Khi người trẻ làm "phim cách mạng"

Làn gió trong lành từ người trẻ

Phim ngắn: “Gió Đồng” khởi nguồn từ một cái duyên giữa Ban Báo chí và Ban Media của CLB PMI thuộc Khoa Truyền thông, Đại học Đại Nam. Theo Như Quỳnh, sinh viên năm thứ 3 Khoa Truyền thông và là người viết kịch bản cho phim “Gió Đồng” (dài 12 phút) thì khi lần đầu tiên hẹn gặp nhau để bàn về kịch bản, mọi người còn khá ngại ngùng, chưa hiểu hết về cách làm việc của đối phương. Nhưng chính sự nhiệt huyết và niềm đam mê kể chuyện đã nhanh chóng kéo những người trẻ mơ mộng lại gần nhau, tạo nên một tập thể đoàn kết.

Ban Lê Quang Huy, đạo diễn phim chia sẻ rằng: “Ban đầu, ý tưởng thật ngây thơ và đầy chất sinh viên. Lấy cảm hứng từ bài hát “Còn gì đẹp hơn” OST của bộ phim “Mưa đỏ”, chúng tôi đã mơ mộng về một bộ phim hoành tráng, tưởng tượng ra cảnh súng, tiếng bom đạn, dù yêu cầu chỉ là một video ngắn khoảng 3 - 5 phút.

Thực tế nhanh chóng dập tắt giấc mơ bom tấn ấy. Sau khi ngồi họp bàn lại về kịch bản, kinh phí và điều kiện kỹ thuật, chúng tôi nhận ra việc quay những cảnh bom đạn, chiến sĩ bị thương là hoàn toàn không thể. Cả nhóm họp đi họp lại rất nhiều lần. Thời lượng quá ngắn, nhưng kinh phí để thực hiện ý tưởng ban đầu lại quá cao, không thể đáp ứng được”.

Sau những trao đổi, tranh luận của nhóm, tư vấn của thầy cô, ban cố vấn. Họ đã chuyển hướng làm phim về Cách mạng Tháng Tám, sẽ phù hợp nhất với dịp Quốc khánh 2/9, đúng dịp kỷ niệm 80 năm Quốc khánh đất nước. Trong buổi họp, Như Quỳnh cũng tham dự một vai diễn trong phim đã mạnh dạn chia sẻ ý kiến rằng: “Với thời lượng ngắn như vậy, nội dung phim sẽ bị nông, người xem chưa kịp cảm nhận được hết sự hy sinh gian khó của Nhân dân ta thời kỳ ấy. Mọi người có thể cân nhắc làm phim từ 8 - 10 phút để có thể khai thác sâu hơn”.

Mọi người đều đồng tình với quan điểm này. Từ đó, “Gió Đồng” được triển khai theo hướng phim ngắn, tập trung vào chiều sâu cảm xúc và bối cảnh lịch sử.

Câu chuyện làm phim

Như Quỳnh là người sốt sắng nhất vì Quỳnh phải làm nhiều nhiệm vụ: viết kịch bản, tham gia diễn xuất và lo cả hậu cần cho đoàn làm phim, từ đạo cụ, tìm kiếm bối cảnh cho đến việc sinh hoạt, ăn uống… “Sau khi chốt ý tưởng từ ban cố vấn, tôi và các bạn trong nhóm kịch bản bắt đầu triển khai cốt truyện. Khoảng thời gian này, chúng tôi đã trở thành khách quen của cửa hàng tiện lợi. Chúng tôi họp bàn ở đó mỗi ngày, hầu hết đều ở lại đến 2 - 3 giờ sáng, có hôm kéo dài đến 4 giờ sáng.

Với trách nhiệm của một người làm nội dung, tôi nhận thấy mình phải tìm hiểu rất nhiều về lịch sử, về lá cờ, về trang phục để bảo đảm tính chân thực. Tôi đã nghiên cứu và phát hiện ra thời bấy giờ sử dụng lá cờ “sao béo” và hiện nay không có bán. Không còn cách nào khác, tôi đã đi mua vải và tự tay vẽ sao sao cho giống nhất với lá cờ thời kỳ ấy”, Như Quỳnh chia sẻ.

