Tạo hành lang pháp lý đầy đủ cho việc chuyển đổi số trong các lĩnh vực

Việc thông qua Luật GDĐT năm 2023 được đánh giá là sẽ góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý đầy đủ, tạo thuận lợi cho việc chuyển đổi hoạt động từ môi trường thực sang môi trường số trong tất cả các ngành, lĩnh vực, thể chế hóa kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng về phát triển kinh tế số, chuyển đổi số, thúc đẩy quá trình chuyển đổi số quốc gia.

Luật GDĐT vừa được thông qua gồm 8 chương, 53 điều với một số điểm mới so với luật hiện hành, trong đó có nhiều chính sách mới nổi bật giúp công nhận GDĐT sẽ có giá trị tương đương và có thể sử dụng thay thế giao dịch truyền thống. Có thể coi đây là Luật cơ bản về chuyển đổi số.

Tại buổi làm việc, ông Nguyễn Duy Thắng, Phó Cục trưởng Cục Kiểm tra VBQPPL, Bộ Tư pháp đã báo cáo các công việc đã triển khai theo nhiệm vụ rà soát VBQPPL theo Luật GDĐT năm 2023. Cụ thể, để công tác rà soát văn bản tại các bộ, ngành, địa phương được triển khai hiệu quả, thống nhất, bám sát các mục tiêu của Đề án, Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ về rà soát VBQPPL đã ban hành Kế hoạch hoạt động và tài liệu hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương thực hiện; trong đó, Luật GDĐT được lưu ý là một trong những căn cứ quan trọng để rà soát VBQPPL liên quan đến triển khai Đề án 06. Việc tổ chức rà soát, cho ý kiến độc lập và đề xuất giải pháp xử lý VBQPPL phục vụ triển khai Đề án 06 cũng được Tổ công tác triển khai bài bản, khoa học, chặt chẽ cùng với sự tham gia tích cực, trách nhiệm của các bộ, ngành.

Bên cạnh đó, với vai trò là cơ quan Thường trực Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ về rà soát VBQPPL, Bộ Tư pháp đã có Công văn số 2788/BTP-KTrVB gửi các bộ, cơ quan ngang bộ về việc thực hiện rà soát VBQPPL theo Luật GDĐT, trong đó đề nghị các bộ, cơ quan ngang bộ thực hiện rà soát các VBQPPL thuộc trách nhiệm rà soát của cơ quan mình. Từ đó phát hiện các văn bản cần điều chỉnh, bảo đảm phù hợp với Luật GDĐT; kịp thời tham mưu, đề xuất Chương trình, Kế hoạch sửa đổi, bổ sung các VBQPPL nêu trên, bảo đảm việc chuyển đổi từ phương thức làm việc truyền thống sang môi trường điện tử.

Đồng thời, Bộ Tư pháp đề nghị Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp chặt chẽ với Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ về rà soát VBQPPL, kịp thời hướng dẫn, giải đáp các vấn đề liên quan đến nội dung của Luật GDĐT phát sinh trong quá trình các bộ, cơ quan ngang bộ thực hiện rà soát VBQPPL theo chỉ đạo của Lãnh đạo Chính phủ.

Để việc triển khai rà soát VBQPPL thống nhất, hiệu quả, đại diện Bộ Thông tin và Truyền thông đã thông tin cơ bản về những điểm mới của Luật GDĐT năm 2023. Tiếp đó, các đại biểu đã thảo luận, trao đổi một số nội dung như: đầu mối chủ trì tổ chức triển khai thực hiện và tổng hợp báo cáo kết quả rà soát văn bản; thời hạn, tiến độ thực hiện; cách thức tổng hợp kết quả rà soát văn bản, cách thức xử lý kết quả rà soát văn bản; phương thức phối hợp rà soát...

Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh khẳng định việc hoàn thiện thể chế để triển khai Đề án 06 là trách nhiệm chung của tất cả các Bộ, ngành, trong đó có vai trò, trách nhiệm của Bộ Tư pháp. Thứ trưởng cho biết Bộ Tư pháp đã đề nghị gắn việc rà soát VBQPPL theo Luật GDĐT với rà soát VBQPPL phục vụ triển khai Đề án 06.

Theo đó, 4 cơ quan (bao gồm Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Thông tin và Truyền thông, Văn phòng Chính phủ) cần phối hợp chặt chẽ để rà soát trên cơ sở 6 nhóm nội dung rà soát VBQPPL theo đề án 06, từ đó dự kiến các nội dung cần nhấn mạnh khi triển khai Luật Giao dịch điện tử. Thứ trưởng cũng yêu cầu Văn phòng Bộ Tư pháp, Cục Kiểm tra VBQPPL phát huy tính chủ động trong tổng hợp, theo dõi, đôn đốc các Bộ, ngành thực hiện báo cáo rà soát để đảm bảo đúng tiến độ.

Về một số vấn đề liên quan tới Luật GDĐT, Thứ trưởng nhấn mạnh: Quyền con người, quyền công dân đã được Hiến pháp quy định, là quyền bất khả xâm phạm. Do đó, dù thực hiện chuyển đổi số nhưng chúng ta vẫn phải tôn trọng quyền lựa chọn của người dân đồng thời cần tạo dựng khung pháp lý đầy đủ để người dân thực hiện giao dịch trên môi trường điện tử một cách thuận tiện nhất. Việc rà soát các VBQPPL chuyên ngành cũng cần tiếp cận theo hướng đó, cần lấy Hiến pháp làm “gốc rễ”.

“Giao dịch điện tử và giao dịch truyền thống hiện nay vẫn song hành. Ví dụ như trong lĩnh vực hộ tịch, các thủ tục được thực hiện trên môi trường điện tử để liên thông, giải quyết thuận lợi cho công dân chứ chưa thể bỏ ngay hộ tịch giấy. Vì vậy, trong thực hiện các giao dịch điện tử, chúng ta cần tôn trọng quyền lựa chọn của người dân, việc này rất khác với thực hiện các thủ tục hành chính (quyền quản lý thuộc về Nhà nước)”, Thứ trưởng nói.