Chủ nhật 22/11/2026 13:17
Home | Văn hóa - Giải trí | Ngồi thiền mà đau chân quá, phải làm sao?

Ngồi thiền mà đau chân quá, phải làm sao?

Đau chân khi ngồi thiền là trải nghiệm rất thường gặp, nhất là với người mới tập hoặc khi cố giữ một tư thế quá lâu.

Có người nghĩ rằng đã hành thiền thì phải “chịu đau”, càng chịu được lâu càng chứng tỏ công phu. Ngược lại, có người vừa thấy tê, nhức một chút đã lập tức đổi tư thế. Cả hai thái cực đều chưa hẳn cần thiết. Điều quan trọng là biết rõ cảm giác đang xảy ra, nhận diện giới hạn của cơ thể và ứng xử với cơn đau bằng tỉnh thức.

Ngồi thiền mà đau chân quá, phải làm sao?

Đừng biến ngồi thiền thành chịu đựng

Thiền không phải cuộc thi xem ai ngồi kiết già lâu hơn. Tư thế chỉ là phương tiện hỗ trợ thân tương đối ổn định để tâm có điều kiện quan sát chính mình.

Đức Phật dạy về con đường Trung đạo, tránh hai cực đoan hưởng thụ dục lạc và hành xác. Tinh thần ấy cũng đáng được nhớ khi thực tập thiền. Nếu một tư thế khiến cơ thể đau dữ dội nhưng vẫn nghiến răng chịu đựng với suy nghĩ “phải thắng cái đau”, sự thực tập rất dễ biến thành cuộc đối đầu với thân.

Khi ngồi, nên phân biệt giữa cảm giác khó chịu thông thường do cơ thể chưa quen với tư thế và cơn đau cảnh báo tổn thương. Căng, mỏi hay tê nhẹ có thể xuất hiện khi ngồi lâu. Nhưng nếu đau sắc nhói, bỏng rát, tê lan mạnh hoặc cảm giác bất thường kéo dài sau khi đứng dậy, không nên cố chịu. Người có bệnh lý xương khớp, cột sống, thần kinh hay chấn thương trước đó càng cần thận trọng.

Có đau, hãy thử quan sát trước

Nếu cơn đau ở mức vừa phải, đây lại có thể là cơ hội thực tập. Thay vì lập tức nghĩ: “Đau quá, không chịu nổi”, hãy thử trở về với cảm giác thực tế. Đau ở đâu? Đầu gối, mắt cá, bắp chân hay hông? Nó nóng, căng, nhói hay tê? Cảm giác ấy đứng yên hay thay đổi từng lúc?

Khi quan sát như vậy, chúng ta bắt đầu nhận ra một điều thú vị: “cơn đau” và “tâm không muốn đau” không hoàn toàn là một.

Thân đang có cảm giác khó chịu là một chuyện. Tâm lập tức phản ứng: “Sao lâu thế?”, “Bao giờ hết?”, “Mình ngồi dở quá”, “Phải đổi chân ngay” lại là một tầng khác. Chính sự chống đối, sợ hãi và bực bội đôi khi làm kinh nghiệm về cái đau trở nên nặng nề hơn.

Có thể thở tự nhiên và nhận biết: “Đang đau”, “đang căng”, “đang khó chịu”. Không cần xua đuổi, cũng không cần chứng minh mình chịu đựng giỏi. Chỉ quan sát một thời gian phù hợp. Đó cũng là cách học về cảm thọ: cảm giác xuất hiện, thay đổi và không hoàn toàn tuân theo mong muốn của chúng ta.

Đau quá thì cứ đổi tư thế

Nếu đã quan sát nhưng cơn đau tiếp tục tăng, hãy đổi tư thế trong chánh niệm. Trước khi cử động, biết rõ ý định muốn cử động. Sau đó từ từ duỗi chân, thay đổi vị trí, nhận biết từng chuyển động của cơ thể rồi tiếp tục hành thiền. Như vậy, việc đổi tư thế không nhất thiết làm “hỏng” thời thiền. Ngược lại, chính quá trình ấy cũng có thể trở thành đối tượng của chánh niệm.

Không có quy định rằng muốn thiền đúng thì nhất thiết phải ngồi kiết già.

