Ngày 8/10, Trung tâm Hoạt động Văn hoá Khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám khai mạc triển lãm chuyên đề “Bia đá kể chuyện” với chủ đề “Hiền tài là nguyên khí Quốc gia” nhân kỷ niệm 68 năm Ngày giải phóng Thủ đô (10/10/1954-10/10/2022).
Đây là lần đầu tiên những hoa văn, họa tiết, những hàng chữ Nho trên 82 tấm bia tiến sỹ được dịch từ chữ Nho sang tiếng Việt, cung cấp thông tin cho công chúng về các khoa thi thời xưa cùng tên tuổi những người đỗ đạt.
Triển lãm gồm 4 nội dung. Phần “Chiêu mộ hiền tài” giới thiệu một số nét chính về khoa cử của nước ta giai đoạn 1442-1529. Tiếp theo, phần “Con đường khoa cử” giới thiệu thông tin về thi cử và chế độ đãi ngộ dành cho những người đỗ đạt. Phần “Gương sáng tiền nhân” tôn vinh các danh nhân tiêu biểu có nhiều đóng góp cho giáo dục nước nhà và một số lĩnh vực khác. Cuối cùng, phần “Lưu danh muôn thuở” gồm những câu trích dẫn nổi tiếng về giá trị của đào tạo và sử dụng nhân tài.
“Hiền tài là nguyên khí Quốc gia” là chương đầu tiên trong câu chuyện dài mà 82 bia tiến sỹ Văn Miếu “kể” cho công chúng nghe về truyền thống hiếu học của dân tộc Việt Nam. Cuộc triển lãm lựa chọn giới thiệu 14 bia tiến sỹ đầu tiên có liên quan đến các khoa thi trong giai đoạn 1442-1529, tương ứng với những khoa thi được tổ chức dưới triều Lê Sơ và kết thúc bằng khoa thi đầu tiên của nhà Mạc. Những bia tiến sỹ còn lại sẽ tiếp tục được giới thiệu đến khách tham quan trong những cuộc trưng bày sau này.
Theo Tiến sỹ Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hoá Khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám, ngay từ những ngày đầu xây dựng nền quân chủ độc lập, các triều đại phong kiến Việt Nam đã chú trọng tới việc tuyển chọn và trọng dụng nhân tài.
Từ khoa thi Nho học đầu tiên được tổ chức năm 1075 dưới triều vua Lý Nhân Tông cho đến khoa thi cuối cùng năm 1919 dưới triều vua Khải Định, lịch sử khoa cử Việt Nam đã trải qua hơn 800 năm với hàng trăm khoa thi được tổ chức và sự xuất hiện của nhiều bậc hiền tài góp phần đảm bảo cho sự thịnh vượng của biết bao triều đại.
Những người đỗ đại khoa không chỉ được triều đình trọng dụng, ban nhiều ân điển, mà kể từ khoa thi năm 1442, họ còn được khắc tên trên bia tiến sỹ đặt tại Văn Miếu ở kinh đô để lưu truyền danh thơm đến muôn đời sau.
Trải qua những thăng trầm của lịch sử, một số bia tiến sỹ thuộc Văn Miếu Thăng Long xưa đã bị mất hoặc thất lạc, hiện chỉ còn 82 bia được bảo tồn tại Văn Miếu- Quốc Tử Giám Hà Nội, đã được UNESCO công nhận là Di sản tư liệu thế giới.
Phát biểu tại lễ khai mạc, bà Trần Thị Vân Anh, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội khẳng định: “Những giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật của 82 bia tiến sỹ tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám không chỉ được thể hiện đơn thuần qua những hàng chữ Nho hay hoa văn trang trí trên mặt bia. Ẩn sau lớp mặt đá khô cứng và câm lặng đó là hàng ngàn câu chuyện thú vị về cuộc đời và sự nghiệp của hơn 1.300 vị tiến sỹ đang chờ đợi chúng ta khám phá.”
Tiến sỹ Vũ Thị Minh Hương, Ủy viên Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia, Phó Chủ tịch Ủy ban Ký ức thế giới Khu vực Châu Á-Thái Bình Dương (MOWCAP) đánh giá cao ý tưởng và cách thức thể hiện triển lãm.
