Thảo luận tại tổ về dự án Luật Tổ chức Tòa án Nhân dân (sửa đổi), chiều 9/11, một trong những vấn đề được nhiều đại biểu cho ý kiến là việc điều chỉnh nhiệm vụ, quyền hạn thu thập tài liệu, chứng cứ của Tòa án.
Tờ trình về dự án luật cho biết việc điều chỉnh nhiệm vụ, quyền hạn thu thập tài liệu, chứng cứ của Tòa án hiện có hai loại ý kiến.
Loại ý kiến thứ nhất cho rằng, Tòa án không có nghĩa vụ thu thập chứng cứ trong vụ án hình sự, hành chính, vụ việc dân sự là phù hợp và cần thiết. Lý do là trong vụ án hình sự, Tòa án căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra, Viện Kiểm sát thu thập, làm rõ tại phiên tòa và kết quả tranh tụng để xét xử.
Trong vụ việc dân sự, vụ án hành chính, Tòa án căn cứ vào tài liệu, chứng cứ mà các bên đã thu thập, giao nộp cho Tòa án theo quy định của pháp luật tố tụng và kết quả tranh tụng để xét xử. Tòa án thu thập chứng cứ rồi sau đó xét xử theo chứng cứ tự mình thu thập có thể sẽ không khách quan, không đánh giá đầy đủ các nguồn chứng cứ khác do các bên thu thập.
Loại ý kiến thứ hai đề nghị cân nhắc kỹ quy định này vì có thể khó khăn cho việc giải quyết vụ án. Việc quy định Tòa án thu thập chứng cứ vẫn phù hợp với điều kiện kinh tế-xã hội của nước ta hiện nay.
Cho ý kiến tại tổ, đối với vụ án dân sự, hành chính, đại biểu Phạm Thị Xuân (Thanh Hóa) tán thành với quy định của dự án Luật về bỏ quy định thu thập chứng cứ trong hoạt động xét xử.
Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cân nhắc, xem xét đối với trường hợp đương sự không thể và không có khả năng để thu thập chứng cứ (như thu thập chứng cứ ở nước ngoài). Do đó, để đảm bảo tính khả thi trong quá trình triển khai thực hiện Luật, đại biểu đề nghị cân nhắc bổ sung thêm nội dung vào khoản 2, Điều 15 như sau: “Tòa án hướng dẫn, yêu cầu đương sự thu thập chứng cứ và lập hồ sơ vụ việc dân sự, vụ án hành chính trong trường hợp đương sự không thể thu thập chứng cứ và yêu cầu thì Tòa án hỗ trợ đương sự thu thập chứng cứ."
Về không quy định Tòa án có nhiệm vụ, quyền hạn ra quyết định khởi tố vụ án tại phiên tòa, đại biểu Phạm Thị Xuân tán thành với việc bỏ quy định Tòa án có nhiệm vụ, quyền hạn ra quyết định khởi tố vụ án tại phiên tòa, bởi vì, để quyết định khởi tố vụ án hình sự thì phải xác định được có dấu hiệu tội phạm.
Muốn xác định dấu hiệu tội phạm, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải tiến hành các hoạt động kiểm tra, xác minh, củng cố chứng cứ làm cơ sở cho việc khởi tố. Trong khi đó, Hội đồng xét xử chỉ thực hiện chức năng xét xử, không có đủ điều kiện thực hiện các hoạt động xác minh dấu hiệu tội phạm làm căn cứ khởi tố vụ án.
"Tòa án ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, sau đó lại xét xử chính vụ án do cơ quan mình khởi tố sẽ khó bảo đảm sự khách quan trong quá trình giải quyết vụ án," đại biểu phân tích.
Trong thực tiễn, khi phát hiện có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm, Hội đồng xét xử thường quyết định trả hồ sơ cho Viện Kiểm sát yêu cầu điều tra bổ sung để xem xét việc khởi tố. Thực tế hiện nay số lượng các vụ án hình sự do Hội đồng xét xử trực tiếp khởi tố cũng rất ít.
Phát biểu góp ý vào dự thảo luật, đại biểu Nguyễn Hữu Chính (đại biểu Quốc hội đoàn Hà Nội, Chánh án Tòa án Nhân dân thành phố Hà Nội) cho biết về quy định thu thập chứng cứ, trước đây quy định nghĩa vụ thu thập chứng cứ thuộc về Tòa án, còn bây giờ theo dự thảo Luật sửa đổi thì nghĩa vụ thu thập chứng cứ thuộc về đương sự.
Ông Nguyễn Hữu Chính nhấn mạnh trong các vụ án dân sự, quy định sửa đổi như dự thảo luật là rất khoa học và khách quan, đồng thời giảm được nhiều tiêu cực trong thực tế.
