Tín hiệu tích cực của tuyển Bắn súng Việt Nam tại ASIAD 20

Trong cuộc đua huy chương tại ASIAD 20, bắn súng Việt Nam không bước vào với vị thế của một ứng viên hàng đầu. Nhưng sau những tín hiệu tích cực từ đấu trường quốc tế, cùng sự trưởng thành của một thế hệ xạ thủ mới, mục tiêu Huy chương Vàng không còn là câu chuyện quá xa vời.

Vấn đề nằm ở chỗ: Việt Nam sẽ đặt niềm tin vào nội dung nào và những xạ thủ nào có khả năng tạo nên bất ngờ?

Mới đây, Liên đoàn Bắn súng Việt Nam tổ chức cuộc gặp mặt đại diện các cơ quan báo chí Trung ương và Hà Nội, thông tin về công tác chuẩn bị của đội tuyển Bắn súng Quốc gia hướng tới ASIAD 20.

Theo kế hoạch, đội tuyển Việt Nam dự kiến tham dự 18 nội dung, với 15 vận động viên. Đây là lực lượng được xây dựng theo hướng kết hợp giữa những tuyển thủ đã có kinh nghiệm thi đấu quốc tế và các gương mặt trẻ đang được đầu tư cho tương lai.

Điểm đáng chú ý là trong nhóm những nội dung trọng điểm, Việt Nam tiếp tục đặt kỳ vọng vào các nội dung súng ngắn hơi, súng ngắn 25m nữ, súng ngắn bắn nhanh 25m nam và súng trường hơi.

Đây cũng chính là những nội dung có thể quyết định khả năng bắn súng Việt Nam tạo nên dấu ấn tại ASIAD 20.

Không thể đặt mục tiêu HCV chỉ bằng kỳ vọng

Nếu nhìn vào tương quan lực lượng, bắn súng Việt Nam rõ ràng không có lợi thế khi phải đối đầu với những cường quốc châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc hay Kazakhstan.

Đây đều là những nền bắn súng có hệ thống đào tạo quy mô lớn, lực lượng vận động viên dày và thường xuyên cạnh tranh ở các giải đấu cấp thế giới. Khoảng cách giữa một tấm huy chương và vị trí ngoài nhóm tranh chấp đôi khi chỉ là một vài điểm số, thậm chí được quyết định ở những phát bắn cuối cùng.

Vì vậy, nếu đặt câu hỏi Việt Nam có khả năng giành HCV tại ASIAD 20 hay không, câu trả lời hợp lý nhất không phải là khẳng định chắc chắn, mà là: có cơ hội, nhưng đó là cơ hội mang tính cạnh tranh cao và phụ thuộc rất lớn vào phong độ ở thời điểm thi đấu.

Bắn súng đặc biệt khác biệt so với nhiều môn thể thao khác. Một vận động viên có thể không được đánh giá cao nhất trước cuộc thi nhưng vẫn có thể bước lên bục cao nhất nếu đạt trạng thái tâm lý, kỹ thuật và sự ổn định tốt nhất trong ngày thi đấu.

Và đó chính là "cửa" của Việt Nam.

Trịnh Thu Vinh – niềm hy vọng lớn nhất?

Trong nhóm các xạ thủ Việt Nam hiện nay, Trịnh Thu Vinh là một trong những cái tên nhận được nhiều kỳ vọng nhất.

Điểm mạnh của Thu Vinh không chỉ nằm ở năng lực chuyên môn mà còn ở kinh nghiệm thi đấu tại những sân chơi lớn. Việc thường xuyên xuất hiện trong các cuộc tranh tài quốc tế giúp xạ thủ này tích lũy được thứ tài sản đặc biệt quan trọng trong bắn súng: khả năng kiểm soát tâm lý khi đứng trước áp lực thành tích.

Ở ASIAD, nơi chỉ một sai số nhỏ cũng có thể khiến một vận động viên từ nhóm tranh huy chương rơi xuống phía sau, kinh nghiệm ấy có giá trị không kém kỹ thuật.

Nếu Thu Vinh đạt phong độ cao nhất, những nội dung sở trường của cô hoàn toàn có thể trở thành một trong những điểm đặt niềm tin của đội tuyển Việt Nam.

Tuy nhiên, kỳ vọng không đồng nghĩa với bảo đảm.

Đối thủ của Thu Vinh tại ASIAD sẽ là những xạ thủ có trình độ rất cao. Vì vậy, mục tiêu thực tế nhất không phải tạo áp lực rằng cô "phải" giành HCV, mà là đưa bản thân vào đúng vị trí có thể tranh chấp huy chương và tận dụng tối đa cơ hội khi thời điểm quyết định xuất hiện.

