Thảo luận tại tổ về dự án Luật Tổ chức Tòa án Nhân dân (sửa đổi), chiều 9/11, một trong những vấn đề được nhiều đại biểu cho ý kiến là việc điều chỉnh nhiệm vụ, quyền hạn thu thập tài liệu, chứng cứ của Tòa án.
Tờ trình về dự án luật cho biết việc điều chỉnh nhiệm vụ, quyền hạn thu thập tài liệu, chứng cứ của Tòa án hiện có hai loại ý kiến.
Loại ý kiến thứ nhất cho rằng, Tòa án không có nghĩa vụ thu thập chứng cứ trong vụ án hình sự, hành chính, vụ việc dân sự là phù hợp và cần thiết. Lý do là trong vụ án hình sự, Tòa án căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra, Viện Kiểm sát thu thập, làm rõ tại phiên tòa và kết quả tranh tụng để xét xử.
Trong vụ việc dân sự, vụ án hành chính, Tòa án căn cứ vào tài liệu, chứng cứ mà các bên đã thu thập, giao nộp cho Tòa án theo quy định của pháp luật tố tụng và kết quả tranh tụng để xét xử. Tòa án thu thập chứng cứ rồi sau đó xét xử theo chứng cứ tự mình thu thập có thể sẽ không khách quan, không đánh giá đầy đủ các nguồn chứng cứ khác do các bên thu thập.
Loại ý kiến thứ hai đề nghị cân nhắc kỹ quy định này vì có thể khó khăn cho việc giải quyết vụ án. Việc quy định Tòa án thu thập chứng cứ vẫn phù hợp với điều kiện kinh tế-xã hội của nước ta hiện nay.
Cho ý kiến tại tổ, đối với vụ án dân sự, hành chính, đại biểu Phạm Thị Xuân (Thanh Hóa) tán thành với quy định của dự án Luật về bỏ quy định thu thập chứng cứ trong hoạt động xét xử.
Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cân nhắc, xem xét đối với trường hợp đương sự không thể và không có khả năng để thu thập chứng cứ (như thu thập chứng cứ ở nước ngoài). Do đó, để đảm bảo tính khả thi trong quá trình triển khai thực hiện Luật, đại biểu đề nghị cân nhắc bổ sung thêm nội dung vào khoản 2, Điều 15 như sau: “Tòa án hướng dẫn, yêu cầu đương sự thu thập chứng cứ và lập hồ sơ vụ việc dân sự, vụ án hành chính trong trường hợp đương sự không thể thu thập chứng cứ và yêu cầu thì Tòa án hỗ trợ đương sự thu thập chứng cứ."
Về không quy định Tòa án có nhiệm vụ, quyền hạn ra quyết định khởi tố vụ án tại phiên tòa, đại biểu Phạm Thị Xuân tán thành với việc bỏ quy định Tòa án có nhiệm vụ, quyền hạn ra quyết định khởi tố vụ án tại phiên tòa, bởi vì, để quyết định khởi tố vụ án hình sự thì phải xác định được có dấu hiệu tội phạm.
Muốn xác định dấu hiệu tội phạm, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải tiến hành các hoạt động kiểm tra, xác minh, củng cố chứng cứ làm cơ sở cho việc khởi tố. Trong khi đó, Hội đồng xét xử chỉ thực hiện chức năng xét xử, không có đủ điều kiện thực hiện các hoạt động xác minh dấu hiệu tội phạm làm căn cứ khởi tố vụ án.
"Tòa án ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, sau đó lại xét xử chính vụ án do cơ quan mình khởi tố sẽ khó bảo đảm sự khách quan trong quá trình giải quyết vụ án," đại biểu phân tích.
Trong thực tiễn, khi phát hiện có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm, Hội đồng xét xử thường quyết định trả hồ sơ cho Viện Kiểm sát yêu cầu điều tra bổ sung để xem xét việc khởi tố. Thực tế hiện nay số lượng các vụ án hình sự do Hội đồng xét xử trực tiếp khởi tố cũng rất ít.
Phát biểu góp ý vào dự thảo luật, đại biểu Nguyễn Hữu Chính (đại biểu Quốc hội đoàn Hà Nội, Chánh án Tòa án Nhân dân thành phố Hà Nội) cho biết về quy định thu thập chứng cứ, trước đây quy định nghĩa vụ thu thập chứng cứ thuộc về Tòa án, còn bây giờ theo dự thảo Luật sửa đổi thì nghĩa vụ thu thập chứng cứ thuộc về đương sự.
Ông Nguyễn Hữu Chính nhấn mạnh trong các vụ án dân sự, quy định sửa đổi như dự thảo luật là rất khoa học và khách quan, đồng thời giảm được nhiều tiêu cực trong thực tế.
“Qua tham khảo kinh nghiệm nhiều nước, đa phần các nước quy định, việc thu thập chứng cứ thuộc về đương sự, còn Tòa án chỉ là nơi nhận chứng cứ đó. Nếu đủ chứng cứ rồi thì Tòa ra phán xét," đại biểu Chính thông tin thêm.
