Với đường bờ biển dài hơn 3.000km, đứng thứ 27/158 quốc gia ven biển, đảo trên thế giới, Việt Nam được đánh giá là quốc gia có tiềm năng và lợi thế lớn về tài nguyên biển. Trong đó, di sản biển chính là tài nguyên nhân văn vô cùng quý báu cần được “đánh thức” trong chiến lược phát triển biển, đảo của nước ta hiện nay.
aa
Dấu ấn văn hóa biển
Từ lâu sức hút của biển, đảo Việt Nam đã được chứng minh thông qua hàng loạt những danh hiệu được các trang mạng, báo quốc tế tôn vinh như bãi biển đẹp nhất, vịnh đẹp nhất, hòn đảo huyền bí nhất… Với 3.260km đường bờ biển và khoảng 1 triệu km2 vùng biển có chủ quyền với nhiều đảo và quần đảo lớn nhỏ chạy dọc đất nước, biển, đảo Việt Nam nổi tiếng không chỉ bởi những bãi biển trong xanh, hòn đảo thơ mộng mà còn bởi nhiều dấu ấn văn hóa biển đặc trưng.
Ở Việt Nam, văn hóa biển là một khái niệm không còn xa lạ. Theo các chuyên gia về văn hóa, văn hóa biển là hệ thống hóa các giá trị do con người sáng tạo ra và tích lũy được trong quá trình tồn tại, lấy biển cả làm nguồn sống chính... Văn hóa biển phải thỏa mãn các yếu tố đặc trưng có tính hệ thống về giá trị nhân văn, tính lịch sử, không gian, môi trường... Hay là hệ thống tri thức của con người về môi trường biển, các giá trị và biểu tượng rút ra từ những hoạt động sống trong môi trường ấy. Cùng với nó là những cảm thụ, hành vi ứng xử, những nghi lễ, tập tục, thói quen của con người tương thích với môi trường biển.
Hội tụ lại, văn hóa biển là tập hợp các giá trị vật chất và tinh thần được con người sáng tạo ra và tích lũy dần trong quá trình chung sống với biển. Quay ngược thời gian, vùng biển trên dải đất hình chữ S từng là ngã tư lớn của những nền văn minh. Qua đường biển, sự hình thành và phát triển của các nền văn hóa đã diễn ra, sự hội nhập và tiếp biến, giao thoa, hội tụ đã lan toả ra thế giới. Dặm dài lịch sử, cùng với truyền thống văn hóa của người dân nước ta tại vùng biển, văn hóa biển, đảo Việt Nam đã chứng minh sự giao thoa ấy thông qua sự đa dạng và phong phú với nhiều di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, thể hiện trong nghề đi biển, giao thương biển, tổ chức xã hội, lễ hội, tập tục,…
Ngay từ thời đại đá mới, những những di chỉ “đống vỏ sò” hay “cồn sò điệp” trong nền văn hóa cồn sò ven biển Việt Nam đã xuất hiện. Văn hóa Bàu Dũ, văn hóa Đa Bút, văn hóa Thạch Lâm - Thạch Lạc... đã cung cấp nhiều tư liệu có giá trị về phương thức sinh hoạt, đời sống kinh tế, văn hóa, tâm linh của người tiền sử thông qua những dấu tích tại nơi cư trú của họ.
Tại vùng duyên hải miền Trung, di chỉ khảo cổ học “cồn sò điệp” được tìm thấy ở Tam Xuân (Núi Thành, Quảng Nam) là những dấu tích rõ ràng, sinh động nhất và sớm nhất về việc con người nơi đây khai thác các sản vật biển để sinh sống, tồn tại. Những hiện vật được phát hiện nơi đây chủ yếu là các đống sò điệp dày còn khá nguyên vẹn. Còn tại Sa Huỳnh (Quảng Ngãi), hiện vật chủ yếu ở vùng biển là vỏ nhuyễn và đồ trang sức bằng vỏ sò vỏ ốc. Cư dân Sa Huỳnh còn biết lấy vỏ sò in hoa văn trên đồ gốm với những dấu ấn khá đặc trưng mà các nhà khảo cổ học gọi là “hoa văn dấu vỏ sò”. Vùng biển Quảng Nam cũng được xác định là nơi của các con tàu đắm, tiêu biểu là tàu đắm Cù Lao Chàm với 24 vạn đồ gốm sứ Chu Đậu (Hải Dương) và Thăng Long thuộc thế kỷ 15. Cùng với gốm Đại Việt còn có đồ gốm Chăm Pa được phát hiện từ con tàu đắm ở vùng biển Quảng Nam.
