“Lá chắn thép” bảo vệ học sinh khỏi thuốc lá thế hệ mới

Khung pháp lý hoàn chỉnh, thống nhất

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 371/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 77/2013/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá và Nghị định 117/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế. Theo đó, Nghị định 371/2025/NĐ-CP bổ sung khoản 3, 4, 5, 6 vào sau khoản 2 Điều 2 của Nghị định 77/2013/NĐ-CP, nhằm làm rõ, giải thích loạt khái niệm then chốt như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thiết bị điện tử, thuốc lá đặc chế, dung dịch/nguyên liệu thuốc lá.

Việc quy định cụ thể từng loại sản phẩm thuốc lá thế hệ mới đã góp phần hoàn thiện khung pháp lý thống nhất cho công tác quản lý, từ đó tạo căn cứ pháp lý chặt chẽ để cơ quan chức năng kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm. Đơn cử, thuốc lá điện tử được xác định là sản phẩm bao gồm thiết bị điện tử, bộ phận chứa dung dịch thuốc lá điện tử và dung dịch thuốc lá điện tử. Đáng chú ý, dung dịch thuốc lá điện tử có thể chứa hoặc không chứa nicotine, nhưng nếu có thì bao gồm bất kỳ dạng hóa chất nicotine nào.

Bên cạnh đó, Nghị định 371/2025/NĐ-CP còn bổ sung Điều 26a về vi phạm quy định sử dụng, chứa chấp thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng vào sau Điều 26 của Nghị định 117/2020/NĐ-CP. Cụ thể, người sử dụng thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá nung nóng bị phạt tiền từ 3 đến 5 triệu đồng, đồng thời buộc tiêu hủy tang vật vi phạm. Hành vi chứa chấp người khác sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại địa điểm thuộc quyền sở hữu hoặc quản lý của mình bị phạt tiền từ 5 đến 10 triệu đồng, mức phạt đối với tổ chức là gấp đôi.

Như vậy, phạm vi xử lý vi phạm đã được mở rộng, trực tiếp hướng tới hành vi sử dụng và chứa chấp, thay vì tập trung vào hành vi sản xuất, kinh doanh, quảng cáo thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng như trước đây. Trong khi đó, biện pháp khắc phục hậu quả đối với các hành vi vi phạm được quy định dứt khoát là buộc tiêu hủy tang vật. Từ các quy định mới được bổ sung có thể thấy rõ quan điểm nhất quán, kiên quyết của Chính phủ trong việc kiểm soát thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, cũng như xử lý các hành vi đã bị nghiêm cấm.

Để mỗi phụ huynh là một “lá chắn thép”

Ngay sau khi ban hành, Nghị định 371/2025/NĐ-CP được đánh giá là bước đi kịp thời bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là thế hệ học sinh, khi lần đầu tiên quy định rõ khái niệm và chế tài xử phạt hành vi sử dụng, chứa chấp thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Quy định này cũng hoàn toàn phù hợp trong bối cảnh tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử trong học sinh gia tăng nhanh và đáng lo ngại. Theo số liệu của Bộ Y tế, chỉ trong vòng hai năm, tỷ lệ học sinh từ 13 - 15 tuổi sử dụng thuốc lá điện tử đã tăng mạnh, từ 3,5% năm 2022 lên 8,0% năm 2023.

Đặc biệt, một điểm nhấn của Nghị định 371/2025/NĐ-CP là quy định xử phạt hành vi chứa chấp sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng với mức phạt lên tới 10 triệu đồng cũng nhận được sự đồng thuận cao từ dư luận xã hội. Bởi quy định này không chỉ tác động trực tiếp đến hành vi vi phạm mà còn đặt ra yêu cầu rõ ràng về trách nhiệm của phụ huynh, gia đình trong việc ngăn chặn học sinh tiếp cận và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Là phụ huynh có con trai đang học năm cuối THCS, chị Nguyễn Thị Hồng Hạnh (SN 1984, Hà Nội) cho biết, trước đây chị từng phát hiện con đua đòi theo bạn bè sử dụng thuốc lá điện tử. Dù đã nhiều lần nhắc nhở, cấm con không được sử dụng, song do bận rộn công việc, việc quản lý và giám sát chưa thực sự chặt chẽ.

“Nhưng đến nay, khi Nghị định 371/2025/NĐ-CP được ban hành với các quy định xử phạt cụ thể, đặc biệt là chế tài đối với hành vi chứa chấp, tôi tự nhận thấy trách nhiệm của bản thân được đặt ra rõ hơn. Nghị định này khiến tôi và nhiều phụ huynh phải đóng vai trò như một “lá chắn thép”, vừa định hướng, nhắc nhở và theo sát con em mình, vừa chủ động phối hợp với nhà trường trong việc tuyên truyền, bảo vệ các con trước cám dỗ của các loại thuốc lá thế hệ mới. Về phía các con, tôi tin rằng con tôi cũng như bạn bè cũng đủ nhận thức để biết rằng không thể vì thú vui của bản thân mà biến cha mẹ thành người vi phạm pháp luật và bị xử phạt”, chị Nguyễn Thị Hồng Hạnh chia sẻ.