“Qua tham khảo kinh nghiệm nhiều nước, đa phần các nước quy định, việc thu thập chứng cứ thuộc về đương sự, còn Tòa án chỉ là nơi nhận chứng cứ đó. Nếu đủ chứng cứ rồi thì Tòa ra phán xét," đại biểu Chính thông tin thêm.
Bên cạnh đó, đại biểu cho biết thêm, dự thảo Luật Tòa án Nhân dân sửa đổi đã được chuẩn bị rất công phu, ban soạn thảo dự luật đã chuẩn bị hơn 2 năm nay, đã xin ý kiến tại tất cả 63 tỉnh, thành phố trên cả nước và ý kiến của các bộ, ngành liên quan./.
Theo dõi chúng tôi trên:
PLM - Trong không khí hân hoan của Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031, tại nhiều cơ sở y tế trên địa bàn Hà Nội, công tác tổ chức bầu cử được triển khai chu đáo, các hòm phiếu lưu động được mang đến tận buồng bệnh tạo điều kiện để mỗi cán bộ y tế, người bệnh và người nhà bệnh nhân thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân của mình.
(PLM) - Trong không khí rộn ràng của ngày hội non sông, ngay từ sáng sớm tại nhiều khu vực bỏ phiếu trên địa bàn Hà Nội, đông đảo cử tri đã có mặt để thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân. Đáng chú ý, nhiều bạn trẻ lần đầu tham gia bầu cử không giấu được sự háo hức và tự hào khi chuẩn bị bỏ lá phiếu của mình.
(PLM) - Bầu cử là một sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện quyền làm chủ của nhân dân trong việc lựa chọn những đại biểu xứng đáng, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của mình. Để thực hiện quyền bầu cử một cách đúng pháp luật, mỗi cử tri cần hiểu và nắm rõ những quy định cơ bản về bầu cử, cũng như những điểm cần lưu ý trước ngày bầu cử.
Chỉ còn một ngày nữa, cử tri cả nước sẽ tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Tại nhiều địa bàn của Hà Nội công tác chuẩn bị đang được khẩn trương hoàn tất, bảo đảm mọi cử tri đều được thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân.
Sáng 13/3, tại trụ sở Bộ Tư pháp, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh đã làm việc với Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính về kết quả công tác quý I và nhiệm vụ trọng tâm quý II năm 2026.
(PLM) - Những ngày này, không khí chuẩn bị cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031, diễn ra vào ngày 15/3/2026, đang rộn ràng trên khắp phố phường Hà Nội. Trên nhiều tuyến đường, cờ Tổ quốc, băng rôn, khẩu hiệu tuyên truyền về bầu cử được treo trang trọng, tạo nên diện mạo rực rỡ.
PLM - Mùa xuân – mùa của khởi đầu và hy vọng – cũng là thời điểm nhiều người nhìn lại sức khỏe của mình để chuẩn bị cho những dự định mới. Trong bối cảnh các bệnh mạn tính và bệnh hiểm nghèo ngày càng gia tăng, việc chủ động chăm sóc sức khỏe không chỉ là vấn đề của ngành y mà đã trở thành mối quan tâm chung của toàn xã hội. Chương trình “Mùa xuân bàn chuyện sức khỏe” mở ra cuộc trao đổi về hành trình chữa bệnh, sự kết hợp giữa y học và yếu tố tinh thần, cùng vai trò của truyền thông trong việc lan tỏa những thông tin đúng đắn, nhân văn về chăm sóc sức khỏe.
(PLM) - Ngày 12/3 tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc đã chủ trì buổi làm việc với Quỹ hỗ trợ xây dựng chính sách, pháp luật về công tác chuẩn bị tổ chức Hội nghị ra mắt Quỹ. Cùng dự có Giám đốc Quỹ Đặng Trần Anh Tuấn và đại diện một số đơn vị thuộc Bộ Tư pháp.
(PLM) - Hướng tới sự kiện chính trị trọng đại, việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số đang được các xã, phường trên toàn thành phố đẩy mạnh. Tại xã Thiên Lộc, Hà Nội công tác tuyên truyền về bầu cử được triển khai đa dạng với nhiều hình thức, từ hệ thống loa truyền thanh, pano, áp phích, đến các nội dung số trên cổng thông tin điện tử và mạng xã hội. Những "cẩm nang số" này giúp cử tri dễ dàng tiếp cận các quy định, quy trình bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031; từ đó nâng cao nhận thức của người dân về quyền và nghĩa vụ thiêng liêng khi tham gia bầu cử.
Chiều 12/3, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị tham vấn về hồ sơ chính sách dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi). Tại hội nghị, nhiều ý kiến cho rằng cần làm rõ hơn chế độ, chính sách đối với đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở; hoàn thiện cơ chế tổ chức và quản lý hoạt động hòa giải ở cơ sở, đặc biệt trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp; thúc đẩy chuyển đổi số trong công tác hòa giải ở cơ sở; bổ sung các quy định phù hợp với đặc thù địa bàn biên giới và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
