Sắp xếp các đơn vị hành chính: Tính toán kỹ lưỡng để thực hiện 'đúng', 'trúng'

Giảm hơn 6.700 đơn vị hành chính cấp xã

Báo cáo về Đề án sắp xếp đơn vị hành chính (ĐVHC) cấp tỉnh năm 2025 tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho biết, trên cơ sở hiện trạng, định hướng phát triển của 63 tỉnh, TP trong cả nước, Chính phủ xây dựng 23 phương án sắp xếp đối với 52 ĐVHC cấp tỉnh để hình thành 23 ĐVHC cấp tỉnh mới.

Sau sắp xếp, cả nước có 34 ĐVHC cấp tỉnh gồm 6 TP trực thuộc Trung ương và 28 tỉnh. “Toàn bộ 23/23 ĐVHC cấp tỉnh hình thành sau sắp xếp đã đạt định hướng tiêu chuẩn của ĐVHC cấp tỉnh theo quy định tại Điều 4 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15”, Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh.

Về phương án sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy, sắp xếp cán bộ, công chức, viên chức của cơ quan, tổ chức, đơn vị sau khi sắp xếp ĐVHC cấp tỉnh, Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà thông tin, theo tổng hợp từ các địa phương, sau khi rà soát, thống nhất cách tính số liệu theo ý kiến của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, tổng biên chế cán bộ, công chức, viên chức theo định mức được giao của các cơ quan, tổ chức, đơn vị cấp tỉnh thuộc 52 tỉnh, TP thực hiện sắp xếp là 447.657 người (gồm 2.321 cán bộ, 79.118 công chức, 366.218 viên chức).

Sau sắp xếp, số lượng cán bộ, công chức, viên chức của cấp tỉnh tối đa không vượt quá tổng số cán bộ, công chức, viên chức (số có mặt) của cấp tỉnh trước sắp xếp và thực hiện tinh giản biên chế gắn với cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, bảo đảm trong thời hạn 5 năm cơ bản bố trí theo đúng quy định.

Về phương án sắp xếp, bố trí trụ sở, xử lý tài chính, tài sản công, theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ, tổng hợp theo số liệu báo cáo của các địa phương, tổng số trụ sở công cấp tỉnh của 52 tỉnh, TP thực hiện sắp xếp là 38.182 trụ sở; tiếp tục sử dụng 33.956 trụ sở; dôi dư 4.226 trụ sở.

Về việc sắp xếp ĐVHC cấp xã năm 2025, các tỉnh, TP đã xây dựng 3.193 phương án sắp xếp 9.907 ĐVHC cấp xã để hình thành 3.193 ĐVHC cấp xã mới (2.498 xã, 682 phường và 13 đặc khu), giảm 6.714 đơn vị. Dự kiến sau khi thực hiện sắp xếp ĐVHC cấp xã năm 2025, cả nước còn tổng số 3.321 ĐVHC cấp xã (2.621 xã, 687 phường và 13 đặc khu), giảm 6.714 ĐVHC cấp xã (đạt tỷ lệ giảm 66,91%). Việc sắp xếp, kiện toàn các cơ quan, tổ chức, đơn vị sau khi sắp xếp ĐVHC cấp xã bảo đảm nguyên tắc thống nhất và gắn với việc sắp xếp tổ chức Đảng, Mặt trận Tổ quốc và tổ chức chính trị - xã hội cùng cấp theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.

Về phương án bố trí, sắp xếp cán bộ, công chức, viên chức, người lao động sau sắp xếp ĐVHC cấp xã, Bộ trưởng Bộ Nội vụ thông tin, chuyển cơ bản biên chế cấp huyện hiện nay để sắp xếp, bố trí biên chế cho ĐVHC cấp xã mới sau sắp xếp; đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý của hệ thống chính trị cấp huyện hiện nay nghiên cứu để cơ bản bố trí làm nòng cốt tại các ĐVHC cấp xã mới; đồng thời tăng cường một số cán bộ, công chức, viên chức cấp tỉnh về cấp xã.

Sau khi sắp xếp, thực hiện rà soát tinh giản biên chế gắn với cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, bảo đảm trong thời hạn 5 năm cơ bản theo đúng quy định. Kết thúc hoạt động của người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã và thực hiện giải quyết chế độ, chính sách theo quy định của Chính phủ.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà báo cáo tại phiên họp.

