Nâng cao năng lực ứng phó thảm họa tại Việt Nam

Năm 2025, với phương châm “đặt tính mạng và sức khỏe của người dân lên trên hết”, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt trong công tác phòng ngừa, ứng phó thảm họa, đạt được kết quả toàn diện từ chỉ đạo chiến lược đến triển khai thực tiễn.

Tổng giá trị hoạt động trong toàn Hội đạt trên 1.234 tỷ đồng, hỗ trợ kịp thời hơn 513.000 lượt người bị ảnh hưởng. Trong đó, công tác cứu trợ khẩn cấp được triển khai hiệu quả với tổng giá trị trên 153 tỷ đồng, hỗ trợ hơn 35.000 hộ gia đình tại 22 tỉnh, thành phố bằng tiền mặt và hàng hóa thiết yếu như thùng hàng gia đình, bộ dụng cụ sửa chữa nhà, thiết bị lọc nước, góp phần giúp người dân sớm ổn định cuộc sống.

Các chương trình, dự án trọng điểm tiếp tục được triển khai với tổng nguồn lực trên 156,9 tỷ đồng, tập trung vào hỗ trợ tiền mặt, phục hồi sinh kế, cải thiện nước sạch và vệ sinh môi trường. Đáng chú ý, Chương trình “An toàn cho ngư dân nghèo, khó khăn” đạt giá trị trên 58,3 tỷ đồng, hỗ trợ xây dựng, sửa chữa 535 căn nhà Chữ thập đỏ và trang bị phương tiện cứu sinh cho hàng nghìn hộ dân ven biển.

2025 cũng là năm Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tiếp tục tiên phong triển khai các mô hình “Hành động sớm” (Anticipatory Action), đặc biệt là hỗ trợ tài chính dựa vào dự báo đối với nắng nóng, bão, lũ; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong đánh giá thiệt hại và nhu cầu thông qua các công cụ như KoboToolbox, QGIS, góp phần nâng cao hiệu quả điều phối và minh bạch nguồn lực.

Cùng với đó, lực lượng ứng phó thảm họa các cấp tiếp tục được kiện toàn với mạng lưới rộng khắp, bao gồm hàng trăm đội ứng phó và hơn 300.000 tình nguyện viên, đóng vai trò nòng cốt tại cơ sở.

Các đại biểu trao đổi tại Hội nghị.

Theo các đại biểu tại hội nghị, năm vừa qua là một năm nhiều thách thức khi tình hình thiên tai diễn biến bất thường, gây thiệt hại nặng nề trên diện rộng. Tuy nhiên, với phương châm “đặt tính mạng và sức khỏe người dân lên trên hết”, hệ thống Hội Chữ thập đỏ các cấp đã tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt trong công tác nhân đạo, chủ động triển khai hiệu quả các hoạt động phòng ngừa, ứng phó và cứu trợ.

Dự báo về năm 2026, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam cho biết đây là giai đoạn chuyển pha ENSO, tiềm ẩn nguy cơ gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán, mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất... cùng với diễn biến thiên tai ngày càng khó lường, có thể xuất hiện các tình huống “thảm họa kép”.

Trước bối cảnh đó, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn nữa phương thức hoạt động của Hội theo hướng chủ động, linh hoạt và thích ứng hiệu quả với bối cảnh mới.

Dự báo năm 2026 là giai đoạn chuyển pha ENSO, tiềm ẩn nguy cơ gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Hội xác định tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm như mở rộng triển khai các mô hình hành động sớm dựa trên dự báo; chuẩn hóa quy trình cứu trợ; tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý, điều hành; củng cố nguồn lực dự phòng và năng lực ứng phó tại chỗ.

Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh hợp tác với các bộ, ngành, đối tác quốc tế trong đánh giá rủi ro khí hậu, xây dựng kế hoạch thích ứng với biến đổi khí hậu đến năm 2030, lồng ghép các giải pháp giảm thiểu rủi ro dựa vào tự nhiên, qua đó nâng cao khả năng chống chịu của cộng đồng.

Tại Hội nghị, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam cũng công bố triển khai Dự án “Tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu” do Hội Chữ thập đỏ Anh viện trợ; phát động Tuần lễ quốc gia phòng, chống thiên tai (tháng 5-2026) và kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống phòng, chống thiên tai Việt Nam (22/5/1946 - 22/5/2026), góp phần nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động trong toàn xã hội.