Nỗi lo “già hóa dân số”
Con trai đã 10 tuổi, nhưng vợ chồng chị Lê Thị V.A., ngụ Thủ Đức, nhân viên một công ty tài chính trên địa bàn TP HCM vẫn không có ý định sinh con thứ hai. Chị V.A. chia sẻ: “Hiện tại thu nhập vợ chồng tôi khoảng hơn 30 triệu/tháng, vẫn đang xoay xở để trả góp căn hộ đang ở, rồi tiền sinh hoạt phí, tiền học thêm cho con, dự định mua thêm ô tô... Cuộc sống hiện nay đang ổn, nhưng sinh đứa nữa thì rất chật vật”.
Không hiếm trường hợp như gia đình chị V.A. ở TP HCM. Có nhiều lý do cho lựa chọn này, từ hoàn cảnh kinh tế khó khăn, chưa đủ sống cho đến sợ chật vật, kém thoải mái khi sinh tiếp, hoặc có cả những cặp vợ chồng muốn cuộc sống tự do, hưởng thụ thay vì vất vả sinh, nuôi con. Cạnh đó, một bộ phận người trẻ hiện có cái nhìn khác về hôn nhân, quyết định lập gia đình trễ hoặc đeo đuổi cuộc sống độc thân. Hiện TP HCM là một trong 21 địa phương có mức sinh thấp nhất cả nước.
Theo thống kê từ Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình TP HCM, từ năm 2000 đến nay, tỷ suất sinh của thành phố liên tục giảm, từ 1,76 con/phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ xuống chỉ còn 1,39 năm 2022, hiện thành phố đang ở mức rất thấp so với mức sinh thay thế trên toàn quốc là 2,09 con. Thành phố cũng đang bước sang giai đoạn già hóa dân số với chỉ số là 49,4%, cao hơn so với cả nước là 48,8%. Trả lời báo chí, ông Phạm Chánh Trung - Chi cục trưởng Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình TP HCM chia sẻ, tỉ lệ sinh thấp, dân số già hóa sẽ là thách thức lớn đối với sự phát triển kinh tế - xã hội trong tương lai của TP HCM.
Ông Trung cho rằng, mức sinh thấp kéo theo nhiều hệ lụy, tạo ra những bất lợi do sự thay đổi nhanh chóng về cơ cấu dân số, tốc độ già hóa dân số sẽ diễn ra rất nhanh. Vấn đề mức sinh thấp và già hóa dân số tác động trực tiếp đến "số lượng dân số", làm suy giảm nguồn nhân lực, đặc biệt là lao động trẻ, làm ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố. Thực tế, TP HCM đã bước sang giai đoạn già hóa dân số với số lượng người cao tuổi chiếm hơn 10% tổng dân số.
Tháng 3/2023, UBND TP HCM đã ban hành “Chương trình điều chỉnh mức sinh đến năm 2030. Thành phố đặt mục tiêu nâng tổng tỷ suất sinh đạt 1,4 con/phụ nữ vào năm 2025, hướng tới năm 2030 là 1,6 con. Quy mô dân số thành phố khoảng 10,6 triệu người vào năm 2025 và đạt 12 triệu người vào năm 2030. Tỷ lệ tăng dân số tự nhiên phấn đấu trên 1,1% vào năm 2025, trên 1,3% vào năm 2030.
Mục tiêu ổn định dân số
Tại Hà Nội, tính đến hết năm 2022, dự kiến dân số Hà Nội trung bình đạt khoảng 8,4 triệu người (chiếm khoảng 8,4% dân số cả nước). Toàn thành phố đã đạt mức sinh thay thế, số con bình quân/một phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ là 2,1 con; bước đầu kiểm soát được mất cân bằng giới tính. Tỷ số giới tính khi sinh năm 2022 ước đạt 112,5 trẻ trai/100 trẻ gái.
Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay, công tác dân số đang đứng trước những khó khăn, thách thức. Hà Nội là thành phố đông dân thứ hai của cả nước và cũng có mật độ dân số cao thứ hai trong 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Mật độ dân số của Hà Nội là 2.398 người/km2, cao gấp 8,2 lần so với mật độ dân số cả nước, mật số dân số phần nào gây áp lực lên mức sống của Thủ đô, đồng thời chất lượng dân số còn chưa tương xứng tiềm năng Thủ đô. Thêm vào đó, tỷ số giới tính khi sinh của thành phố có xu hướng giảm nhưng vẫn còn ở mức cao.
Trong bài viết trên Tạp chí lý luận vào tháng 4 vừa qua, PGS. TS Lê Thị Thanh Hà, Viện Xã hội học và Phát triển, Học viện Chính trị Quốc gia HCM đã đưa ra thông tin về thực trạng dân số nước ta hiện nay như sau: “Cơ cấu dân số đã bước vào giai đoạn già hóa; chênh lệch chỉ số sức khỏe giữa các vùng, miền còn lớn; tầm vóc và thể lực người Việt Nam chậm được cải thiện; mất cân bằng giới tính có xu hướng gia tăng; sắp xếp, bố trí dân cư chưa hợp lý, di dân tự phát diễn biến phức tạp”.
Trong bài phân tích của mình, PGS.TS Lê Thị Thanh Hà đã đề xuất 5 giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách dân số bảo đảm quản lý phát triển xã hội bền vững. Theo đó, cần hoàn thiện chính sách dân số và phát triển theo hướng giữ mức tăng quy mô dân số ổn định trên cơ sở bảo đảm duy trì vững chắc mức sinh thay thế; xây dựng chính sách dân số và phát triển hướng tới bảo đảm cân bằng tỷ số giới tính khi sinh, với 104 - 107 bé trai/100 bé gái; các chính sách về già hóa dân số cần được quan tâm, ưu tiên thực hiện trong Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội đất nước; điều chỉnh chính sách y tế, giáo dục nhằm nâng cao chất lượng dân số và sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực, đồng thời, cần có chính sách di cư phù hợp.