Bên cạnh đó, đại biểu cho biết thêm, dự thảo Luật Tòa án Nhân dân sửa đổi đã được chuẩn bị rất công phu, ban soạn thảo dự luật đã chuẩn bị hơn 2 năm nay, đã xin ý kiến tại tất cả 63 tỉnh, thành phố trên cả nước và ý kiến của các bộ, ngành liên quan./.
Theo dõi chúng tôi trên:
PLM - Sáng ngày 27/01/2026, tại trụ sở Bộ Tư pháp, Đoàn Thanh niên Bộ Tư pháp đã tổ chức Hội nghị tổng kết công tác Đoàn và phong trào thanh niên năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026, theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.
(PLM) - Những tấm biển chỉ toàn tiếng nước ngoài được mở công khai trong khu đô thị Đồng Văn, thuộc phường Đồng Văn, tỉnh Ninh Bình, không biết các dịch vụ nói tới trên những tấm bảng này là gì, thế nhưng bên trong lại là hàng loạt trò chơi dạng máy xèng, có dấu hiệu của việc cờ bạc trá hình.
(PLM) - Tối 23/1, tại khu vực Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình (quận Từ Liêm, Hà Nội), hàng vạn người dân đã được chiêm ngưỡng màn trình diễn pháo hoa đặc biệt, chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
Ngày 21/1/2026, Đội Cảnh sát giao thông Tân Sơn Nhất phối hợp với Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (PC06) và Công an các phường Tân Sơn, Tây Thạnh triển khai cao điểm kiểm tra, xử lý tình trạng lấn chiếm, sử dụng trái phép lòng đường, vỉa hè theo kế hoạch của Công an TP Hồ Chí Minh.
Theo phản ánh, hiện nay tại khu vực chung cư Kim Văn – Kim Lũ, phường Định Công mặc dù có biển cấm nhưng tình trạng xe ô tô, xe máy chiếm dụng lòng đường, vỉa hè diễn ra tràn lan trên tuyến đường Nguyễn Xiển, Nghiêm Xuân Yêm.
(PLM) - Liên quan đến sự việc, người dân có dấu hiệu bị chiếm đoạt số tiền gần 500 triệu đồng, khi tin lời tư vấn, dụ dỗ của một số đối tượng hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu lao động “núp bóng” dưới hình thức đi du lịch nước ngoài, sau đó sắp xếp ở lại làm việc dài hạn với mức thu nhập cao. Ngày 02/10/2025 anh Lê Công Tuấn đã đến cơ quan cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội gửi đơn, đề nghị xem xét giải quyết theo thẩm quyền.
Với sự chung tay của Báo Pháp luật Việt Nam và chính quyền địa phương xã Yên Mô, tỉnh Ninh Bình, một 'Mái ấm Tư pháp' khang trang đã kịp hoàn thiện ngay trước thềm Tết Nguyên đán Bính Ngọ, biến giấc mơ về một nơi an cư của người phụ nữ đơn thân nghèo khó trở thành hiện thực."
PLM - Ngày 17/1 vừa qua, Đoàn Thanh niên Báo Pháp luật Việt Nam đã phối hợp với Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn tổ chức Chương trình sinh hoạt chuyên đề “Xuân ấm biên cương - Thắm tình quân dân” tại Đồn Biên phòng Thanh Lòa, xã Cao Lộc. Chương trình nằm trong chuỗi hoạt động “Theo dấu chân Người”, hưởng ứng đợt sinh hoạt chính trị “Khát vọng hùng cường - Sứ mệnh thanh niên” của Chi đoàn Báo Pháp luật Việt Nam.
PLM - Ngày 18/1, trong không khí trang trọng, ấm áp, Pháp luật Media (Báo Pháp luật Việt Nam) đã tổ chức Lễ kỷ niệm 5 năm ngày thành lập – dấu mốc ghi nhận một chặng đường hình thành, phát triển và khẳng định vị thế của một Bộ phận truyền thông pháp luật chuyên nghiệp, trách nhiệm và giàu bản sắc trong hành trình chuyển đổi số của Báo Pháp luật Việt Nam.
(PLM) - Sáng 9/1/2026, sau 5 ngày nghị án kéo dài phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án hành chính về việc một số người dân thôn Đìa, xã Nam Hồng, huyện Đông Anh (cũ), nay là thôn Đìa, xã Phúc Thịnh, TP. Hà Nội khiếu kiện các quyết định hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai của Chủ tịch UBND huyện Đông Anh (người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của người bị kiện là Chủ tịch UBND xã Phúc Thịnh) đã tiếp tục diễn ra. Thay mặt Hội đồng xét xử, Chủ toạ - Thẩm phán Nguyễn Thị Ngọc Yên đã tuyên chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Hoàng Văn Hùng, ông Nguyễn Văn Thảo và bà Vũ Thị Cúc. Kết thúc phiên sơ thẩm, người khởi kiện tiếp tục kháng cáo toàn bộ bản án vì cho rằng cần xem xét lại để khách quan, công bằng toàn bộ hồ sơ vụ án để rõ bản chất sự việc cũng như đánh giá lại quá trình sử dụng đất và tài sản trên đất.
