Thủ tướng: Giữ chủ động chiến lược, đưa hội nhập quốc tế thực sự trở thành một trụ cột phát triển

Sáng 14/1, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về hội nhập quốc tế chủ trì Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Ban Chỉ đạo.

Hội nghị được tổ chức trực tiếp tại trụ sở Chính phủ, trực tuyến với điểm cầu 34 tỉnh, thành phố. Dự hội nghị có: Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo; Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung; lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương; lãnh đạo các tỉnh, thành phố.

Tại Hội nghị, các thành viên Ban Chỉ đạo đã rà soát, kiểm điểm tình hình thực hiện công tác hội nhập quốc tế trong năm qua, trong đó có triển khai thực hiện Nghị quyết 59-NQ/TW, xác định phương hướng trọng tâm thời gian tới.

Trong đó, các đại biểu tập trung thảo luận đánh giá kỹ tình hình triển khai, những việc đã làm tốt, chưa làm tốt, nguyên nhân chủ quan, khách quan và bài học kinh nghiệm; phân tích, dự báo tình hình thế giới hiện nay; đề xuất các nhiệm vụ, giải pháp phù hợp, tổ chức thực hiện có hiệu quả, nhất là khi đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới…

Các báo cáo, ý kiến tại hội nghị đánh giá năm 2025 vừa qua, tình hình thế giới và khu vực có nhiều khó khăn, thách thức như: Sự phân cực chính trị, phân tách kinh tế, phân hóa phát triển, tăng trưởng chậm sau đại dịch COVID-19, nợ chính phủ toàn cầu tăng cao, chuỗi cung ứng đứt gãy, chính sách bảo hộ và thuế quan, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích an ninh, phát triển quốc gia, sinh kế người dân. Nhìn chung, khó khăn, thách thức nhiều hơn thời cơ, thuận lợi, nhất là với một nền kinh tế có độ mở cao như Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/01/2025 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, xác định hội nhập là một trụ cột quan trọng trong tổng thể các Nghị quyết chiến lược để phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Với phương châm "6 rõ: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền", Chính phủ đã khẩn trương cụ thể hóa, xây dựng và ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 59 với 22 chỉ tiêu và 117 nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành, địa phương, bao trùm cả 3 trụ cột hội nhập quốc tế (bao gồm: (1) chính trị, quốc phòng, an ninh; (2) kinh tế; (3) văn hóa, xã hội, khoa học công nghệ, giáo dục đào tạo). Các bộ, ngành, địa phương đã nhanh chóng ban hành Kế hoạch hành động riêng, cụ thể hóa các nhiệm vụ tại Nghị quyết 59, bám sát nhu cầu chính đáng, thiết thực của người dân và doanh nghiệp.

Đồng thời, Chính phủ nhanh chóng kiện toàn cơ chế chỉ đạo là Ban Chỉ đạo quốc gia về hội nhập quốc tế, khẩn trương xây dựng Quy chế tổ chức, hoạt động, kế hoạch công tác đến hết năm 2026 của Ban Chỉ đạo.

Cùng với đó, việc hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật về hội nhập quốc tế được đẩy mạnh và tăng cường đôn đốc, giám sát thực hiện các cam kết, thỏa thuận quốc tế đã góp phần nâng cao sức cạnh tranh quốc gia và năng lực hội nhập quốc tế của đất nước.

Gần đây nhất, ngày 10/12/2025, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 250/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế, qua đó, góp phần cơ bản hoàn thiện hệ thống thể chế pháp lý phục vụ công tác hội nhập quốc tế trong tình hình mới.

