Thị trường vàng chuẩn bị đón loạt điều chỉnh chính sách mới

Sẽ phân bổ hạn mức nhập khẩu vàng

Tại họp báo quý III của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam diễn ra cuối tuần qua, Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà cho biết, để phù hợp với bối cảnh mới của thị trường, cùng với các giải pháp đồng bộ về quản lý thị trường vàng, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 232/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, có hiệu lực từ ngày 10/10/2025. Trong đó đã chính thức xóa bỏ độc quyền thương hiệu vàng miếng.

Theo Phó Thống đốc NHNN, việc chấm dứt cơ chế Nhà nước độc quyền thương hiệu vàng miếng, mở rộng đối tượng sản xuất vàng miếng và nhập khẩu vàng nguyên liệu sẽ giúp nguồn cung vàng trên thị trường đa dạng hơn, người dân sẽ có nhiều sự lựa chọn hơn, thị trường cạnh tranh, minh bạch hơn.

Ông Đào Xuân Tuấn - Cục trưởng Cục Quản lý Ngoại hối (NHNN) cho biết thêm, NHNN đang khẩn trương để ban hành thông tư hướng dẫn về nhập khẩu vàng vào ngày 10/10 tới và thông tư sẽ có hiệu lực đồng thời với Nghị định. Tất cả quy trình, thông tin mua bán sẽ được minh bạch, thống nhất, tránh nhiễu loạn. “Chúng tôi khẳng định nguồn cung vàng trên thị trường sẽ được bảo đảm tốt hơn, đáp ứng nhu cầu thực tế. Tất cả quy trình, thông tin mua bán sẽ được minh bạch, thống nhất, tránh nhiễu loạn” - ông Tuấn nói.

Trước đó, NHNN đã lấy ý kiến dự thảo Thông tư hướng dẫn về hoạt động sản xuất vàng miếng, hoạt động kinh doanh mua, bán vàng miếng và hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu vàng. Theo dự thảo này, căn cứ vào mục tiêu chính sách tiền tệ và cung - cầu vàng trong từng thời kỳ, quy mô dự trữ ngoại hối Nhà nước, tình hình thực hiện hoạt động xuất khẩu vàng miếng, nhập khẩu vàng miếng, vàng nguyên liệu, NHNN sẽ xây dựng tổng hạn mức nhập khẩu cho cả nước (nếu có).

Trên cơ sở đó, NHNN phân bổ hạn mức cho từng doanh nghiệp (DN) và ngân hàng thương mại (NHTM) đủ điều kiện sản xuất vàng miếng. Chậm nhất ngày 15/11 năm liền kề trước năm đề nghị cấp hạn mức, các DN, NHTM có nhu cầu cấp hạn mức xuất khẩu vàng miếng, nhập khẩu vàng miếng, nhập khẩu vàng nguyên liệu cho năm tiếp theo gửi bộ hồ sơ đến NHNN (Cục Quản lý ngoại hối).

Trước ngày 15/12 hằng năm, NHNN cấp hạn mức xuất khẩu vàng miếng, nhập khẩu vàng miếng, nhập khẩu vàng nguyên liệu cho DN, NHTM có nhu cầu hoặc có văn bản thông báo từ chối (ghi rõ lý do). NHNN lý giải, quy định về thời hạn chậm nhất ngày 15/11 hằng năm gửi hồ sơ đề nghị để cơ quan này làm căn cứ tính tổng hạn mức xuất khẩu, nhập khẩu vàng, từ đó phân bổ hạn mức cho từng DN, NHTM.

Cũng theo quy định tại dự thảo Thông tư, để quản lý hạn ngạch nhập khẩu vàng, NHNN sẽ thành lập Hội đồng xây dựng, điều chỉnh hạn mức nhập khẩu vàng, do một Phó Thống đốc phụ trách lĩnh vực vàng làm Chủ tịch.

Đề xuất đánh thuế trên giao dịch chuyển nhượng vàng miếng

Ông Lưu Đức Huy - Phó Cục trưởng Cục Quản lý giám sát chính sách thuế và lệ phí (Bộ Tài chính) cho biết, vàng có nhiều mặt hàng khác nhau như vàng trang sức mỹ nghệ, vàng nguyên liệu, vàng miếng... Hiện cũng đã có đề xuất các chính sách thuế liên quan đến giao dịch các loại vàng này. Ví dụ với thuế nhập khẩu vàng miếng hiện đang là 0%; với thuế xuất khẩu trang sức mỹ nghệ, hiện Cục đã báo cáo Bộ Tài chính và trình Chính phủ ban hành trong thời gian tới đây cũng với mức đề xuất là 0%. Nghị định liên quan về các loại thuế suất này dự kiến sẽ được ban hành trong vài ngày tới.

Riêng về đề xuất đánh thuế với mua bán, kinh doanh vàng miếng, ông Huy cho biết, dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) được sửa đổi tại kỳ họp Quốc hội tới đây có quy định thu thuế đối với cá nhân có thu nhập kinh doanh. Nhưng theo quy định, cá nhân không được phép kinh doanh vàng miếng nên không thể đánh thuế TNCN với kinh doanh vàng miếng, do đó Bộ Tài chính đã đề xuất xem xét đây là khoản thu nhập khác để thu thuế TNCN.

Theo ông Huy, sau khi trao đổi với NHNN, các cơ quan chức năng liên quan, Bộ Tài chính đã đề xuất đưa vào dự án Luật Thuế TNCN việc thu thuế đối với giao dịch chuyển nhượng vàng miếng. Việc thu thuế này không áp dụng với vàng nguyên liệu và trang sức thủ công mỹ nghệ. Mức thuế suất đề xuất ban đầu là 0,1% trên giá chuyển nhượng.

“Tuy nhiên, thời điểm áp dụng cụ thể như thế nào và thuế suất điều chỉnh ra sao thì Bộ Tài chính trình Quốc hội phương án giao cho Chính phủ quyết định” - ông Huy nói.

Như vậy, thị trường vàng miếng sẽ chuẩn bị đón loạt điều chỉnh mới. Nhiều chuyên gia kỳ vọng, khi thị trường minh bạch hơn, có nhiều sự lựa chọn hơn, đồng thời việc mua bán chuyển nhượng cá nhân cũng được đưa vào để quản lý (thông qua hình thức đánh thuế), thị trường vàng miếng sẽ “hạ nhiệt” đáng kể, quan trọng nhất, mức chênh lệch giá với thị trường thế giới sẽ giảm mạnh so với mức hiện nay (đang chênh lệch từ 15 - 18 triệu/lượng).