Quán triệt chuyên sâu về các Nghị quyết về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật

Xây dựng thể chế, pháp luật luôn là ưu tiên

Cùng dự có các Thứ trưởng: Nguyễn Thanh Tịnh, Đặng Hoàng Oanh, Mai Lương Khôi, Nguyễn Thanh Tú; ông Nguyễn Quang Thái, Phó Bí thư chuyên trách Đảng uỷ Bộ Tư pháp.

Dự Hội nghị còn có Lãnh đạo các tổ chức pháp chế của các bộ, cơ quan ngang bộ; Thủ trưởng các đơn vị thuộc Bộ.

Tại các điểm cầu địa phương có lãnh đạo các Sở Tư pháp và công chức làm công tác xây dựng pháp luật, tổ chức thi hành pháp luật thuộc Sở của các tỉnh, TP trực thuộc Trung ương; Lãnh đạo các Cục thi hành án dân sự của các tỉnh, TP.

Quán triệt chuyên sâu về Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 197/2025/QH15 ngày 17/5/2025 của Quốc hội, Nghị quyết số 140/NQ-CP ngày 17/5/2025 của Chính phủ tại Hội nghị, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh khẳng định, trong tiến trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các Lãnh đạo Đảng ta luôn nhận thức sâu sắc vai trò của thể chế, pháp luật và luôn dành ưu tiên hàng đầu chăm lo công tác xây dựng thể chế, pháp luật.

Ngày 3/9/1945, tại phiên họp đầu tiên của Chính phủ lâm thời Việt Nam dân chủ cộng hoà đã xác định “Những nhiệm vụ cấp bách của Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hoà” mà một trong số đó là công việc xây dựng bản Hiến pháp – nền tảng pháp lý của chế độ mới.

Từ năm 1986, Đảng ta đã có nhiều chủ trương, chính sách về hoàn thiện thể chế, pháp luật. Điển hình là Nghị quyết số 48-NQ/TW ngày 24/5/2005 về Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020; Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 2/6/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020; Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 9/11/2022 về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới.

Gần đây, Bộ Chính trị đã ban hành nhiều kết luận quan trọng lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng công tác pháp luật, trong đó có Thông báo số 108-TB/VPTW ngày 18/11/2024 của Văn phòng Trung ương Đảng về kết luận của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm tại buổi làm việc với Ban Cán sự đảng Bộ Tư pháp; Kết luận số 119-KL/TW ngày 20/1/2025 của Bộ Chính trị về định hướng đổi mới, hoàn thiện quy trình xây dựng pháp luật.

Nêu bật những thành tựu, hạn chế cũng như bối cảnh thế giới và Việt Nam hiện nay, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh nhấn mạnh yêu cầu phải tiếp tục quan tâm hoàn thiện thể chế; cùng với việc thực hiện cuộc cách mạng về tinh gọn tổ chức bộ máy, phấn đấu tăng trưởng kinh tế “hai con số”, công tác xây dựng và thi hành pháp luật phải được đổi mới căn bản.

Trong bối cảnh đó, ngày 30/4/2025, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Tại Hội nghị quán triệt các Nghị quyết của Bộ Chính trị diễn ra ngày 18/5/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định 4 Nghị quyết bao gồm Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới; Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân là “Bộ tứ trụ cột”.

Đồng thời, Tổng Bí thư Tô Lâm cũng khẳng định, Nghị quyết số 66-NQ/TW là “lời hiệu triệu hiệu triệu cho một cuộc cải cách thể chế sâu sắc, nhằm xây dựng một hệ thống pháp luật hiện đại, thực chất, vì nhân dân phục vụ, đồng thời tạo ra động lực bền vững cho công cuộc xây dựng đất nước Việt Nam giàu mạnh, dân chủ, công bằng và văn minh trong thế kỷ XXI”.

Thực hiện 48 đầu việc cụ thể với kết quả đầu ra, lộ trình rõ ràng

Quán triệt những nội dung cơ bản của Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị, Bộ trưởng nêu rõ những quan điểm chỉ đạo, mục tiêu đến năm 2030 và 2045 cũng như 7 nhiệm vụ, giải pháp lớn được nêu trong Nghị quyết.