Bạn có thể ngồi bán già, xếp bằng, ngồi trên bồ đoàn cao hơn, dùng đệm hỗ trợ đầu gối hoặc ngồi trên ghế. Khi ngồi ghế, nên để hai bàn chân tương đối vững trên sàn, thân thẳng tự nhiên nhưng không gồng cứng. Với nhiều người, đây là tư thế phù hợp hơn và hoàn toàn có thể thực tập nghiêm túc.

Điều cần giữ không phải một hình thức đẹp mắt mà là sự tỉnh thức.

Đừng vội đặt mục tiêu một giờ

Người mới tập không nhất thiết bắt đầu bằng 45 phút hay một giờ. Có thể ngồi 10-15 phút, sau đó tăng dần khi cơ thể thích nghi. Trước thời thiền, vài động tác vận động nhẹ nhàng cho hông, đùi và cổ chân cũng có thể giúp cơ thể dễ chịu hơn, miễn không ép giãn quá mức.

Một nguyên tắc hữu ích là: đừng lấy số phút bất động làm thước đo duy nhất cho chất lượng thiền.

Có người ngồi yên một giờ nhưng suốt thời gian ấy chỉ chiến đấu với đôi chân. Có người ngồi 20 phút, nhận biết rõ hơi thở, cảm thọ và những phản ứng của tâm. Xét về ý nghĩa tu tập, chưa chắc người ngồi lâu hơn đã thu được nhiều hơn.

Và cũng đừng nghĩ cứ đau là “nghiệp đang trổ” nên phải cố ngồi cho hết. Những cách diễn giải như vậy có thể khiến chúng ta bỏ qua tín hiệu thực tế của cơ thể. Đau có thể đơn giản liên quan đến tư thế, độ linh hoạt, sức ép lên khớp hoặc một vấn đề sức khỏe cần được lưu ý.

Nếu đau dữ dội, thường xuyên, có sưng, yếu chân, tê kéo dài hoặc đau vẫn còn nhiều sau thời thiền, nên ngừng tư thế gây đau và trao đổi với nhân viên y tế.

Nên nhớ, thiền không dạy chúng ta hành hạ thân thể, cũng không dạy vừa khó chịu đã lập tức chạy trốn. Đau thì biết đau. Tâm khó chịu thì biết tâm khó chịu. Có thể quan sát thì quan sát; đến giới hạn cần đổi tư thế thì tỉnh thức mà đổi.

Đôi khi, bài học sâu nhất trong một thời thiền không phải là “tôi đã ngồi được bao lâu”, mà là: khi một điều không dễ chịu xảy đến, tôi đã đối diện với nó bằng thái độ nào?

Theo phatgiao.org.vn (baophapluat.vn)
Bài liên quan
Tin bài khác
Khai mạc triển lãm "Việt Nam trên màn ảnh" tại Hải Phòng

Khai mạc triển lãm "Việt Nam trên màn ảnh" tại Hải Phòng

(PLVN) - Ngày 21/11, Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam phối hợp TP Hải Phòng khai mạc Triển lãm “Việt Nam trên màn ảnh”.
Thêm 5 di sản văn hoá phi vật thể quốc gia tại Hà Nội

Thêm 5 di sản văn hoá phi vật thể quốc gia tại Hà Nội

(PLVN) - Hà Nội mới có thêm 5 di sản văn hóa phi vật thể được ghi danh vào Danh mục quốc gia, nâng tổng số di sản được ghi danh của Thủ đô lên 65.
Tạo dựng môi trường để mỗi người dân có thể hiểu và tự giác thực hiện pháp luật

Tạo dựng môi trường để mỗi người dân có thể hiểu và tự giác thực hiện pháp luật

Không chỉ dừng ở việc nâng cao hiểu biết hay tăng cường tuyên truyền, xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật đòi hỏi một sự chuyển biến sâu sắc hơn: pháp luật phải trở thành niềm tin, thói quen và chuẩn mực ứng xử tự giác của mỗi cá nhân, tổ chức. Dự thảo Đề án xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật giai đoạn 2027 - 2030, định hướng đến năm 2045 dự kiến đặt ra cách tiếp cận tổng thể, từ hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả thực thi đến phát huy trách nhiệm nêu gương và sự tham gia của toàn xã hội.
Ăn là cách tốt nhất để kết nối với gia đình và bạn bè