VĐV Bắn súng Phạm Quang Huy (Ảnh: nhân vật cung cấp)

Phạm Quang Huy và bài toán của súng ngắn nam

Nếu Thu Vinh là một trong những gương mặt nổi bật của nhóm nữ, Phạm Quang Huy tiếp tục được kỳ vọng ở nhóm súng ngắn nam.

Sự xuất hiện của những vận động viên đã từng chứng minh năng lực ở đấu trường quốc tế giúp đội tuyển Việt Nam có một nền tảng đáng kể về kinh nghiệm.

Trong những nội dung có tính cạnh tranh cao, một xạ thủ không chỉ cần khả năng đạt điểm số lớn mà còn phải duy trì được sự ổn định qua từng loạt bắn.

Đặc biệt, khi bước vào loạt bắn quyết định, bản lĩnh và khả năng giữ nhịp thi đấu có thể tạo ra khác biệt rất lớn.

Đây cũng là lý do Việt Nam không nên chỉ nhìn vào bảng thành tích trước ASIAD để đánh giá cơ hội của Phạm Quang Huy. Điều quan trọng hơn là phong độ của anh tại đúng thời điểm bước vào cuộc đấu.

Hà Minh Thành và cơ hội ở súng ngắn bắn nhanh

Ở nội dung súng ngắn bắn nhanh 25m nam, Hà Minh Thành là cái tên giàu kinh nghiệm của đội tuyển.

Đây là nội dung đòi hỏi sự kết hợp giữa tốc độ, độ chính xác và khả năng kiểm soát tâm lý rất cao. Chỉ một sai lầm trong thời điểm quyết định cũng có thể làm thay đổi hoàn toàn cục diện.

Kinh nghiệm của Hà Minh Thành vì thế có thể trở thành lợi thế quan trọng.

Nếu nhóm xạ thủ Việt Nam có thể duy trì thành tích ổn định ở vòng loại và bước vào loạt tranh huy chương với vị trí thuận lợi, cơ hội cạnh tranh sẽ rộng mở hơn rất nhiều.

Nguyễn Thùy Trang và "cửa" huy chương của đội tuyển nữ

Bên cạnh Trịnh Thu Vinh, Nguyễn Thùy Trang cũng nằm trong nhóm được kỳ vọng ở các nội dung súng ngắn.

Sự cạnh tranh trong nhóm nữ chắc chắn rất lớn, nhưng việc Việt Nam có nhiều xạ thủ giàu kinh nghiệm giúp đội tuyển không bị phụ thuộc vào một cá nhân duy nhất.

Đó là điểm tích cực trong cách xây dựng lực lượng cho ASIAD 20.

Một đội tuyển muốn hướng tới huy chương không thể chỉ chờ một "ngôi sao" tạo nên kỳ tích. Khả năng phân bổ lực lượng vào nhiều nội dung, đồng thời tạo điều kiện để các xạ thủ bước vào cuộc thi với trạng thái tốt nhất, mới là yếu tố quyết định.

VĐV Bắn súng Phí Thanh Thảo (Ảnh: nhân vật cung cấp)

Đừng bỏ qua nhóm súng trường

Nếu nhóm súng ngắn được xem là nơi đặt kỳ vọng lớn về khả năng tranh huy chương, nhóm súng trường lại có thể trở thành yếu tố tạo nên bất ngờ.

Các tuyển thủ Lê Thị Mộng Tuyền, Phí Thanh Thảo, Dương Hà My, Nguyễn Tâm Quang, Nguyễn Minh Quang và Phùng Việt Dũng đang được đội tuyển tập trung phát triển.

Điểm đáng chú ý ở nhóm này là định hướng kết hợp giữa thành tích trước mắt và quá trình chuẩn bị cho tương lai.

Không phải tất cả đều bước vào ASIAD với vị thế của ứng viên HCV. Nhưng chính sự thiếu áp lực ấy đôi khi có thể trở thành lợi thế.

Trong bắn súng, khi một vận động viên bước vào trường bắn với tâm thế thi đấu thoải mái, tập trung vào từng phát bắn thay vì bị ám ảnh bởi thành tích, khả năng tạo ra kết quả vượt dự đoán hoàn toàn có thể xảy ra.

HCV sẽ đến từ đâu?

Nếu phải xác định "cửa vàng" của bắn súng Việt Nam tại ASIAD 20, có thể chia thành hai nhóm.

Nhóm thứ nhất là những nội dung mà các xạ thủ Việt Nam đã có kinh nghiệm và thành tích quốc tế đủ tốt để bước vào cuộc đấu với tư thế cạnh tranh.

Đây là nơi đặt kỳ vọng vào Trịnh Thu Vinh, Phạm Quang Huy, Nguyễn Thùy Trang và Hà Minh Thành.

