc phổ biến về mùa xuân đã và đang thịnh hành trong suốt từ những năm 50-60 của thế kỷ trước đến bây giờ..
Từ Bắc vô Nam theo địa lý sẽ dễ hơn. Trong khuôn khổ bài viết này tôi thuần túy chỉ đề cập đến các sáng tác về mùa xuân và Tết Việt qua âm nhạc chứ không mở rộng góc nhìn ra vì tôi e mình sẽ không đủ sức để viết vì giới hạn hiểu biết của mình.
Hương vị của ngày Tết, ngày xuân luôn thổn thức, dịu dàng và da diết trong câu hát của Đoàn Chuẩn - Từ Linh trong ca khúc Gửi người em gái. Một ca khúc đượm buồn vì mối tình rơi vào vô vọng giữa nhạc sĩ hào hoa và ca sĩ xinh đẹp tên Mộc Lan.
Bài hát ra đời từ năm 1956, mở ra một không gian mang đậm chất Hà Nội, phảng phất một không khí Tết truyền thống đậm chất miền Bắc nhưng lại khá phong lưu hệt cá tính nhạc sĩ: “Cành hoa tim tím bé xinh xinh báo xuân nồng. Đượm đà phong kín cánh mong manh tấm hoa lòng. Hà Nội chờ đón Tết vắng bóng người đi liễu rũ mà chi. Đêm tân xuân Hồ Gươm sao long lanh”.
Nhạc sĩ Văn Cao với tác phẩm bất hủ Mùa xuân đầu tiên.
Tuy nhiên không khí Tết ở bài hát này có vẻ gì đó khá phong lưu và sang trọng không hợp với đại đa số đời sống người dân miền Bắc bây giờ, nên rất khập khiễng nếu như so sánh với đời sống đối lập trong Người ngựa ngựa người của Nguyễn Công Hoan. Do đó bài hát này không hợp với số đông nên nó chỉ khiêm tốn về độ phổ biến so với những bài hát khác.
Với nhạc sĩ Phạm Đình Chương có thể do tuổi thơ ông sống chủ yếu ở quê ngoại Sơn Tây, nhìn cảnh thanh bình êm ả của làng quê nên các sáng tác của ông trong ca khúc Ly rượu mừng, thấm đậm chất quê hương.
Trong cái nhìn “u uẩn chiều lưu lạc” (thơ Quang Dũng - Đôi mắt người Sơn Tây) nên mùa Xuân trong Ly rượu mừng đại đồng hơn, cận nhân tình hơn. Có lẽ vì lý do đó nên ca khúc đi vào công chúng tứ thì cũng như sâu rộng hơn được yêu mến đến bây giờ.
Miền Trung có nhóm La Hối, Lê Trọng Nguyễn, Dương Minh Ninh, Lan Đài, Hoàng Tú Mỹ, Trương Đình Quang, Huỳnh Bá, Trầm Tử Thiêng, Phan Huỳnh Điểu nhưng phải nói thành công và tiêu biểu nhất phải là Xuân và tuổi trẻ.
Nhìn lại thì thấy âm nhạc, bài hát về Xuân thì thấy miền Nam có vẽ nhỉnh hơn về số lượng ca khúc và độ phổ biến so với các miền còn lại. Các sáng tác miền Nam gắn liền với xuân tha hương, hình tượng người lính khắc khoải về một cái Tết xưa...
Hùng Cao (tác giả bài viết) là một kiến trúc sư rất đam mê âm nhạc. Ảnh anh chụp chung với người vợ hiền.
Nhưng trong cảnh trăm hoa đó có những khoảnh khắc bất chợt sẽ làm cho người nghe giao động và cảm xúc trong mỗi hoàn cảnh và chiêm nghiệm riêng mình âm nhạc cũng theo cảm xúc và thời điểm.
Như một chiều Xuân ở khu trọ ngoại ô thành phố trong những cái tết xa nhà bất chợt nghe Anh cho em mùa Xuân thơ Kim Tuấn nhạc Nguyễn Hiền.
"...Đất mẹ đầy cỏ lúa
Đồng ta xanh mấy mùa
Ngoài đê diều căng gió
Thoảng câu hò đôi lứa
Trong xóm vang chuông chùa.."
Và tôi đã bật khóc trong buổi chiều "xuân tha hương" ấy. Tự dưng tôi thèm cảm giác Xuân quê nghèo đến vậy. Bây giờ sau 5 - 6 cái Tết xa nhà cho nên Tết với tôi luôn đậm đà và thiêng liêng dù xa quê.
Cũng có thể, khi con người ta đã đến một độ tuổi nào đó, cái cảm giác tri túc cũng dễ dàng có hơn. Chỉ cần nhìn cái màu nắng vàng óng lưu luyến trên mấy khóm vạn thọ chân quê cũng đủ thấy lòng vình yên một cách lạ kỳ.
Cũng như vậy, buổi tối giao thừa thèm được về ngồi bên bếp lửa hồng nghe tiếng pháo giao thừa đã mấy mươi năm mới trở lại, được ngủ trong căn nhà xưa, lắng nghe ngoài vườn con chim đêm nào đó gọi nhau cũng đủ thấy một cái tết sum vầy viên mãn.
Càng mong đợi nhiều, con người ta càng dễ thất vọng. Nên chi cũng cần tập biết đủ với những gì giản đơn nhất mà dâu bể cuộc đời đã bỏ rơi lại trên con đường chở tất cả đến miền quên lãng.