Quan tâm việc sử dụng trụ sở sau sắp xếp

Trình bày các báo cáo thẩm tra các nội dung trên tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của QH Hoàng Thanh Tùng cho biết, Ủy ban tán thành với nội dung của Đề án sắp xếp ĐVHC cấp tỉnh và 34 Đề án sắp xếp ĐVHC cấp xã của 34 tỉnh, TP thuộc Trung ương năm 2025.

Về thời điểm thông qua, ban hành và thời điểm có hiệu lực của Nghị quyết của QH về sắp xếp ĐVHC cấp tỉnh và các Nghị quyết của UBTVQH về sắp xếp ĐVHC cấp xã, ông Hoàng Thanh Tùng cho biết, theo dự kiến trước đây, các Nghị quyết này sẽ có hiệu lực đồng thời từ ngày 1/7/2025. Tuy nhiên, nhằm đẩy nhanh tiến độ, tạo điều kiện thuận lợi cho các địa phương triển khai các công tác chuẩn bị cho việc thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, sắp xếp tổ chức bộ máy tại các ĐVHC mới, Ủy ban đề nghị UBTVQH xem xét, báo cáo QH cho điều chỉnh chương trình Kỳ họp thứ 9 để có thể thông qua Nghị quyết về việc sắp xếp ĐVHC cấp tỉnh vào thời gian sớm hơn. Ngay sau đó, UBTVQH sẽ ban hành các nghị quyết về việc sắp xếp ĐVHC cấp xã để các nghị quyết của UBTVQH cũng có hiệu lực cùng ngày với Nghị quyết của QH.

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch QH Trần Thanh Mẫn nêu rõ, việc sắp xếp ĐVHC cấp xã, cấp tỉnh là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng, rất phức tạp, đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng, tính toán để làm sao cho “đúng”, “trúng”; bảo đảm ổn định chính trị, bảo đảm an ninh, quyền lợi của người dân, tuân thủ theo pháp luật; bảo đảm thực hiện thành công, góp phần thực hiện chủ trương lịch sử của Đảng, trong giai đoạn lịch sử hiện nay. “Người dân kỳ vọng việc sắp xếp để tạo động lực mới, diện mạo mới cho phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, cuối cùng bảo đảm bộ máy tinh gọn, biên chế phải giảm”, Chủ tịch QH nói.

Trên cơ sở đó, Chủ tịch QH đánh giá cao sự chuẩn bị của Chính phủ, Bộ Nội vụ; thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp. Nêu rõ yêu cầu các Nghị quyết về việc sắp xếp ĐVHC cấp xã phải ngắn gọn, rõ, bảo đảm tính pháp lý, tuân thủ chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, Chủ tịch QH đề nghị rà soát tên gọi, các thông số về dân số, diện tích các ĐVHC cấp xã để bảo đảm chính xác, thống nhất. Đồng thời, phải bảo đảm triển khai các Nghị quyết theo đúng lộ trình đề ra. Việc sắp xếp phải tiếp tục được triển khai bài bản, tạo sự đồng thuận của người dân.

Nhấn mạnh về công tác cán bộ trong quá trình thực hiện sắp xếp cấp xã, Chủ tịch QH đề nghị quan tâm bố trí, giải quyết chế độ chính sách cho cán bộ; lựa chọn nhân sự lãnh đạo chủ chốt cấp xã mới am hiểu, có kinh nghiệm về quản lý nhà nước nhằm thực hiện hiệu quả việc phân cấp, phân quyền tới đây. Chủ tịch cũng lưu ý quan tâm vấn đề sử dụng trụ sở sau sắp xếp.

Tại phiên họp, với 100% thành viên có mặt tán thành, UBTVQH đã thông qua về nguyên tắc 34 nghị quyết về sắp xếp ĐVHC cấp xã năm 2025 của 34 tỉnh, TP mới trực thuộc Trung ương. Đồng thời, UBTVQH tán thành phương án sắp xếp ĐVHC cấp tỉnh năm 2025; đánh giá nội dung Đề án đã đủ điều kiện trình QH tại Kỳ họp thứ 9. UBTVQH cũng thống nhất điều chỉnh chương trình Kỳ họp để thông qua sớm Nghị quyết này.

Minh Ngọc