Loạt vật dụng tưởng vô hại thành "bom hẹn giờ" trong ô tô

Để tránh lặp lại những bi kịch đau lòng, các chuyên gia khuyến cáo tài xế tuyệt đối tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc an toàn cơ bản khi buộc phải vận chuyển pin, ắc quy.

Vụ hỏa hoạn kinh hoàng tại một cây xăng ở Đà Nẵng mới đây, cướp đi sinh mạng của hai nạn nhân trẻ tuổi, chính là một lời cảnh tỉnh về sự nguy hiểm này. Tối 1/5, khi chiếc ô tô con vừa tấp vào trụ bơm tiếp nhiên liệu, phần cốp sau bất ngờ phát nổ và bùng cháy dữ dội khiến 2 người mắc kẹt bên trong không thể thoát thân.

Cơ quan chức năng xác định nguyên nhân thảm kịch bắt nguồn từ hàng chục khối pin và bình ắc quy xe điện đồ chơi được sạc đầy để trong cốp xe.

Pin lithium 24V thường dùng cho xe điện trẻ em và các thiết bị điện công suất nhỏ, mỗi khối có dung lượng khoảng 7-10Ah. Tuy nhiên, khi gom tới 20-25 khối pin đã sạc đầy, tổng năng lượng tích trữ có thể đạt khoảng 3-6 kWh, tương đương một bộ pin xe máy điện. Cộng thêm 9 bình ắc quy, toàn bộ hệ thống này trở thành một khối năng lượng lớn.

Cốp xe là không gian kín, ít thông gió và liên tục hấp thụ nhiệt từ mặt đường và ánh nắng. Vào mùa hè, nhiệt độ trong cốp có thể dễ dàng vượt ngưỡng 60-70 độ C. Đây là mức nhiệt cực kỳ nguy hiểm đối với pin hóa học, đặc biệt là pin lithium-ion vốn là loại pin phổ biến trên xe điện, xe máy điện và các thiết bị lưu trữ năng lượng.

Ở nhiệt độ cao, pin lithium-ion có thể kích hoạt hiện tượng thoát nhiệt. Khi một cell pin bị quá nhiệt, nó sẽ tự sinh nhiệt dây chuyền sang các cell khác, dẫn tới phồng rộp, cháy và thậm chí phát nổ kèm theo ngọn lửa lớn cùng khói độc. Quá trình này diễn ra rất nhanh và gần như không thể kiểm soát.

Chưa dừng lại ở đó, pin và ắc quy còn đối mặt với nguy cơ đoản mạch trong quá trình xe di chuyển. Khi ô tô lăn bánh, rung lắc và xóc nảy là điều không thể tránh khỏi. Nếu các đầu cực không được bọc cách điện cẩn thận hoặc pin không được cố định chắc chắn, chỉ cần một cú va chạm nhẹ vào khung kim loại cũng đủ tạo ra tia lửa điện. Với pin lithium, tia lửa này có thể là khởi đầu cho thảm họa.

Đối với ắc quy chì-axit truyền thống, rung lắc mạnh còn có thể gây rò rỉ axit hoặc thoát khí hydro. Trong không gian kín như cốp xe, khí dễ cháy tích tụ dần và chỉ cần một nguồn phát tia lửa nhỏ cũng đủ gây cháy nổ.

Các thiết bị điện tử như điện thoại di động, máy tính bảng và đặc biệt là sạc dự phòng luôn đứng đầu trong danh sách những hiểm họa thường trực nhất. Bên trong các thiết bị này sử dụng pin lithium-ion, một loại linh kiện cực kỳ nhạy cảm với sự thay đổi của nhiệt độ và áp suất, mang cơ chế rủi ro tương tự như các khối pin trong vụ việc tại Đà Nẵng.

Bật lửa gas và các loại bình xịt nén khí cũng là những "sát thủ" giấu mặt vô cùng nguy hiểm nhưng lại thường xuyên bị vứt lăn lóc trên xe. Một chiếc bật lửa nhựa rẻ tiền để trên táp-lô có thể dễ dàng nứt vỡ khi lượng gas bên trong giãn nở do nhiệt. Chỉ cần một tia lửa nhỏ hoặc nhiệt độ tiếp tục tăng, khối gas này sẽ bùng phát thành ngọn lửa bao trùm buồng lái.