Bên cạnh văn hóa vật thể, văn hóa phi vật thể gắn với lịch sử truyền thống văn hóa biển của người Việt cổ được ghi dấu, lưu giữ trong các tư liệu sinh hoạt và lễ hội độc đáo liên quan đến biển của bà con ngư dân khắp đất nước. Những sinh hoạt và lễ hội thể hiện tín ngưỡng của người Việt như: thờ các vị thần biển, cầu mong sự yên ổn, làm ăn an lành, thuận lợi, thể hiện ở tục thờ cúng, cầu long vương, thủy thần.
Các lễ hội thể hiện tâm thức cầu an của người dân biển như lễ xông mũi thuyền ở làng chài Cửa Vạn - Quảng Ninh, Lễ hội cầu ngư, Lễ hội Nghinh Ông của dân ven biển Trung Bộ, Nam Bộ... Sinh động và thực tế hơn, đó là tục thờ cá voi phổ biến trong cộng đồng cư dân ven biển từ Thanh Hóa đến Kiên Giang. Cá voi được cư dân miền biển Nam Trung Bộ và Nam Bộ xem là vị phúc thần của biển cả cứu người gặp nạn giữa sóng nước, nên ở hầu hết những khu vực ven biển đều thờ cá voi.
“Ngày hội Di sản văn hóa Đà Nẵng” với chủ đề “Về miền di sản biển Đà Nẵng”. (Ảnh: danang.gov.vn)
“Đánh thức” di sản biển
Có thể thấy, không gian văn hóa vùng biển, đảo rộng lớn, đa dạng, là tiềm năng lớn trong phát triển ở nhiều lĩnh vực là vậy. Tuy nhiên, quá trình phát triển kinh tế cũng như hội nhập quốc tế về mọi mặt đã đặt ra cho văn hoá biển, đảo những thách thức không nhỏ. Trong đó hệ thống di sản đang đối mặt với thực trạng ngủ yên, bị lãng quên tại nhiều nơi.
Trong bối cảnh kinh tế hội nhập, Việt Nam sẽ phát triển một nền kinh tế biển giàu mạnh nếu biết tận dụng, khai thác nguồn lợi biển, sức mạnh văn hóa biển. Do đó, việc “đánh thức” di sản biển đang trở thành mối quan tâm của chính quyền địa phương. Điều đó thể hiện qua các hoạt động quảng bá và tôn vinh những giá trị di sản văn hóa biển, đảo.
Ngày 18/11, Bảo tàng Đà Nẵng tổ chức “Ngày hội Di sản văn hóa Đà Nẵng” mang chủ đề “Về miền di sản biển Đà Nẵng” với nhiều hoạt động đặc sắc thu hút người dân, du khách ghé thăm, trải nghiệm. Đây là sự kiện văn hóa nổi bật nằm trong chuỗi các hoạt động văn hóa - lễ hội hai bên bờ sông Hàn, được Bảo tàng Đà Nẵng tổ chức vào tháng 11 hằng năm nhân kỷ niệm Ngày Di sản văn hóa Việt Nam 23/11.
Đến với chương trình, người dân và du khách được hòa mình vào không gian văn hóa với các hoạt động hấp dẫn, đáp ứng nhu cầu thưởng thức đa giác quan và tìm hiểu văn hóa vùng biển như: Triển lãm “Chuyện làng biển”, triển lãm tranh ký họa “Ký ức làng Chồ”, “Chợ phiên đồ xưa Đà thành”, talkshow “Nghe sử làng biển”, workshop “cá và mắm”, không gian văn hóa ẩm thực biển, trải nghiệm đan ngư cụ, hát bả trạo…
Trước đó, từ ngày 27/8 - 3/9/2023, triển lãm “Di sản văn hóa biển, đảo Việt Nam” nằm trong khuôn khổ Năm Du lịch Quốc gia 2023 với chủ đề “Bình Thuận - Hội tụ xanh” đã diễn ra tại TP Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận. Triển lãm nhằm giới thiệu quảng bá, tôn vinh các giá trị di sản văn hóa vật thể, phi vật thể và sản phẩm du lịch đặc sắc của biển, đảo Việt Nam. Qua đó góp phần khẳng định chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.