Ăn là cách tốt nhất để kết nối với gia đình và bạn bè

Ăn là một hành động đơn giản nhưng lại mang đến những khoảnh khắc đầy ý nghĩa, khiến chúng ta cảm thấy gắn kết với gia đình và bạn bè một cách đặc biệt. Hương vị thơm ngon của các món chay, những món ăn ngon đưa ta vào không gian chung, nơi mà tình thân thắm thiết và niềm vui tràn ngập.
Tưng bừng hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội và cả nước

Tưng bừng hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội và cả nước

Hưởng ứng Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), nhiều địa phương trên cả nước tổ chức các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, lễ hội và trải nghiệm di sản đặc sắc...
500 người cùng “Hành trình lan tỏa tình yêu tiếng Việt”

500 người cùng “Hành trình lan tỏa tình yêu tiếng Việt”

Chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam, Ban Văn hóa - Giải trí (VTV3), Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức chương trình “Vua tiếng Việt” với chủ đề “Hành trình lan tỏa tình yêu tiếng Việt”. Đây là sự kiện kỷ niệm 5 năm phát sóng chương trình “Vua Tiếng Việt" quy tụ 500 người cùng tranh tài tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội).
Triển lãm 120 hình ảnh, tư liệu, hiện vật về văn hóa Chăm Gia Lai

Triển lãm 120 hình ảnh, tư liệu, hiện vật về văn hóa Chăm Gia Lai

Ngày 19/11, Bảo tàng tỉnh Gia Lai đã tổ chức Khai mạc Triển lãm chuyên đề “Văn hóa Chăm Gia Lai - Bản sắc và tiềm năng”. Đây là hoạt động nhân kỷ niệm Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11) và hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11).
Tương lai nào chờ đợi ông Kim Sang Sik trong năm 2027?

Tương lai nào chờ đợi ông Kim Sang Sik trong năm 2027?

Liệu nhà cầm quân người Hàn Quốc sẽ tiếp tục hành trình cùng bóng đá Việt Nam, hay năm 2027 sẽ mở ra một chương mới với nhiều thay đổi?
Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam kỷ niệm 70 năm thành lập

Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam kỷ niệm 70 năm thành lập

Ngày 19/11/2026, tại Phòng Hòa nhạc lớn, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 70 năm thành lập (1956 - 2026). Đây là dấu mốc quan trọng đối với một trong những cơ sở đào tạo âm nhạc chuyên nghiệp hàng đầu của đất nước, nơi đã đào tạo nhiều thế hệ nghệ sĩ, nhà giáo, nhạc sĩ và nhà nghiên cứu, đóng góp vào sự phát triển của nền âm nhạc Việt Nam.
“Tán Đa show” hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam

“Tán Đa show” hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam

Hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, chương trình “Tán Đa show” #05 mang đến không gian nghệ thuật đặc sắc, nơi những giá trị văn hóa truyền thống giao thoa cùng hơi thở đương đại, góp phần lan tỏa tình yêu và niềm tự hào về bản sắc văn hóa Việt Nam đến đông đảo công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Tuần phim chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

Tuần phim chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

Tuần phim chào mừng Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII và "Ngày Văn hóa Việt Nam" năm 2026 diễn ra ngày 18 - 24/11/2026 trên phạm vi cả nước, với các buổi chiếu phim miễn phí tại rạp và các chương trình chiếu phim lưu động phục vụ nhân dân.
Đồng Nai đón tàu Celebrity Millennium, mở rộng kết nối du lịch qua cảng Phước An

Đồng Nai đón tàu Celebrity Millennium, mở rộng kết nối du lịch qua cảng Phước An

Ngày 19/11/2026, TP Đồng Nai tổ chức lễ đón tàu du lịch quốc tế Celebrity Millennium tại cảng Phước An, với khoảng 2.300 du khách và thuyền viên trên tàu. Từ những chuyến tàu cập cảng, Đồng Nai định hướng lựa chọn các điểm đến mang bản sắc địa phương và kết nối tour liên vùng phù hợp với thời gian khách lưu cảng.
bao-anh-land
lsa
Bổ sung 2 ngày nghỉ được hưởng nguyên lương

Bổ sung 2 ngày nghỉ được hưởng nguyên lương

Sáng 21/11, với đa số đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ và Luật Việc làm. Một nội dung đáng chú ý là việc Luật bổ sung ngày 27/7 - Ngày Tổ quốc tri ân, Ngày Thương binh, liệt sĩ và ngày 24/11 - Ngày Văn hóa Việt Nam là ngày nghỉ lễ, tết hưởng nguyên lương của người lao động.
Quốc hội thông qua Luật Đất đai (sửa đổi)