Là người được giao viết kịch bản, Như Quỳnh cùng đạo diễn Quang Huy và các bạn trong nhóm đã nhờ giúp đỡ từ ban cố vấn. “Tôi vẫn nhớ rõ, lúc ấy là khoảng 1 rưỡi sáng, cả nhóm vẫn gọi điện hỏi thầy để duyệt kịch bản, nhờ thầy góp ý xem ở bối cảnh lịch sử ấy, những từ ngữ, câu nói, trang phục, phụ kiện đã phù hợp chưa, để tuyệt đối không làm sai lệch lịch sử. Khi chốt kịch bản xong, tôi ra về lúc 4 giờ sáng và trời mưa rất to. Sáng hôm sau, 7 giờ tôi đã có tiết học, nên hôm ấy tôi chỉ ngủ được vỏn vẹn 2 tiếng. Đó là sự hy sinh về thời gian và sức khỏe, nhưng nó là bằng chứng cho sự nghiêm túc của cả đoàn”, Quỳnh cho biết thêm.

Đạo diễn Quang Huy cho biết, việc chọn bối cảnh để làm phim cũng không hề dễ dàng vì họ là những người trẻ, lại đang “vô danh”, không phải một đoàn làm phim chuyên nghiệp có danh tiếng. Cả đoàn đã đi khảo sát bối cảnh quay tại làng Ước Lễ ở xã Tân Ước, Thanh Oai, Hà Nội. Khi đã chọn được một căn nhà rất phù hợp với kịch bản, nhưng lại gặp vấn đề về sự cho phép của chủ nhà. Chủ nhà là một người không được bình thường và dù người giám hộ có cho phép, nhưng cả đoàn vẫn “sợ” không bảo đảm được sự an toàn khi quay trong căn nhà ấy.

Lê Quang Huy cho biết: “May mắn đã mỉm cười. Khi chúng tôi đang đi tìm bối cảnh khác, chúng tôi gặp được bác Trưởng thôn. Sau khi nghe chúng tôi hỏi thăm và xin phép, bác đã rất cẩn thận bảo: “Trước đây đã có rất nhiều đoàn phim đến quay và làm mất một số cổ vật của làng. Nên bây giờ cần có công văn gửi về cho bác để được sự đồng ý của làng, cũng để bảo đảm cho các cháu khi về đây làm việc, có đầy đủ thời gian làm việc tại làng, khung chương trình của các cháu ra sao”. Sự hướng dẫn chuyên nghiệp và cẩn trọng của bác Trưởng thôn đã giúp nhóm chúng tôi thuận lợi hơn rất nhiều trong việc xin phép quay tại các bối cảnh khác phù hợp với kịch bản”.

Quỳnh vẫn là người hăng hái nhất trong đoàn làm phim. Quỳnh đi thuê trang phục, chuẩn bị bối cảnh và chuẩn bị đồ ăn cho mọi người trong đoàn. Khi quay phim, mọi người có bị thương, bị đỉa cắn hay trang phục xảy ra vấn đề, Quỳnh sẽ chủ động lo liệu mọi thứ.

Như Quỳnh cho biết nhiều tình tiết thú vị, dễ thương và nhớ đời của đoàn làm phim non trẻ: “Kỷ niệm hậu cần nhớ nhất là khi chuẩn bị cháo loãng cho cảnh quay ăn cháo trong nhà và chuẩn bị gà cúng ở thời hiện đại.

“Không ai bán cháo loãng như những năm 1945, nên chúng tôi đã mua cháo trắng về và pha loãng ra với nước để tạo cảm giác kham khổ. Tôi cũng đảm nhiệm một vai diễn nhỏ và phải ăn bát cháo loãng ấy thật. Cảnh quay yêu cầu diễn viên phải ăn thật, uống thật để diễn tả một cách chân thật nhất. Sau khi ăn bát cháo ấy, tất cả diễn viên trong cảnh quay ấy đều bị ám ảnh với cháo và thật sự không dám ăn cháo trong một khoảng thời gian dài sau khi phim kết thúc.

Lúc tôi chuẩn bị con gà cúng cho cảnh quay thời hiện đại ở làng La Phù, Hoài Đức, Hà Nội, tôi khá sốc khi nghe báo giá. Riêng con gà đã chiếm gần một nửa số quỹ của đoàn phim”, Quỳnh kể.