“Tôi nhận thấy triển lãm đưa ra cái nhìn tổng quát về cách thức tổ chức khoa cử của nước ta thời xưa, bao gồm thông tin các kỳ thi; các địa phương, các dòng họ có người đỗ đạt, ý nghĩa các chi tiết trang trí trên bia đá… Cách trình bày hiện đại, sử dụng thiết kế đồ họa khiến cho người xem dễ tra cứu,” bà Vũ Thị Minh Hương nhận xét.
Theo tiến sỹ Vũ Thị Minh Hương, Văn Miếu-Quốc Tử Giám là điểm tham qua hấp dẫn du khách trong và ngoài nước, đặc biệt là các sỹ tử trước kỳ thi thường đến đây dâng hương, song họ không hiểu nội dung khắc trên bia đá. Do đó, cách thức trình bày này cần được triển khai rộng rãi tại hệ thống bảo tàng để văn hóa thực sự đi vào đời sống mang thông tin đến thế hệ trẻ.
Triển lãm kéo dài đến ngày 8/11 tại Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu-Quốc Tử Giám, Hà Nội./.
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM) - Nhiều hộ dân sinh sống tại thôn Chùa, xã Hữu Liên, tỉnh Lạng Sơn phản ánh hoạt động khai thác tại mỏ đá Lân Đa do Công ty TNHH Anh Thắng làm chủ đầu tư đã gây rung chấn nhà cửa và phát tán bụi đá ra khu vực xung quanh. Theo đó, tường nhà và sân bê tông của một số gia đình xuất hiện các vết rạn, nứt, bụi đá bám dày trên lá và quả, ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và năng suất cây trồng.
(PLM) - Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 không chỉ là dịp để Nhân dân thực hiện quyền làm chủ, mà còn là cơ hội để tuổi trẻ thể hiện trách nhiệm với hiện tại và tương lai của đất nước.
(PLM) - Sáng ngày 15/3, cùng với hàng triệu cử tri trên mọi miền Tổ quốc, không khí bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 đã diễn ra trong niềm phấn khởi, tự hào. Từ đô thị đến vùng sâu, vùng xa, từ đất liền ra hải đảo, ngày hội lớn của dân tộc thực sự trở thành "Ngày hội non sông" – minh chứng sinh động cho tinh thần dân chủ, ý thức trách nhiệm và niềm tin sâu sắc của nhân dân vào chế độ, vào Nhà nước.
PLM - Trong không khí hân hoan của Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031, tại nhiều cơ sở y tế trên địa bàn Hà Nội, công tác tổ chức bầu cử được triển khai chu đáo, các hòm phiếu lưu động được mang đến tận buồng bệnh tạo điều kiện để mỗi cán bộ y tế, người bệnh và người nhà bệnh nhân thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân của mình.
(PLM) - Trong không khí rộn ràng của ngày hội non sông, ngay từ sáng sớm tại nhiều khu vực bỏ phiếu trên địa bàn Hà Nội, đông đảo cử tri đã có mặt để thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân. Đáng chú ý, nhiều bạn trẻ lần đầu tham gia bầu cử không giấu được sự háo hức và tự hào khi chuẩn bị bỏ lá phiếu của mình.
(PLM) - Bầu cử là một sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện quyền làm chủ của nhân dân trong việc lựa chọn những đại biểu xứng đáng, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của mình. Để thực hiện quyền bầu cử một cách đúng pháp luật, mỗi cử tri cần hiểu và nắm rõ những quy định cơ bản về bầu cử, cũng như những điểm cần lưu ý trước ngày bầu cử.
Chỉ còn một ngày nữa, cử tri cả nước sẽ tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Tại nhiều địa bàn của Hà Nội công tác chuẩn bị đang được khẩn trương hoàn tất, bảo đảm mọi cử tri đều được thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân.
Sáng 13/3, tại trụ sở Bộ Tư pháp, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh đã làm việc với Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính về kết quả công tác quý I và nhiệm vụ trọng tâm quý II năm 2026.
(PLM) - Những ngày này, không khí chuẩn bị cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031, diễn ra vào ngày 15/3/2026, đang rộn ràng trên khắp phố phường Hà Nội. Trên nhiều tuyến đường, cờ Tổ quốc, băng rôn, khẩu hiệu tuyên truyền về bầu cử được treo trang trọng, tạo nên diện mạo rực rỡ.