Về quá trình triển khai Nghị quyết, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh cho biết, ngày 30/4/2025, Bộ Chính trị đã ban hành Quyết định số 288-QĐ/TW thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật. Ban Chỉ đạo trực thuộc Bộ Chính trị, gồm 26 thành viên, trong đó Tổng Bí thư Tô Lâm làm Trưởng Ban; Thủ tướng Phạm Minh Chính, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn làm Phó Trưởng Ban; 23 thành viên còn lại gồm Lãnh đạo của các bộ, ban ngành Trung ương.

Các đại biểu tại điểm cầu Trung ương.

Tiếp đó, ngày 17/5/2025, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 197/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, trong đó quy định một số cơ chế, chính sách đặc biệt về tài chính, nguồn nhân lực, phát triển và ứng dụng công nghệ số, chuyển đổi số nhằm tạo đột phá trong xây dựng pháp luật và một số nhiệm vụ, hoạt động tổ chức thi hành pháp luật trực tiếp hỗ trợ cho xây dựng pháp luật.

Nghị quyết quy định rõ “bảo đảm chi cho công tác xây dựng pháp luật không thấp hơn 0,5% tổng chi ngân sách nhà nước hàng năm và tăng dần theo yêu cầu phát triển”.

Ngày 17/5/2025, Chính phủ cũng đã ban hành Nghị quyết số 140/NQ-CP ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, trong đó xác định 7 nhóm nhiệm vụ mà Chính phủ và các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ phải thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ của mình, tương ứng với 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp quy định trong Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị.

"Chương trình hành động cũng xác định danh mục 48 đầu việc cụ thể được giao trực tiếp cho các bộ, cơ quan ngang Bộ chủ trì thực hiện với kết quả đầu ra, lộ trình thực hiện rõ ràng", Bộ trưởng cho hay.

Tại Hội nghị, các đại biểu cũng đã nghe Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú quán triệt báo cáo chuyên đề về kế hoạch cụ thể tháo gỡ khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật; Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh quán triệt báo cáo chuyên đề về phân cấp, phân quyền; Thứ trưởng Mai Lương Khôi quán triệt báo cáo chuyên đề về một số nội dung chuẩn bị tổ chức hệ thống Thi hành án dân sự theo mô hình mới.

Mở đầu Hội nghị, các đại biểu đã nghe Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh giới thiệu về các tính năng cơ bản của Cổng Pháp luật quốc gia.

Trong đó, nhấn mạnh về tính năng phản ánh chính sách, Bộ trưởng cho hay, đây là tính năng mà các địa phương, doanh nghiệp thấy rất hữu ích; được kỳ vọng sẽ thay đổi tình trạng phải gửi công văn, chờ đợi câu trả lời - mà đôi khi không rõ ràng từ phía các bộ, ngành như trước kia.

“Điều 61 của Luật Ban hành VBQPPL (sửa đổi) quy định một nhiệm vụ mới là bên cạnh giải thích pháp luật của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội còn có mục hướng dẫn pháp luật. Tổ chức thực hiện điều này cần có cơ chế minh bạch để thực hiện có hiệu quả”, Bộ trưởng cho hay.

Với tính năng phản ánh chính sách trên Cổng Pháp luật quốc gia, hiện nay, khi người dân, doanh nghiệp phát hiện có mâu thuẫn, chồng chéo trong các VBQPPL thì có thể phản ánh trên hệ thống VneID. Sau đó, nội dung cần hỏi sẽ tự động chuyển tới cơ quan chủ trì soạn thảo văn bản.

Các Bộ chủ trì soạn thảo sẽ phải trả lời công khai trên nền tảng số, người dân, doanh nghiệp, chính quyền địa phương có thể phản hồi về mức độ hài lòng của câu trả lời. Việc này giúp minh bạch, công khai trong việc xử lý các kiến nghị VBQPPL.

Hà Dung - Triệu Oanh