Thủ tướng khái quát các kết quả nổi bật triển khai Nghị quyết 59 và công tác hội nhập quốc tế trong năm qua - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Công tác chỉ đạo, điều phối được triển khai quyết liệt, sát sao, đảm bảo triển khai hội nhập quốc tế đồng bộ, phát huy hiệu quả sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, đạt những kết quả quan trọng, nổi bật, thực chất, đồng bộ trên các lĩnh vực hội nhập như kinh tế, chính trị, quốc phòng, an ninh, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, văn hóa, xã hội, du lịch, môi trường, giáo dục-đào tạo, y tế và các lĩnh vực khác…

Theo Bộ Ngoại giao, hội nhập quốc tế góp phần hoàn thiện hệ thống đường lối, lý luận của Đảng, tạo thay đổi mạnh mẽ, sâu rộng trong tư duy, nhận thức của cả hệ thống chính trị về ý nghĩa, tầm quan trọng và những yêu cầu đặt ra đối với tiến trình hội nhập quốc tế của đất nước sau gần 40 năm Đổi mới. Nhờ đó, hội nhập quốc tế huy động được sự vào cuộc ngày càng tích cực, chủ động của các bộ, ngành, địa phương và người dân.

Hội nhập quốc tế góp phần hoàn thiện thể chế quản trị quốc gia theo hướng tinh gọn, hiện đại, tiệm cận tiêu chuẩn khu vực và quốc tế, nâng cao sức cạnh tranh quốc gia, tạo động lực mạnh mẽ để phát triển đất nước.

Tâm thế hội nhập quốc tế của đất nước ta được nâng lên một mức mới, tự tin hơn, bản lĩnh hơn, góp phần bảo đảm 3 mục tiêu chiến lược là duy trì hòa bình, ổn định, tranh thủ nguồn lực và điều kiện thuận lợi bên ngoài cho phát triển, nâng cao uy tín, vị thế của đất nước.

Tổ chức triển khai hội nhập quốc tế có nét mới đột phá là đặt trong tổng thể các Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, do đó có sự gắn kết chặt chẽ, trực tiếp, bổ trợ qua lại giữa tất cả các chủ thể, lĩnh vực quan trọng, từ đó đồng bộ hóa chủ trương và tối ưu hóa được nguồn lực cho việc thực hiện các mục tiêu của đất nước.

Hóa giải thách thức, nắm bắt cơ hội, hiện thực hóa mục tiêu

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính giao Văn phòng Chính phủ phối hợp với Bộ Ngoại giao tiếp thu phù hợp các ý kiến, khẩn trương hoàn thiện thông báo kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại cuộc họp.

Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn phát biểu - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thủ tướng khái quát các kết quả nổi bật triển khai Nghị quyết 59 và công tác hội nhập quốc tế trong năm qua.

Thứ nhất, hội nhập kinh tế quốc tế đưa đất nước chuyển đổi trạng thái nhanh, thích ứng với biến động từ môi trường bên ngoài, "hóa giải thách thức, nắm bắt cơ hội, hiện thực hóa mục tiêu"; vị trí, vai trò đất nước tăng lên và đạt những kết quả cụ thể, nổi bật là trong khi thương mại, đầu tư toàn cầu có xu thế sụt giảm thì kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam, giải ngân vốn FDI đạt kỷ lục mới.

Thứ hai, hội nhập quốc tế về chính trị, quốc phòng, an ninh được triển khai toàn diện, đồng bộ. Phát huy vai trò chủ động dẫn dắt trên nhiều diễn đàn quốc tế và khu vực (như Liên Hợp Quốc, ASEAN, APEC, WEF, BRICS mở rộng, Thượng đỉnh G20), nhận được sự ủng hộ, đánh giá cao của bạn bè và đối tác quốc tế.

Chủ động thúc đẩy và tổ chức thành công Diễn đàn Tương lai ASEAN, Hội nghị Thượng đỉnh Đối tác vì phát triển bền vững và các mục tiêu toàn cầu (P4G), Đại Lễ Phật đản Vesak, Diễn đàn kinh tế mùa thu 2025; Lễ mở ký Công ước Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng tại Hà Nội. Các hoạt động giao lưu, hợp tác song phương, giữ gìn hòa bình Liên Hợp Quốc, tham gia các diễn đàn quốc phòng đa phương trong khuôn khổ ASEAN, Diễn đàn Shangri-la, Diễn đàn Hương Sơn, hợp tác qua kênh phòng chống tội phạm xuyên quốc gia như INTERPOL, ASEANPOL góp phần nâng cao vị thế của đất nước và tranh thủ các nguồn lực cho bảo vệ Tổ quốc.