Triển lãm trưng bày 270 hình ảnh và các hiện vật là góc nhìn tổng quát về biển, đảo Việt Nam chia theo 4 nội dung chính. Nội dung thứ nhất là tư liệu, hiện vật về văn hóa biển, đảo Việt Nam trong lịch sử. Thứ hai là trưng bày xây dựng và bảo vệ chủ quyền biển, đảo Việt Nam gồm những hình ảnh thể hiện sự quan tâm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, của Đảng và Nhà nước trong công cuộc xây dựng và bảo vệ chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa của Tổ quốc.
Nội dung thứ ba là trưng bày ảnh nghệ thuật về biển, đảo Việt Nam: giới thiệu về nét đẹp văn hóa biển, đảo Việt Nam thông qua các tác phẩm ảnh nghệ thuật. Nội dung thứ tư là tuổi trẻ Việt Nam với biển, đảo quê hương tập trung giới thiệu những hình ảnh sinh động thắm tình quân dân miền biển, đảo. Bên cạnh đó, 22 tỉnh/thành phố sẽ có không gian trưng bày “Sắc màu di sản văn hóa, biển, đảo”.
Thông qua các hoạt động trên, phần nào cũng tập trung làm nổi bật giá trị đặc trưng về di sản văn hóa, du lịch biển đảo; khai thác di sản biển, đảo trong thời kỳ hội nhập; bảo vệ di sản trong phát triển du lịch. Từ đó di sản biển bị ngủ quên tại nhiều nơi được chú ý hơn, giúp người dân và du khách hiểu hơn về nét đẹp của từng vùng biển, đảo Việt Nam. Đồng thời phát huy văn hoá biển, đảo tốt đẹp đang nảy nở trên đất nước có chiều dài đường bờ biển gấp đôi đường bộ, nơi người dân có cuộc sống gắn liền với biển và mang trong mình niềm tự hào lớn lao về biển.
Huyện đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) là địa phương mang đậm nét văn hóa biển, đảo với những giá trị vật thể và phi vật thể được lưu giữ qua hàng trăm năm. Cảnh quan thiên nhiên đẹp và biết cách khai thác hiệu quả những giá trị văn hóa địa phương gắn với phát triển bền vững, Lý Sơn trở thành điểm đến hấp dẫn của du khách trong và ngoài nước nhiều năm nay. Lễ hội đua thuyền tứ linh, Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa hay các lăng thờ cá Ông với những bộ xương cá voi có niên đại tới 300 năm... Lý Sơn là minh chứng cụ thể cho việc trở thành cầu nối các giá trị văn hóa truyền thống lịch sử với hiện tại.
Trong bối cảnh du lịch toàn cầu chuyển hướng gắn trải nghiệm với bảo vệ sức khỏe, yếu tố an toàn trở thành tiêu chí then chốt khi du khách lựa chọn điểm đến. Nắm bắt xu thế đó, Khách sạn Châu Long Sapa (tỉnh Lào Cai) khẳng định vai trò tiên phong khi là một trong số ít cơ sở lưu trú tại Sa Pa đạt Danh hiệu “Delphinus - Chỉ dẫn Điểm đến An toàn”, đánh dấu bước tiến trong nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo đảm an toàn toàn diện cho khách hàng.
Chương trình ra mắt tủ sách “Huyền thoại Côn Đảo” và phát động hiến tặng tài liệu, sách diễn ra ngày 23/4 tại Đường sách Nguyễn Văn Bình (TP HCM), trong khuôn khổ Ngày sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5.
Qua từng câu chuyện cuộc thi viết “Cha và con gái”, không gian gia đình ấm áp với sự bao dung, chở che của người cha cùng tình yêu thương, lòng hiếu thảo của người con gái được tái hiện rõ nét.
Lễ rước, tế và dâng hương Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân đã được tổ chức trang nghiêm trong khuôn khổ Lễ hội Bình Đà 2026, thu hút đông đảo nhân dân địa phương, du khách thập phương cùng cộng đồng người Việt hướng về cội nguồn tại Đền Nội Bình Đà, xã Bình Minh (Hà Nội), ngày 22/4/2026 (tức ngày mùng 6 tháng 3 năm Bính Ngọ).