Dân số là mục tiêu, động lực của phát triển kinh tế - xã hội, công tác dân số là nhiệm vụ chiến lược mang tính cấp thiết và lâu dài, là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân. Để đạt được mục tiêu duy trì dân số phát triển ổn định, bền vững và chất lượng, ngay từ lúc này, rất cần có những chiến lược đồng bộ, thích hợp và có tầm nhìn, từ quốc gia cho đến các địa phương.
Theo dõi chúng tôi trên:
Những ngày cuối tháng Tư, khi sắc đỏ của lá cờ Tổ quốc rợp bóng khắp các con phố, Thủ đô Hà Nội không chỉ là điểm đến của người dân trong nước mà còn trở thành không gian văn hóa đặc sắc cho du khách quốc tế. Với họ, đây là cơ hội quý giá để chạm vào nhịp sống đặc trưng và cảm nhận tinh thần dân tộc mãnh liệt của người Việt.
(PLM) - Kỳ nghỉ lễ 30/4 năm nay chứng kiến một sự dịch chuyển mạnh mẽ của du khách Việt đi du lịch quốc tế. Dù giá tour ở mức cao, Nhật Bản và Hàn Quốc đang là lựa chọn “hot” nhờ vào sự thay đổi trong tư duy hưởng thụ và chiến lược làm mới sản phẩm từ các doanh nghiệp lữ hành.
(PLM) - Trong khi phần lớn cán bộ, công chức, viên chức và người lao động tận hưởng kỳ nghỉ lễ dài ngày dịp 30/4 -1/5 bên gia đình hoặc đi du lịch. Song vẫn còn một bộ phận không nhỏ các y bác sĩ, người lao động đang lặng lẽ "trực chiến" để duy trì công việc hàng ngày, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe cho người dân. Câu chuyện của họ là những mảng màu lặng thầm nhưng vô cùng ý nghĩa. Tại khoa truyền máu, Bệnh viện Huyết học Trung Ương, Hà Nội. Với phương châm ánh đèn không bao giờ tắt, luôn sẵn sàng tiếp nhận và cấp cứu kịp thời cho mọi trường hợp, mang lại hy vọng sống cho hàng trăm bệnh nhân mỗi ngày.
(PLM) - Giữa nhịp sống hiện đại, khi chiến tranh đã lùi xa, vở diễn “Quân khu Nam Đồng” trở thành hành trình đặc biệt của những nghệ sĩ trẻ đi ngược dòng ký ức dân tộc. Không chỉ tái hiện một thời kỳ khốc liệt, họ mang lên sân khấu tinh thần kiên cường, khát vọng sống và tình yêu Tổ quốc thấm sâu trong từng vai diễn, góp phần đánh thức niềm tự hào và kết nối cảm xúc của nhiều thế hệ khán giả.
PLM - Ngày 29/4, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cùng đại diện lãnh đạo Vụ Tổ chức cán bộ, Văn phòng Bộ và một số đơn vị liên quan đã đến thăm hỏi, động viên gia đình các đồng chí nguyên lãnh đạo Bộ qua các thời kỳ. Đoàn đã tới thăm gia đình cố Bộ trưởng Phan Hiền và nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Uông Chu Lưu.
Ghi nhận của phóng viên báo Pháp Luật Việt Nam chiều ngày 29.4 tại cửa ngõ phía nam Thủ đô, nơi có nhiều bến xe lớn và các trục giao thông huyết mạch, đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 14 đã bố trí lực lượng khép kín địa bàn, phân luồng từ xa, tăng cường thời gian làm việc của cán bộ chiến sỹ tại các nút giao trọng điểm. Đồng thời, phối hợp với công an các phường xã kịp thời phân luồng, ưu tiên các phương tiện từ nội thành ra ngoại thành để người dân về quê, đi du lịch được thuận tiện, dễ dàng.
(PLM) - Ngày 30/4/1975 là một dấu mốc không thể quên trong lịch sử dân tộc – ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, mở ra kỷ nguyên hòa bình, độc lập và phát triển. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng ý nghĩa của ngày 30/4 vẫn còn nguyên giá trị, đặc biệt đối với thế hệ trẻ hôm nay.
Ngày 28/4, Tiến Sỹ Vũ Hoài Nam, Bí thư Đảng uỷ, Tổng Biên tập Báo Pháp luật Việt Nam đã tiếp Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Cuba tại Việt Nam cùng Đoàn công tác tới thăm làm việc tại báo.
Thời gian gần đây một địa điểm nằm trong khu du lịch được nhiều du khách yêu thích và tìm đến check-in, chụp ảnh để lưu lại những khoảnh khắc đáng nhớ đang gây sốt trên mạng xã hội, đó chính là đồng cỏ ở phía thượng nguồn hồ Suối Mỡ, xã Nghĩa Phương, tỉnh Bắc Ninh khu vực này chỉ xuất hiện khi hồ cạn nước. Dịp nghỉ lễ 30.4 này, theo ghi nhận đã có rất nhiều du khách đến đây cắm trại, tổ chức tiệc nướng ngoài trời ở khu vực bãi cỏ xanh mướt này.
PLM - Ngày 25/4, tại vùng đất giàu truyền thống Thái Nguyên, chúng ta cùng tự hào chứng kiến một dấu mốc quan trọng: Lễ khởi công Dự án Khu trung tâm thị trấn Quân Chu, sự kiện không chỉ đơn thuần đánh dấu sự khởi đầu của một công trình, mà còn mở ra cả một chương mới cho sự vươn mình của một vùng đất này.