Thứ ba, hội nhập quốc tế về khoa học công nghệ phát huy vai trò chủ công trong huy động tri thức, nguồn lực bên ngoài phục vụ các mục tiêu tăng trưởng và tái cơ cấu nền kinh tế; tập trung vào công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, chíp bán dẫn, lĩnh vực đường sắt tốc độ cao, điện hạt nhân…; từng bước xây dựng cơ sở để tăng cường tự chủ về công nghệ lõi, công nghệ nguồn, công nghệ lưỡng dụng; tạo nền tảng quan trọng cho chuyển đổi sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia, phát triển Chính phủ số, kinh tế số.

Thứ tư, hội nhập quốc tế trong các lĩnh vực khác như văn hóa, giáo dục, y tế, thể thao... được chú trọng triển khai tích cực, tạo thế đan xen lợi ích với nhiều đối tác quan trọng, đóng góp hiệu quả vào mục tiêu phát triển bền vững đất nước, bảo đảm an sinh xã hội, an ninh con người; quốc tế hóa bản sắc văn hóa dân tộc và dân tộc hóa văn minh thế giới.

Thứ năm, các bộ, ngành, địa phương phát huy vai trò tích cực, chủ động hơn trong triển khai các hoạt động hội nhập quốc tế và có nhiều cách làm sáng tạo, ký nhiều cam kết, thỏa thuận, điều ước quốc tế mang lại lợi ích thiết thực. Nhiều địa phương giáp biên giới với Trung Quốc, Lào, Campuchia như Lạng Sơn, Lào Cai, Quảng Ninh, Thanh Hóa, Quảng Trị, Gia Lai, Kiên Giang chủ động phát triển kinh tế biên giới, kinh tế cửa khẩu, kết nối hạ tầng, logistics và hàng hóa, dịch vụ, qua đó trực tiếp củng cố đường biên giới hòa bình, hữu nghị và mở rộng không gian chiến lược, phát triển kinh tế-xã hội địa phương.

Thứ sáu, năng lực, hiệu quả ký kết, thực thi các cam kết, thỏa thuận quốc tế được nâng cao, tạo động lực đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật trong nước. Số lượng các cam kết, thỏa thuận quốc tế ký trong các hoạt động đối ngoại cấp cao ngày càng tăng; các lĩnh vực cam kết, thỏa thuận ngày càng đa dạng, ngày càng bám sát và đi vào những ưu tiên chiến lược của đất nước như khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, phát triển bền vững. Trong cả nhiệm kỳ 2021-2025, Việt Nam và các đối tác đã ký tổng cộng 927 cam kết, thỏa thuận, trong đó riêng năm 2025 là gần 350 thỏa thuận, cao hơn hẳn giai đoạn trước đó.

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung phát biểu - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Cơ bản đồng tình với những tồn tại, hạn chế mà các đại biểu đã phân tích, Thủ tướng nhấn mạnh 5 bài học kinh nghiệm sau: Phải bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện của Đảng, sự quản lý thống nhất của Nhà nước trong triển khai hội nhập quốc tế; phải nắm chắc tình hình, bám sát thực tiễn, đẩy mạnh nghiên cứu, phân tích, dự báo chiến lược để xây dựng thế chủ động chiến lược trong hội nhập quốc tế; phải kết hợp sức mạnh của dân tộc với sức mạnh của thời đại, sức mạnh bên trong và bên ngoài, sức mạnh của Nhà nước và người dân, doanh nghiệp; phải đề cao đoàn kết quốc tế và chủ nghĩa đa phương trong hội nhập quốc tế, đoàn kết để có sức mạnh, hợp tác để có lợi ích, đối thoại để củng cố lòng tin; phải nâng cao chất lượng "tác chiến hiệp đồng", tinh thần phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, nhịp nhàng trong toàn bộ hệ thống chính trị, giữa Trung ương với địa phương trong triển khai hội nhập quốc tế.