Nhóm thứ hai là những nội dung có khả năng tạo bất ngờ.

Ở đây, yếu tố quyết định không nhất thiết là thứ hạng trước ASIAD mà là khả năng đạt phong độ đỉnh cao trong ngày thi đấu.

Nếu một xạ thủ Việt Nam vượt qua vòng loại với điểm số cao, giữ được sự ổn định ở những loạt bắn cuối và không bị cuốn vào áp lực từ các đối thủ lớn, cánh cửa HCV hoàn toàn có thể mở ra.

Nói cách khác, Việt Nam không cần phải thắng các cường quốc ngay từ trước khi cuộc thi bắt đầu. Việt Nam chỉ cần đủ tốt ở đúng thời điểm quyết định.

Bản lĩnh sẽ quyết định màu huy chương

Một yếu tố đáng được quan tâm đặc biệt tại ASIAD 20 là áp lực.

Khi đứng cạnh những đối thủ đến từ các nền bắn súng hàng đầu thế giới, vận động viên Việt Nam có thể bước vào trường bắn với tâm lý đang ở thế "đuổi theo".

Nhưng một khi đã lọt vào nhóm dẫn đầu, câu chuyện sẽ hoàn toàn khác.

Khi đó, áp lực chuyển sang phía những người đang được kỳ vọng phải giành chiến thắng.

Bởi vậy, nhiệm vụ của ban huấn luyện không chỉ là chuẩn bị kỹ thuật. Việc quản lý tâm lý, lựa chọn nội dung, phân phối sức lực và giúp vận động viên bước vào từng lượt bắn với trạng thái tốt nhất sẽ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Chủ tịch Liên đoàn Bắn súng Việt Nam Đỗ Văn Bình cũng nhấn mạnh rằng thành tích quốc tế cần được xây dựng bằng quá trình đầu tư lâu dài, bài bản và có trọng tâm, thay vì đặt toàn bộ áp lực lên vận động viên và ban huấn luyện.

Đó là cách tiếp cận cần thiết nếu Việt Nam muốn biến một tấm HCV từ "kỳ vọng" thành kết quả có tính bền vững.

HCV là mục tiêu, nhưng ASIAD 20 còn là phép thử cho Olympic 2028

Điểm quan trọng nhất trong kế hoạch lần này là ASIAD 20 không chỉ được nhìn như một cuộc đua huy chương.

Đây còn là bước kiểm tra quan trọng đối với lực lượng hướng tới Olympic 2028.

Điều đó có nghĩa, một kỳ ASIAD thành công không nhất thiết chỉ được đo bằng số lượng huy chương. Quan trọng hơn là Việt Nam xác định được những xạ thủ có khả năng vươn lên đẳng cấp cao nhất, những nội dung có tiềm năng đầu tư và những điểm yếu cần khắc phục trong chu kỳ tiếp theo.

Tất nhiên, điều đó không làm giảm giá trị của mục tiêu HCV.

Ngược lại, một tấm HCV ASIAD sẽ là cú hích rất lớn cho bắn súng Việt Nam, cả về niềm tin, đầu tư lẫn công tác chuẩn bị cho Olympic.

Liên đoàn Bắn súng Việt Nam cũng đã công bố mức thưởng trực tiếp 200 triệu đồng cho HCV, 100 triệu đồng cho HCB và 50 triệu đồng cho HCĐ, bên cạnh phần thưởng theo quy định của Nhà nước. Đây là sự động viên cần thiết trước khi các xạ thủ bước vào một trong những đấu trường khắc nghiệt nhất châu lục.

Cơ hội có thật, nhưng không thể hứa trước

Bắn súng Việt Nam đến ASIAD 20 không phải với tư thế của một thế lực có thể đặt mục tiêu thống trị.

Nhưng điều đó không có nghĩa cánh cửa HCV đóng lại.

Trịnh Thu Vinh, Phạm Quang Huy, Nguyễn Thùy Trang và Hà Minh Thành là những gương mặt có thể đặt kỳ vọng. Nhóm súng trường với các tuyển thủ trẻ cũng có thể tạo ra bất ngờ nếu đạt phong độ cao.

Điều quan trọng nhất là đội tuyển phải biến được năng lực chuyên môn thành kết quả ở đúng thời điểm.

Trong một môn thể thao mà đôi khi chỉ một phần nhỏ của điểm số có thể quyết định màu huy chương, khoảng cách giữa "ứng viên" và "nhà vô địch" thực tế không lớn như trên lý thuyết.

Vì thế, HCV ASIAD 20 với bắn súng Việt Nam là một mục tiêu khó, nhưng hoàn toàn có cơ sở để hy vọng.