Nghệ thuật Tuồng chạm ngõ điện ảnh

“Hạ Hồi” là một dự án hướng tới nghiên cứu, bảo tồn và phát huy các loại hình nghệ thuật sân khấu truyền thống Việt Nam, với trọng tâm là tạo dựng không gian trình diễn độc đáo, những sản phẩm sáng tạo, hướng tới sự kết nối giữa nghệ nhân truyền thống và công chúng hiện đại.

Ở mùa đầu tiên, Hạ Hồi chọn nghệ thuật Tuồng làm điểm khởi đầu, tập trung tái hiện nét tinh hoa của loại hình sân khấu cổ điển bậc nhất thông qua các hoạt động trải nghiệm, giao lưu và sáng tạo nghệ thuật kéo dài từ tháng 6/2025 đến tháng 6/2026.

Chuỗi hoạt động quảng bá văn hóa xoay quanh nghệ thuật truyền thống nói chung và Tuồng nói riêng, mở màn là sự kiện “Hạ Hồi Talkshow - “The Next Chapter” với chủ đề “Khi truyền thống chạm đến chương mới”.

Tại buổi đầu tiên có sự góp mặt của NSND Lê Tuấn Cường - Q. Giám đốc Nhà hát Chèo Việt Nam, Nghệ sĩ Phạm Ngọc Tuấn - Nguyên Giám đốc Nhà hát Tuồng Việt Nam, Nghệ sĩ Tạ Văn Sốp - Nguyên Phó Giám đốc Nhà hát Tuồng Việt Nam, NSND Xuân Quý, NSƯT Bích Tần và NSND Đức Mười.

Buổi tọa đàm đã mang đến những chia sẻ sâu sắc về hành trình gìn giữ và đổi mới nghệ thuật Tuồng trong thời đại ngày nay. Không chỉ vậy, các nghệ sĩ còn trực tiếp trình diễn, thị phạm cách hát, ngâm, biểu cảm trong Tuồng, tạo nên bầu không khí gần gũi, sinh động và giàu cảm xúc.

Tại sự kiện một trích đoạn của bộ phim tài liệu “Hạ Hồi - Mộng Ký Mẫn Tuồng” đã được trình chiếu và nhận được nhiều phản hồi tích cực từ khán giả, mở ra nhiều kỳ vọng về một cách tiếp cận mới đối với nghệ thuật sân khấu truyền thống.

Dù chưa chính thức phát hành, nhưng dự án điện ảnh này được đánh giá là đặc biệt khi nghệ thuật độc đáo Tuồng có cơ hội vượt ra biên giới để giới thiệu với bạn bè quốc tế bằng điện ảnh.

Các nghệ nhân diễn Tuồng đến từ Câu lạc bộ Tuồng Phú Mẫn (Bắc Ninh) xuất hiện trong bộ phim (Ảnh BTC cung cấp)

Bộ phim tài liệu là một tác phẩm điện ảnh độc lập, khai thác chiều sâu cảm xúc, nhân văn và yếu tố tự sự. Không chỉ giới thiệu kỹ thuật biểu diễn, phim còn khắc họa chân dung các nghệ nhân Tuồng cùng hành trình của thế hệ trẻ giữ nghề. Hình ảnh nữ nghệ sĩ trẻ dấn thân vào vai kép Tuồng là biểu tượng của sự kế thừa, cảm hứng và niềm tin văn hóa xuyên thế hệ.

“Dự án tận dụng sức mạnh điện ảnh để tiếp cận thị trường toàn cầu trong bối cảnh các nền tảng như Netflix và Disney+ ngày càng chú trọng nội dung nghệ thuật châu Á. Đồng thời, phim “Hạ Hồi – Mộng Ký Mẫn Tuồng” cũng hướng tới các liên hoan phim quốc tế uy tín như Sundance, IDFA, Berlinale và Busan, góp phần quảng bá văn hóa Việt qua hình thức kể chuyện sáng tạo”, chị Bùi Yến Linh - Trưởng Ban tổ chức chia sẻ.

Buổi talkshow cũng có sự hiện diện đặc biệt của các nghệ sĩ trong Câu lạc bộ Tuồng Phú Mẫn (Bắc Ninh), những nhân vật xuất hiện trong phim, đồng thời là những người đã và đang gìn giữ mạch chảy của Tuồng ở địa phương.

“Tuồng đang ở giai đoạn khó khăn khi thiếu nhân lực để đào tạo, tiếp nối thế hệ chúng tôi. Mong rằng những chương trình trong dự án này sẽ tìm kiếm ra nhiều bạn trẻ yêu Tuồng và sống chết với nghệ thuật truyền thống dân tộc”, nghệ sĩ Tạ Văn Sốp bày tỏ.

Không gian trưng bày trang phục, đạo cụ, tranh ảnh do CLB Tuồng Phú Mẫn sưu tầm và lưu giữ nhiều năm qua đã thu hút đông đảo khán giả đến trải nghiệm. Hoạt động này góp phần rút ngắn khoảng cách giữa nghệ thuật Tuồng và công chúng, đặc biệt là giới trẻ.

Tiếp nối Talkshow là chuỗi hoạt động: “Hạ Hồi Tour - River of Tuong” (16/8) kết hợp diễn xướng ngoài trời và sân khấu thực cảnh; phát hành Podcast “Reverie On Tuong” (9/2025 - 12/2025) kể lại câu chuyện giữa nghệ sĩ và nghệ thuật Tuồng; công chiếu bộ phim tài liệu “Mộng Ký Mẫn Tuồng” (17/01/2026)...

Theo chị Bùi Yến Linh: “Hạ Hồi” không chỉ là sân chơi nghệ thuật mà còn là mô hình phát triển bền vững, nơi các nghệ sĩ có thể biểu diễn thường xuyên, truyền dạy kỹ năng và tham gia vào các hoạt động sáng tạo, từ đó có thêm thu nhập và được sống trọn vẹn với lửa nghề”.