Quốc hội thông qua Luật Đất đai (sửa đổi)

Sáng nay, 21/11, với 466/479 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Đất đai (sửa đổi).
Bộ Chính trị đồng ý chủ trương thành lập Khu kinh tế đặc biệt Vân Phong

Bộ Chính trị đồng ý chủ trương thành lập Khu kinh tế đặc biệt Vân Phong

Thay mặt Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú mới ký ban hành Kết luận số 128-KL/TW ngày 20/11/2026 về chủ trương thành lập Khu kinh tế đặc biệt Vân Phong, tỉnh Khánh Hoà.
Đồn Biên phòng cửa khẩu Pác Bó tiếp nhận đối tượng bị truy nã đặc biệt

Đồn Biên phòng cửa khẩu Pác Bó tiếp nhận đối tượng bị truy nã đặc biệt

Trong quá trình tiếp nhận công dân Việt Nam do phía Trung Quốc trao trả, lực lượng Bộ đội Biên phòng cửa khẩu Pác Bó (Cao Bằng) đã phát hiện một đối tượng có lệnh truy nã đặc biệt và bàn giao cho cơ quan công an xử lý theo quy định.
Cục CSGT cùng Công an Quảng Trị “đột kích” mỏ cát hút trộm ngoài địa giới trên sông Dinh

Cục CSGT cùng Công an Quảng Trị “đột kích” mỏ cát hút trộm ngoài địa giới trên sông Dinh

Qua đợt đột kích bất ngờ trên tuyến sông Dinh, Thủy đoàn I (Cục CSGT) cùng Công an tỉnh Quảng Trị đã lật tẩy hoạt động sử dụng bè phao trái phép để khai thác cát ngoài phạm vi cấp phép của Công ty TNHH Xây dựng tổng hợp Lâm Hải.
Hải Phòng: Phạt 77 triệu đồng và tạm giữ phương tiện đối với người điều khiển khi "Không có giấy phép lái xe"

Hải Phòng: Phạt 77 triệu đồng và tạm giữ phương tiện đối với người điều khiển khi "Không có giấy phép lái xe"

(PLVN) - Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 1 Công an TP Hải Phòng đã lập biên bản vi phạm hành chính đối với các bên liên quan. Tổng mức phạt dự kiến đối với người lái xe và chủ phương tiện lên tới 77 triệu đồng.
Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

(PLM) - Trải qua 120 năm xây dựng và phát triển, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã ghi dấu nhiều thành tựu nổi bật, góp phần tạo nên những bước tiến quan trọng của nền ngoại khoa Việt Nam. Nhân dịp kỷ niệm dấu mốc đặc biệt này, Bệnh viện vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất, ghi nhận những thành tích xuất sắc trong lĩnh vực ghép tạng.

Trường Tiểu học Ba Đình đón nhận nhãn chất lượng giáo dục tiếng Pháp: Dấu mốc mới trong hợp tác giáo dục Việt – Pháp

Trường Tiểu học Ba Đình đón nhận nhãn chất lượng giáo dục tiếng Pháp: Dấu mốc mới trong hợp tác giáo dục Việt – Pháp

PLM - Sáng ngày 20/11, nhân dịp kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam, tại Trường Tiểu học Ba Đình, Hà Nội đã diễn ra Lễ trao nhãn chất lượng giáo dục tiếng Pháp cho nhà trường. Với 12 cơ sở mới được gắn biển đợt này, Việt Nam hiện có 44 cơ sở giáo dục thuộc mạng lưới, đứng đầu khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Đây là sự ghi nhận đối với những nỗ lực bền bỉ của nhà trường trong công tác giảng dạy tiếng Pháp; qua đó góp phần thúc đẩy hợp tác giáo dục Việt – Pháp và phát triển giáo dục đa ngôn ngữ tại Việt Nam.

Người thầy lặng lẽ dành gần 40 năm “gieo âm thanh”

Người thầy lặng lẽ dành gần 40 năm “gieo âm thanh”

(PLM) - Đã gần 40 năm qua, có một người thầy vẫn bền bỉ đứng trên bục giảng, kiên nhẫn dùng đôi tay, ánh mắt và cả trái tim để mở ra cánh cửa tri thức cho những học trò đặc biệt.

