Quảng Trị: Cần sớm khắc phục tình trạng rừng phi lao bị xâm thực tại xã Bến Hải

Cả đời gắn bó với biển, ông Trần Văn Lợi (thôn Hà Lợi Trung) cho rằng chưa bao giờ thấy rừng phi lao bị tổn thương nặng nề đến vậy. Với cư dân bãi ngang, phi lao không chỉ là rừng phòng hộ; hạn chế cát bay, cát nhảy mùa hè; bảo vệ nhà cửa và đất sản xuất của cả làng mùa mưa bão; là nơi mọi người ngồi ngóng bóng thuyền cá trở về.

Theo ông Lợi, đợt mưa bão cuối năm 2025 đã khiến sóng lớn lấn sâu vào đất liền từ 20 - 30m, tạo thành bờ vực cao 1 - 2m. “Ngày trước, đồi phi lao trải rộng từ mép làng ra sát gần mép biển. Mấy năm gần đây, bão lớn liên tục khiến rừng phi lao gãy đổ từng mảng. Từ tháng 10/2025 đến nay, nhiều đoạn đường bê tông dẫn ra biển cũng bị đánh sập”, ông Lợi cho hay.

Nỗi lo của ông Lợi là nỗi lo chung của cả thôn Hà Lợi Trung, nơi có hơn 2km đường bờ biển. Cách đây khoảng 3 năm, từ đồi phi lao ra đến chân sóng khoảng 700m, nhiều đoạn còn xa hơn, thì hiện nay chỉ còn 150 - 200m. Ông Phạm Thế Hiển, Bí thư Chi bộ thôn cho hay: “Nay, chỉ cần gió mùa hoặc áp thấp nhiệt đới gây mưa dài ngày là nước biển đã tràn vào sát đồi phi lao. Chúng tôi rất lo. Nếu đồi phi lao mất đi thì nhà cửa cũng khó mà trụ vững”.

Không chỉ đồi phi lao bị tàn phá, bãi tắm cộng đồng Trung Giang, điểm nhấn quan trọng của dự án Phát triển cơ sở hạ tầng du lịch hỗ trợ tăng trưởng toàn diện khu vực sông Mê Kông giai đoạn 2, cũng rơi vào tình trạng sạt lở nghiêm trọng. Dự án được đưa vào sử dụng từ tháng 3/2025 và mới được UBND xã Bến Hải tiếp nhận quản lý từ tháng 10/2025.

Bãi tắm cộng đồng Trung Giang trong tình trạng bị sạt lở nghiêm trọng.

Thế nhưng chỉ sau vài cơn bão lớn, toàn bộ lớp cát phía ngoài kè chắn sóng bị khoét sâu, hạ thấp cốt nền gần 2,5m; phần chân móng kè cũng bị xâm thực khoảng 0,5m. Hơn 120m chiều dài kè bị hư hỏng, nguy cơ kéo theo 100m tiếp theo sạt đổ bất cứ lúc nào. Kết cấu bê tông, đá granit ốp đỉnh kè và các thang bộ bị gãy đứt, lún sụt.

Ông Nguyễn Văn Hồng, Chủ tịch UBND xã Bến Hải cho biết, địa phương đã lập báo cáo gửi cấp trên về tình trạng sạt lở, nhiều lần đề xuất bố trí nguồn vốn để sửa chữa khẩn cấp bãi tắm cộng đồng Trung Giang nhưng đến nay vẫn chưa được cấp kinh phí.

Đánh giá về sự việc, một số ý kiến chuyên gia cho hay, nếu mất rừng phi lao sẽ dẫn tới nhiều hệ lụy: Đất sản xuất bị cuốn trôi, các công trình dân sinh bị đe dọa, hoạt động đánh bắt, dịch vụ biển trở nên bấp bênh; những khu vực dự kiến phát triển du lịch biển cộng đồng cũng bị thu hẹp cơ hội thu hút đầu tư. Cần triển khai các giải pháp như: Khảo sát, lập dự án xây dựng kè biển kiên cố tại những điểm xung yếu; khôi phục, mở rộng diện tích rừng phi lao phòng hộ; gia cố kè, vá lại các điểm sụt lún, bổ sung mái kè và phục hồi cốt nền. Về lâu dài, cần xây dựng chiến lược tổng thể quản lý bờ biển dựa trên nguyên tắc phát triển bền vững. Trong đó, phát triển du lịch phải đi kèm với bảo vệ hệ sinh thái; khai thác hải sản, nuôi trồng và hoạt động dân sinh ven biển phải được quy hoạch phù hợp với mức độ chịu tải của môi trường.