(Mồng 8/ Tháng chạp/Nhâm Dần/2022)
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM) - Quảng cáo rầm rộ, tung hô là "hàng chính hãng", " hàng chất lượng cao" , thương hiệu mũ bảo hiểm Masontex đã tạo nên một “ma trận” bủa vây người tiêu dùng trên các sàn thương mại điện tử. Thế nhưng, đằng sau những lời "quảng cáo có cánh" là hàng nghìn chiếc mũ bảo hiểm Mansontex không rõ nguồn gốc, xuất xứ và có dấu hiệu không đảm bảo chất lượng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn đối với người tiêu dùng.
Nhóm PV
(PLM) - Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cùng đoàn công tác đã đến tỉnh Quảng Trị dâng hương, dâng hoa tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại nhiều di tích lịch sử, nghĩa trang quốc gia. Chuỗi hoạt động thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với những người đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, đồng thời góp phần lan tỏa truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc.
(PLM) - Vừa qua, tại trụ sở văn phòng đại diện Tp.HCM, Báo Pháp Luật Việt Nam phối hợp cùng CLB Doanh Nhân và Pháp Luật tổ chức Lễ công bố Chương trình Carvan Tuyên truyền phổ biến pháp luật về ATGT học đường, thiện nguyện - kết nối giao thương lần 4, diễn ra từ ngày 18 đến ngày 20 tháng 9, năm 2026 tại xã Tuy Đức - tỉnh Lâm Đồng, với chủ đề: "Vững tay lái – Sáng đường biên".
(PLM) - Ra đời từ phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân vào ngày 28/7/1929, trải qua hành trình 97 năm đồng hành cùng những thăng trầm của lịch sử dân tộc, Công đoàn Việt Nam luôn kiên định với một sứ mệnh thiêng liêng: đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người lao động. Viết tiếp trang sử vẻ vang ấy, các cấp công đoàn cơ sở hôm nay vẫn đang không ngừng đổi mới, hiện thực hóa sứ mệnh bằng những phong trào thi đua thiết thực và nhân văn.
(PLM) - Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những mất mát, hy sinh của các thế hệ đi trước vẫn luôn là dấu ấn không thể phai mờ trong ký ức dân tộc. Đằng sau nền độc lập, hòa bình hôm nay là máu xương của những người con đã ngã xuống và những giọt nước mắt âm thầm của các Mẹ Việt Nam anh hùng. Những câu chuyện ấy không chỉ nằm lại ở quá khứ mà còn là lời nhắc nhở, là động lực, là gương soi để thế hệ hôm nay dựng xây Tổ quốc.
(PLM) - Tháng 7 về, trong không khí tri ân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7), hành trình tìm về những vùng quê cách mạng ở Thanh Hóa để thăm các Mẹ Việt Nam anh hùng khiến người ta không khỏi nghẹn lòng. Ở đó, có những người mẹ đã dành trọn tuổi xuân, dành cả những người thân yêu nhất cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Sau những năm tháng chiến tranh đi qua, nỗi đau mất chồng, mất con vẫn lặng lẽ nằm lại trong ánh mắt, trong từng câu chuyện kể của các mẹ.
(PLM) - Chiều 24/7, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quảng Xương, Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Quảng Ninh (tỉnh Thanh Hóa) tổ chức Lễ cầu siêu, dâng hoa, dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026). Hoạt động nhằm tri ân những người đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, đồng thời khơi dậy tinh thần yêu nước của các thế hệ hôm nay.
(PLM) - Vừa qua, Báo Pháp luật Việt Nam nhận được thông tin phản ánh của người dân trên địa bàn xã Bình Minh, Hà Nội về việc tại đây tồn tại một số nhà xưởng cho thuê làm kho chứa hàng hóa, nhưng không đủ điều kiện, chưa được cấp giấy phép đảm bảo phòng cháy chữa cháy, tiềm ẩn nhiều nguy cơ cháy nổ cho khu vực. Theo thông tin nắm được khu đất trên được nhà nước cấp GCNQSDĐ cho công ty NTL với mục đích sử dụng đất “thực hiện dự án sản xuất vật liệu xây dựng”, thời hạn sử dụng đến năm 2058. Tuy nhiên thực tế hiện nay công ty đang cho xây dựng các khu nhà xưởng để khai thác việc cho thuê chứa hàng hóa. Vậy câu hỏi đặt ra công ty NTH đã thực hiện đúng mục đích sử dụng đất do nhà nước cấp phép hay chưa?
(PLM) - Sau khi Báo Pháp luật Việt Nam phản ánh những băn khoăn của người dân về quá trình tu bổ, tôn tạo chùa Trung Kính Thượng. Tại buổi làm việc, Ban Quản lý dự án phường Yên Hòa, TP Hà Nội cho biết đã nhiều lần tổ chức lấy ý kiến với trụ trì và các bên liên quan lắng nghe, tiếp thu những ý kiến góp ý. Theo đó, với những kiến nghị có cơ sở, phù hợp với yêu cầu bảo tồn di tích, đơn vị đã tiếp thu và nghiên cứu điều chỉnh.
(PLM) - Bệnh viện Phổi Trung ương vừa ghép phổi thành công cho nam bệnh nhân 59 tuổi, đánh dấu ca ghép thứ 15 và bước tiến mới khi phổi hiến được hồi sức, bảo tồn, vận chuyển an toàn từ TP.HCM ra Hà Nội.