Kỷ niệm của Quỳnh khi đóng phim

Với vai trò là diễn viên, kỷ niệm nhớ nhất của Như Quỳnh chia sẻ là cảnh quay nhân vật của mình bị Lý trưởng đánh chết. “Cảnh quay ấy thật sự rất đáng nhớ. Trước khi quay, tôi sợ mình không thể khóc một cách tự nhiên được. Nhưng sau khi quay lại lần thứ hai, tôi đã khóc được một cách ngon lành luôn, bởi vì cảnh quay ấy tôi bị đánh đau quá. Lý trưởng đã cầm cây gậy gỗ đánh thật vào người, cảnh đó rất đau và tôi đã khóc một cách rất tự nhiên, chân thật.

Trong cảnh quay đó, tôi phải quỳ xuống. Không may, ở đầu gối tôi có một vết sẹo do ngã xe và phải khâu 3 mũi. Khi quỳ gối, chỗ sẹo khá đau. Cảnh quay đó phải thực hiện lại nhiều lần vì bao gồm nhiều góc máy và liên quan đến các cảnh quay khác. Có một lần quay, tôi đã nhập tâm hơi sâu và quỳ rất mạnh dẫn đến cái vết sẹo ấy nó rách ra và chảy máu. Tôi chỉ băng lại tạm thời và tiếp tục cảnh quay vì lúc đó cũng đã khá muộn rồi, ai trong đoàn cũng đã thấm mệt. Mọi người đều cố gắng hoàn thành nốt cảnh quay để về nghỉ ngơi vì cũng đã gần 10 giờ tối”, Quỳnh chia sẻ.

Với các bạn trẻ đang là sinh viên, bộ phim đã cho họ một trải nghiệm thú vị của điện ảnh, học tập. Họ bộc bạch họ không lỗ, mà lãi rất nhiều - đó là tình cảm và sự hỗ trợ nhiệt tình của người dân làng Ước Lễ cũng như người dân làng La Phù.

“Mọi người thật sự luôn xem chúng tôi như con cháu trong nhà. Khi chúng tôi quay phim muộn, mọi người đều hỏi thăm và cho chúng tôi rất nhiều bánh kẹo, hoa quả.

Đặc biệt, có một cô rất nhiệt tình, cô còn cho chúng tôi tiền để làm phim. Buổi trưa muộn, cô bảo chúng tôi về nhà cô, cô nấu mì cho ăn. Rồi đến chiều, khi cô ra xem chúng tôi quay phim, cô còn mang bánh gai ra cho mọi người ăn cho đỡ mệt. Người dân còn rất hỗ trợ khi chúng tôi quay phim, giúp đỡ rất nhiệt tình. Tình cảm của người dân dành cho chúng tôi thật sự rất đáng trân trọng và biết ơn”, đạo diễn Quang Huy nhớ lại.

Bộ phim ngắn được làm trong 1 tháng. Sau khi bộ phim phát sóng, cả đoàn ai cũng rất vui và tự hào khi bộ phim được đón nhận và có những phản hồi tích cực. Các bạn trẻ đã được trở về lịch sử và thấu hiểu được phần nào nỗi thống khổ của Nhân dân ta thời ấy và ý chí quật cường của cả một dân tộc đứng lên giành độc lập.

“Mặc dù chỉ gắn bó với nhau hơn một tháng, nhưng sau khi kết thúc bộ phim, ai cũng cảm thấy buồn, cảm thấy nhớ. Nhớ cảm giác sáng sớm gọi điện thoại gọi nhau dậy để đi quay phim, nhớ những hôm làm kịch bản đến thâu đêm, nhớ những câu chuyện khi tham gia vào quá trình sản xuất, nhớ rất nhiều…”, Như Quỳnh bồi hồi.

Phim “Gió Đồng” là câu chuyện từ một buổi giỗ gia đình, ký ức dần mở ra thành chuyến hành trình ngược về quá khứ. Về những ngày sưu cao thuế nặng, quyền sống bị chà đạp, máu người dân vô tội đổ xuống. Nhưng cũng từ nỗi đau ấy, ngọn lửa cách mạng đã bùng lên. Người dân tin vào Đảng, tin vào Cụ Hồ, đồng lòng vùng dậy giành lại quyền sống, quyền tự do. Đây sản phẩm của những người trẻ tri ân quá khứ, món quà nhỏ nhân kỷ niệm Quốc khánh 2/9.