Hà Nội đang chuẩn bị nhiều hoạt động văn hoá, nghệ thuật triển lãm, trưng bày chuyên đề, sự kiện du lịch, đón khách du lịch dịp nghỉ lễ Giỗ tổ Hùng Vương và 30/4, 1/5.
(PLVN) - Hai kỳ nghỉ kép gần nhau là Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4 - 1/5 đang giúp thị trường du lịch Việt Nam bước vào giai đoạn bùng nổ mạnh mẽ. Lượng khách tăng đột biến, công suất phòng nhiều nơi đạt đỉnh, các điểm đến ken đặc người. Trong bối cảnh đó, bảo đảm an toàn khi du lịch không chỉ là khuyến cáo mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết để mỗi hành trình trọn vẹn.
Trước sức nóng của chương trình nghệ thuật quy mô lớn “Âm vang Tổ quốc” năm 2026 diễn ra tối 28/4 tại Sân Vận động Quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội), Ban Tổ chức đã phát đi cảnh báo khẩn về tình trạng vé giả, vé mời bị rao bán trái phép với giá cao trên mạng xã hội.
Sáng 21/4, tại Thư viện Tổng hợp thành phố Huế, Sở Văn hóa và Thể thao phối hợp với Sở Giáo dục và các đơn vị liên quan tổ chức khai mạc Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 năm 2026 với chủ đề “Sách - Tri thức - Khát vọng phát triển đất nước”, đồng thời ra mắt ấn phẩm mới của Tủ sách Huế.
(PLVN) - Từ ngày 25/4-3/5, tại Cung Quy hoạch, Hội chợ và Triển lãm tỉnh (phường Hạ Long), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ninh phối hợp với Cục Điện ảnh (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức Tuần phim Quảng Ninh chào hè và Khai mạc Đợt phim kỷ niệm các ngày lễ lớn năm 2026.
(PLVN) - Ngày 21/4, Bộ Nội vụ chủ trì tổ chức Hội nghị tuyên truyền và hướng dẫn xây dựng Kế hoạch hành động giai đoạn 2026-2030 triển khai Chương trình hành động thực hiện Kế hoạch chiến lược Cộng đồng Văn hóa - Xã hội ASEAN tại Việt Nam giai đoạn 2026-2035.
(PLM) - Kỳ nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương cùng dịp Ngày Giải phóng miền Nam 30/4 và Ngày Quốc tế Lao động 1/5 đang cận kề, mở ra mùa cao điểm du lịch lớn trong năm. Trước áp lực chi phí đi lại gia tăng và xu hướng tiêu dùng thay đổi, ngành du lịch Hà Nội chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm vừa thu hút du khách, vừa kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu.
(PLVN) - Về phạm vi và trách nhiệm cung cấp thông tin theo quy định của Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua, UBND cấp xã có trách nhiệm cung cấp thông tin do mình tạo ra, không bao gồm thông tin do tiếp nhận từ cơ quan khác (trừ một số trường hợp luật định), nhằm bảo đảm tính hợp lý, khả thi trong bối cảnh sắp xếp, mở rộng chức năng, nhiệm vụ của cấp xã.
Từ 1/7, Hà Nội dự kiến cấm xe xăng theo giờ tại 11 tuyến phố ở phường Hoàn Kiếm. Trong phạm vi này, xe máy sử dụng xăng sẽ bị cấm đi lại theo khung giờ: từ 18h- 24h ngày thứ Sáu và từ 6h- 24h trong hai ngày cuối tuần...
Ngày 23/4, Bộ Tư pháp tổ chức Lễ khai trương Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật (CSDLQGPL) (phiên bản mới), Hệ thống thông tin hỗ trợ tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) và Hội nghị tập huấn, triển khai tổng rà soát hệ thống VBQPPL.
Sáng 23/4, Công an tỉnh Đắk Lắk tổ chức họp báo thông tin về vụ tai nạn giao thông khiến một nam sinh lớp 12 tử vong, gây bức xúc dư luận trong những ngày qua.
Bộ đội Biên phòng tỉnh Vĩnh Long vừa phối hợp các đơn vị liên quan bắt quả tang một đối tượng tàng trữ trái phép chất ma túy trên địa bàn xã Tân Thủy, thu giữ gần 16 gam Methamphetamine cùng nhiều tang vật liên quan.
(PLVN) - Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hưng Yên đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và thi hành lệnh bắt tạm giam đối với Nguyễn Doãn Minh (sinh năm 1991, trú tại thôn Ngọc Minh, xã Ngọc Lâm) để điều tra về hành vi “dâm ô đối với người dưới 16 tuổi”.