Tương tự, các loại bình xịt như gôm xịt tóc, xịt khử mùi, nước hoa hay thậm chí là bình cứu hỏa mini kém chất lượng đều chứa khí nén áp suất cao. Khi bị nung nóng, áp suất bên trong bình tăng lên đột ngột, vượt qua giới hạn chịu đựng của vỏ kim loại và dẫn đến những vụ nổ với sức công phá đủ để vỡ toang kính xe, gây sát thương trực tiếp và nghiêm trọng cho những người ngồi xung quanh.

Cùng với đó, nước rửa tay khô và các dung dịch y tế cũng cần được loại bỏ tuyệt đối khỏi cabin ô tô khi không có nhu cầu sử dụng ngay. Kể từ sau đại dịch, rất nhiều tài xế duy trì thói quen để sẵn một chai dung dịch sát khuẩn trên xe.

Tuy nhiên, thành phần chính của các sản phẩm này thường chứa nồng độ cồn rất cao, cực kỳ dễ bay hơi và dễ cháy. Đặt một chai dung dịch dưới ánh nắng trực tiếp hoặc trong môi trường cabin hầm hập sẽ khiến cồn bốc hơi, tạo ra một bầu không khí cực kỳ dễ bắt lửa. Chỉ cần một mồi lửa nhỏ từ việc châm thuốc hay hiện tượng tĩnh điện vô tình tạo ra khi thao tác với hệ thống điện, toàn bộ phương tiện có thể chìm trong biển lửa.

Đáng ngạc nhiên hơn cả, một chai nước lọc bằng nhựa trong suốt tưởng chừng vô hại cũng có thể trở thành mầm mống của một vụ hỏa hoạn. Khi ánh nắng mặt trời chiếu xuyên qua chai nước chứa đầy chất lỏng, nó vô tình hoạt động như một thấu kính hội tụ. Các tia nắng sẽ tập trung lại tại một điểm duy nhất trên bề mặt ghế da, thảm lót sàn hoặc các vật liệu dễ cháy khác. Nếu quá trình này kéo dài đủ lâu, nhiệt lượng tập trung sẽ khiến vật liệu bốc khói và bùng cháy.

Hơn thế nữa, việc uống nước từ những chai nhựa để lâu trong xe dưới trời nắng nóng còn là hành động trực tiếp đầu độc cơ thể. Nhiệt độ cao làm phân hủy vỏ chai, giải phóng các chất hóa học độc hại hòa tan vào nước uống, gây rối loạn nội tiết và tăng nguy cơ mắc các bệnh nan y nếu sử dụng trong thời gian dài.

Các loại đồ uống có ga hay thực phẩm đóng hộp khi bị bỏ quên trong môi trường nhiệt độ cao cũng tạo ra những rủi ro bất ngờ. Khí carbon dioxide trong lon nước ngọt sẽ giãn nở nhanh chóng khi bị đun nóng, dẫn đến việc vỏ lon bị xé toạc, bắn các mảnh vỡ kim loại với lực sát thương lớn. Dù ít có khả năng gây cháy, sức ép từ một vụ nổ lon nước ngọt đang bay thẳng vào mặt tài xế hoàn toàn có thể gây chấn thương, làm mất tầm nhìn, giật mình mất lái và dẫn đến những tai nạn giao thông thảm khốc trên đường.

Chiếc xe hơi được chế tạo để phục vụ và bảo vệ con người, nhưng sự an toàn đó chỉ được đảm bảo khi chúng ta sử dụng một cách hiểu biết và cẩn trọng. Để tự bảo vệ chính mình, các chuyên gia an toàn khuyến cáo người sử dụng phương tiện cần rèn luyện thói quen kiểm tra kỹ lưỡng khoang nội thất và cốp xe trước khi rời đi. Việc dọn dẹp và mang theo tất cả các thiết bị lưu trữ điện, vật dụng chứa khí nén hay dung dịch dễ cháy không chỉ là hành động giữ gìn tài sản, mà còn là lằn ranh mong manh để bảo vệ sự sống.