Những người gieo nắng ở ngôi trường đặc biệt

Những người gieo nắng ở ngôi trường đặc biệt

(PLM) - Những bước chân tự tin đến lớp, một lời chào lễ phép, ánh mắt tập trung nghe cô giảng bài hay đơn giản là việc tự mình cầm bút viết nên một con chữ… Với nhiều học sinh, đó là những điều bình thường. Nhưng tại Trường Tiểu học Bình Minh, số 80 Thợ Nhuộm, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội, để có được những khoảnh khắc ấy, cô và trò đã phải trải qua một hành trình không ít gian nan.

Hội thảo quốc tế ICFBA-2026: Thúc đẩy quản trị thông minh và đổi mới sáng tạo trong kỷ nguyên số

Hội thảo quốc tế ICFBA-2026: Thúc đẩy quản trị thông minh và đổi mới sáng tạo trong kỷ nguyên số

PLM - Sáng ngày 19/11, Trường Đại học Công đoàn tổ chức Hội thảo quốc tế ICFBA-2026 với chủ đề “Quản trị thông minh và đổi mới sáng tạo trong kỷ nguyên số vì sự phát triển bền vững”. Hội thảo được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.

Mang hồn dân tộc thổi lên từng thước vải đỏ thắm

Mang hồn dân tộc thổi lên từng thước vải đỏ thắm

(PLM) - Để chuẩn bị cho một trong những điểm nhấn ấn tượng nhất tại Triển lãm Quốc phòng Quốc tế Việt Nam 2026, những ngày này, cán bộ công nhân viên tại Công ty Cổ phần May X19 ( Quân chủng PK-KQ) đang dành trọn tâm huyết để hoàn thiện những lá cờ Tổ quốc, sẵn sàng cùng biên đội trực thăng sải cánh kiêu hãnh trên bầu trời Thủ đô.

Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng thăm và chúc mừng Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam

Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng thăm và chúc mừng Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam

(PLM) - Nhân kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026), chiều 18/11, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã đến thăm, chúc mừng tập thể lãnh đạo, cán bộ, giảng viên Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Đón tiếp đoàn có đồng chí Lê Hải Bình, Phó Giám đốc Thường trực Học viện.

Trường Đại học Ngân Hàng TP.HCM gắn đào tạo luật với thực tiễn

Trường Đại học Ngân Hàng TP.HCM gắn đào tạo luật với thực tiễn

(PLM) - Trường Đại học Ngân hàng TP HCM vừa tổ chức Hội thảo khoa học cấp trường với chủ đề “Kinh tế số và sự điều chỉnh của pháp luật”. Đây là hoạt động nằm trong chuỗi sự kiện kỷ niệm 50 năm thành lập trường và hướng tới Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11. Tham dự hội thảo, về phía Trường Đại học Ngân hàng TP HCM có GS.TS Nguyễn Đức Trung, Hiệu trưởng nhà trường; TS Võ Song Toàn, Quyền Trưởng khoa Luật Kinh tế, cùng các giảng viên, nhà khoa học. Hội thảo còn có sự tham dự của đại diện Tòa án nhân dân Khu vực 7, văn phòng công chứng và luật sư.

Bộ Tư pháp chuẩn bị Hội nghị toàn quốc lấy ý kiến về kết quả tổng rà soát pháp luật

Bộ Tư pháp chuẩn bị Hội nghị toàn quốc lấy ý kiến về kết quả tổng rà soát pháp luật

(PLM) - Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng yêu cầu “tổng rà soát” pháp luật phải chỉ ra điểm nghẽn lớn, đề xuất lộ trình xử lý cụ thể, đồng thời triển khai chiến dịch truyền thông quy mô đến tháng 1/2027.

Kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam: Từ tâm huyết người thầy đến khát vọng Trung tâm Quốc gia thực hành nghề chất lượng cao

Kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam: Từ tâm huyết người thầy đến khát vọng Trung tâm Quốc gia thực hành nghề chất lượng cao

PLM - Sáng ngày 18/11, hòa chung không khí tri ân của cả nước hướng về Ngày Nhà giáo Việt Nam, Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội (HHT) long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026), Chào mừng năm học mới 2026 – 2027 và chính thức khánh thành Trung tâm STEM – AI – Robot.