PLM - Được phân quyền trực tiếp xử lý nhiều nhóm thủ tục thiết yếu, Công an xã Hạ Bằng đã chủ động nhận diện và khắc phục những khó khăn trong tiếp nhận hồ sơ. Bằng nỗ lực tối ưu hóa quy trình, đơn vị không chỉ đẩy nhanh tiến độ công việc mà còn góp phần quan trọng trong việc nâng cao chỉ số hài lòng của nhân dân trên địa bàn.
(PLM) - Sau hơn một năm thi công kể từ khi khởi công vào cuối tháng 2/2025, công trình nút giao khác mức vành đai 3,5 với Đại lộ Thăng Long đã dần thành hình, gồm các nhánh tuabin kết hợp hầm trực thông.
PLM - Phường Vinh Phú hiện là một trong những địa bàn trọng điểm của tỉnh Nghệ An trong việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Với quy mô dân số hơn 74.000 nhân khẩu, sáp nhập từ 4 đơn vị hành chính, và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp – nghĩa là xóa bỏ hoàn toàn cấp trung gian. Đó là bài toán chưa từng có tiền lệ mà Vinh Phú tại Nghệ An đang trực tiếp giải quyết. Không còn khâu trung gian, hàng núi thủ tục đổ dồn trực tiếp về cơ sở. Áp lực là điều khó tránh khỏi.
(PLM) - Ngày 20/4, Đoàn công tác Báo Pháp luật Việt Nam đã có buổi làm việc với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lai Châu để chuẩn bị cho công tác tổ chức Giải leo núi Bước chân trên mây mùa thứ 3 năm 2026.
Chiều ngày 19/4, tại xã Sin Suối Hồ, tỉnh Lai Châu, đã diễn ra Lễ bế mạc, Tổng kết và trao giải cho hơn 300 vận động viên tham gia Chinh phục đỉnh Tả Liên Sơn. Năm 2026 là lần thứ 4 liên tiếp, tỉnh Lai Châu tổ chức thành công giải leo núi với quy mô hơn 300 vận động viên tham gia, khẳng định sức hút của sân chơi thể thao mạo hiểm, giàu tính thử thách và trải nghiệm.
Sáng ngày 18/4/2026, trong quá trình di chuyển đi công tác, đồng chí Trung tá Hoàng Lê Anh, Phó Trưởng phòng CSGT Công an tỉnh Nghệ An cùng đồng chí Trung tá Nguyễn Khánh Dũng, Đội trưởng Đội CSGT đường bộ số 4, khi đi qua đường Hồ Tùng Mậu, phường Trường Vinh đã phát hiện một người dân gặp nạn bên đường, cần được đưa đi cấp cứu khẩn cấp.
(PLM) - Cặp song thai kỳ tích: Bé thứ hai chào đời cách chị 13 tuần—một ca sinh phi thường tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, chứng tỏ sức mạnh tình mẫu tử và đột phá y khoa Việt Nam.
PLM - Nhiều năm qua, người dân xóm Hang Nước, xã Mông Hóa, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Hòa Bình ( Nay là xóm Nước Hang, phường Kỳ Sơn, tỉnh Phú Thọ ) vẫn lưu thông ổn định trên tuyến đường liên xóm từ ngã ba đồi Rọc Khoai đi vào dự án khu du lịch Hồ Dụ và nghĩa địa của xóm. Chỉ từ khi có một số người dân lập hàng rào sắt ra giữa đường, tuyến đường này không còn an toàn và giữ được hiện trạng như vốn có.
(PLM) - Ngày 16/4/2026, tại Trường Đại học Luật Hà Nội đã diễn ra Hội thảo quốc gia với chủ đề “Đổi mới chương trình đào tạo và phương pháp giảng dạy luật tại các cơ sở đào tạo luật ở Việt Nam trong bối cảnh mới”. Sự kiện do Trường Đại học Luật Hà Nội phối hợp với Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội và Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức.
PLM - Theo trung tâm dự báo khí tượng thuỷ văn, từ ngày 16-17/4/2026, miền Bắc và miền Trung sẽ chịu ảnh hưởng của một đợt không khí lạnh, nguy cơ xảy ra mưa dông, lốc sét và có thể sẽ có mưa đá