Chủ động chiến lược trong quan hệ quốc tế

Thủ tướng nêu rõ, năm 2026 - năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, chúng ta phải xoay chuyển tình thế, chuyển đổi trạng thái mạnh mẽ trong hội nhập quốc tế từ "mở rộng quan hệ" sang "nâng cao chất lượng, đi vào chiều sâu", từ "tham gia" sang "dẫn dắt, định hình" với tinh thần chủ động, tích cực; đồng thời, phải không ngừng thích ứng chủ động, linh hoạt, hiệu quả với những diễn biến nhanh chóng, phức tạp của tình hình quốc tế.

Thủ tướng nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt: Hội nhập quốc tế là sự nghiệp của cả hệ thống chính trị và toàn dân dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước; người dân, doanh nghiệp là trung tâm, chủ thể, là động lực, nguồn lực thực hiện hội nhập quốc tế.

Thủ tướng chỉ rõ 3 mục tiêu quan trọng: Góp phần nâng cao tiềm lực, cơ đồ, vị thế, uy tín của đất nước; góp phần chủ động chiến lược trong quan hệ quốc tế; góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân.

Các đại biểu tham dự Hội nghị - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Về nhiệm vụ tổng quát, Thủ tướng yêu cầu các bộ ngành, địa phương trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, chủ động, tích cực tổ chức thực hiện hội nhập quốc tế phù hợp chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, phù hợp điều kiện, khả năng và xu thế thời đại, đặc biệt chú trọng nâng cao hiệu quả, tăng cường chiều sâu và đẩy mạnh chiều rộng.

Với tinh thần đó, Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương, cơ quan quán triệt và tập trung thực hiện một số phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.

Thứ nhất, tiếp tục quán triệt sâu sắc, đổi mới tư duy, nhận thức và hành động, hoàn thiện lý luận của Đảng về đối ngoại và hội nhập quốc tế trong tình hình mới.

Thứ hai, nâng cao chất lượng hội nhập kinh tế phục vụ phát triển các lĩnh vực chiến lược, trong đó có khoa học công nghệ, an ninh quốc phòng, văn hóa…

Thứ ba, đẩy mạnh hội nhập quốc tế về chính trị, quân sự, an ninh sâu rộng, thực chất, hiệu quả. Tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa đối ngoại, quốc phòng và an ninh tạo thành "phòng tuyến tổng hợp từ xa" trong hội nhập quốc tế, giữ nước từ sớm, từ xa, từ khi nước chưa nguy.

Thứ tư, làm mới, đẩy mạnh hội nhập quốc tế về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tập trung vào các lĩnh vực đường sắt tốc độ cao, năng lượng hạt nhân, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm; hội nhập văn hóa, xã hội, du lịch, môi trường, y tế, giáo dục đào tạo và các lĩnh vực khác.

Thứ năm, quyết liệt thúc đẩy ký kết và triển khai hiệu quả, thực chất các cam kết, thỏa thuận quốc tế, rà soát, điều chỉnh bảo đảm hiệu quả.

Thứ sáu, tiếp tục phát huy vai trò của Ban Chỉ đạo quốc gia về hội nhập quốc tế là đầu mối điều phối, chỉ đạo, xử lý kịp thời, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách, các vấn đề liên ngành, liên vùng.

Thủ tướng mong muốn và tin tưởng rằng, các bộ, ngành, địa phương cũng như các thành viên Ban chỉ đạo sẽ tiếp tục phát huy tinh thần "đã nói là làm, đã cam kết là phải thực hiện; đã làm, đã thực hiện là phải có hiệu quả", "chỉ bàn làm, không bàn lùi"; cùng nhau phấn đấu, nỗ lực vượt qua khó khăn, thách thức để đưa hội nhập quốc tế thực sự trở thành một trụ cột trong phát triển đất nước theo đúng tinh thần Nghị quyết 59, mang lại hiệu quả thiết thực cho đất nước, cho nhân dân.